(TBMM) - En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesi, kamuda istihdam, turizm sektörüne prim desteğinin sağlanması ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) siber güvenlikle ilgili bazı görevleri Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilmesini düzenleyen Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

TBMM Genel Kurulu, Meclis Başkanvekili Celal Adan başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da, en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılmasına ilişkin düzenlemenin de yer aldığı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi.

Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan değişiklikle, atama usulü yönünden cumhurbaşkanı kararına tabi olan ancak üst kademe kamu yöneticisi olmayan 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde 2 sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerden memur kadrolarına atanabilmek için 5 yıl olarak öngörülen hizmet süresi şartı 10 yıla çıkarılacak.

Nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu kağıtlara damga vergisi istisnası sağlanıyor. Bu kapsamda, söz konusu şirketlerin münhasıran nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin olarak gerek idare gerekse mal ve hizmet alımları, yatırım kredisi işlemleri dahil olmak üzere bütün işlemlerine yönelik kamu ve özel hukuk kişileri arasında düzenlenen kağıtlar istisna kapsamına alınıyor.

SİVİL HAVACILIK MEVZUATI ULUSLARARASI KURALLARA EŞİTLENİYOR

Türk Sivil Havacılık Kanunu'ndaki değişiklikle, Türk hava sahasında uçuş gerçekleştiren sivil hava araçlarının, hava trafik kurallarına aykırı hareket etmeleri veya hava sahasını ihlal etmeleri halinde, ilgili hava trafik kontrol ünitesinin talebi üzerine yetkilendirilen hava araçları tarafından gerçekleştirilen önleme faaliyetleri kapsamında verilen talimatlara uymaları ve gerekli görüldüğünde iniş yapmaları zorunlu olacak. Bu hükmün uygulanmasında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, gerekli hallerde Milli Savunma, İçişleri, Dışişleri ve Ticaret bakanlıklarıyla işbirliği yapacak.

Yabancı devletlerin hava sahasında uçuş gerçekleştiren, Türk Sivil Hava Aracı Siciline kayıtlı veya Türk işleticiler tarafından işletilen sivil hava araçlarının, Türkiye Cumhuriyeti tarafından tanınan devletlerin yetkili makamlarınca verilen önleme talimatlarına uymaları ve gerekli görüldüğünde iniş yapmaları zorunlu olacak.

Havacılık işletmelerinin alması gereken sorumlulukları yerine getirmelerini sağlayacak şekilde etkili olması, ihlallerin önüne geçilmesi, sektörün daha güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde gelişmesini sağlaması amacıyla Kanun'un "Kabahat oluşturan davranışlar" başlıklı hükmünde öngörülen idari para cezalarının alt ve üst sınırları tüzel kişiler için 5 katı olarak uygulanacak.

Katma Değer Vergisi Kanunu'na eklenen geçici madde ile 31 Aralık 2045'e kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yüklenilen ve takvim yılının 6 aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi, 6 aylık dönemleri izleyen 1 yıl içerisinde talep edilmesi halinde mükellefe iade edilecek.

31 Aralık 2045'e kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans ve/veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin yapılacak makine ve teçhizat teslimleri katma değer vergisinden müstesna olacak. Bu kapsamda yapılan teslimler nedeniyle yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilecek, indirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine iade edilecek.

Yatırımın tamamlanmaması halinde zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler yatırımcıdan, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecek. Bu vergiler ile vergi cezalarında zaman aşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacak.

Cumhurbaşkanı, söz konusu süreleri 31 Aralık 2050'ye kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı da bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

İMALAT SANAYİNE DESTEK PROGRAMI UZATILDI

İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili ve bağlı kuruluşlarınca, imalat sektöründe 2025, 2026 ve 2027 yılında istihdamın korunması amacıyla teşvik ve destek programlarının uygulanması sürdürülecek.

İstihdamı koruma odaklı politikalar doğrultusunda uygulanan destek programlarının kaynağının İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanmasına ilişkin süre 31 Aralık 2026'dan 31 Aralık 2028'e uzatılacak.

TURİZM SEKTÖRÜNE PRİM DESTEĞİ SAĞLANDI

Kanun'a eklenen hükme göre, Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı turizm işletmesi belgesine sahip özel sektöre ait konaklama tesisi işyerlerinde, bu yılın mayıs ila aralık aylarına/dönemlerine ilişkin olmak üzere, tesisin faaliyette bulunduğu aylar/dönemler ile sınırlı olarak, ilgili ayda/dönemde verilen muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükmü kapsamında uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak bildirilen sigortalıların prim ödeme gün sayısının 116,67 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu iş yerlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilmek suretiyle İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak.

İş yeri ile ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içerisinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi ve SGK'ye prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması durumlarında bu hükümde belirtilen destekten yararlanılamayacak. Ancak SGK'ye olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un ilgili hükmüne göre tecil ettiren ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler bu taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik ad, unvan veya iş birimi altında açılması, yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi veya bu madde kapsamında sağlanan destekten yararlanmak amacıyla muvazaalı işlem tesis edildiğinin anlaşılması halinde, Fon'dan karşılanan tutar, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden tahsil edilecek.

USULSÜZ BİLDİRİM TESPİT EDİLEN İŞ YERLERİNDEN DESTEK GERİ ALINACAK

Bu yılın mayıs ila aralık ayları/dönemleri için mahkeme kararıyla veya denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerde, çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirilen sigortalıyı fiilen çalıştırmadığı tespit edilen iş yerleri ile sigortalıların prime esas kazançlarını SGK'ye bildirmediği veya eksik bildirdiği tespit edilen iş yerlerinden Fon'dan karşılanan tutar, gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacak ve bu iş yerleri hakkında bu düzenleme hükümleri uygulanmayacak. Ancak, ilgili ayda 2026 yılı mayıs ila aralık aylarına/dönemlerine ait aylık brüt asgari ücretin 10'da birini geçmeyecek tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti durumunda SGK tarafından yapılacak ihtar üzerine 15 günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren iş yerleri hakkında bu düzenleme hükümleri uygulanmaya devam edecek. Bu düzenleme hükümleri, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yabancı uyruklu sigortalılar ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmayacak.

Bu kapsamdaki destekten yararlanan iş yerlerinin aynı ayda/dönemde diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanması halinde, bu hüküm uyarınca sağlanacak destek tutarı, bu teşvik, destek ve indirimler uygulandıktan sonra destekten yararlanılan aya/döneme ait SGK'ye ödenmesi gereken sigorta primi tutarını aşamayacak. Fon'dan bu kapsamda karşılanan tutarlar, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gelir, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmayacak. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek.

Kamu İhale Kanunu'ndaki değişiklikle, idarelerin bütçe içi işletmelerinin Kanun kapsamındaki yeri netleştiriliyor.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI ARTIRILIYOR

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı alan emekliler ile hak sahiplerine dosya bazında ödenen en düşük aylık tutarı yükseltilecek. Mevcutta 20 bin lira olarak uygulanan taban ödeme, 2026 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren geçerli olmak üzere, TÜİK tarafından açıklanan Ocak-Haziran dönemi tüketici fiyatları genel endeksindeki (TÜFE) değişim oranı kadar artırılarak 23 bin 552 liraya çıkarılacak. Bu düzenlemeyle eş zamanlı olarak, Hazine tarafından SGK bütçesine yapılan "Devlet Katkısı" ve "Açık Finansmanı" gibi transfer kalemleri de bütçe izlenebilirliğini artırmak amacıyla tek bir çatı altında sadeleştiriliyor.

ÖTV'DE DEĞİŞİLİKLER

Karayolları Trafik Kanunu uyarınca (T) sınıfında yer alan traktörler ile (L) sınıfındaki içten yanmalı motorlu araçlar ve motor gücü 4 kW’ın altında olan elektrikli araçlar asgari maktu vergilendirme kapsamı dışında tutulacak. Buna karşın, (L) sınıfında yer alan ve motor gücü 4 kW ve üzeri olan elektrikli araçlar ile binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (G.T.İ.P) kapsamındaki tüm diğer binek taşıtlar asgari maktu vergi sistemine dahil edilecek.

Düzenleme kapsamında, kapsama giren L sınıfı araçlar için uygulanacak asgari maktu ÖTV tutarı 30 bin Türk Lirası, diğer tüm binek otomobil ve taşıtlar için ise 100 bin Türk Lirası olarak belirlendi. Söz konusu maktu tutarlar, her yıl Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen "yeniden değerleme oranı" nispetinde otomatik olarak artırılacak. Hesaplanan tutarların 100 Türk Lirasını aşmayan kesirleri dikkate alınmayacak.

CUMHURBAŞKANI 10 KATINA KADAR ARTIRABİLECEK

Kanun maddesine eklenen bent ile Cumhurbaşkanı’na maktu ÖTV tutarları üzerinde geniş bir yetki tanınıyor. Cumhurbaşkanı; yasada belirlenen ya da yeniden değerleme oranıyla güncellenen asgari maktu vergi tutarlarını 10 katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye yetkili kılınıyor.

Ayrıca yürütmeye, araçların teknik ve fiziki özelliklerine göre farklılaştırılmış ÖTV matrah grupları ve maktu tutarlar belirleme imkanı da veriliyor. Cumhurbaşkanı; araçların çekiş sistemi, motor gücü, motor silindir hacmi, menzili, batarya kapasitesi, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri ile istiap haddi, yolcu ve yük taşıma kapasitesi gibi unsurlarını dikkate alarak farklılaştırılmış asgari maktu vergi tutarları ihdas edebilecek.

SİBER GÜVENLİKTE YENİ ÇATI: BTK’NIN YETKİLERİ DEVREDİLİYOR

Küresel siber savaşlar ve hibrit tehditlere karşı bütüncül bir savunma mekanizması kurmayı amaçlayan teklifte, siber güvenlik alanında yeni düzenlemelerde yer aldı. Buna göre, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) geçmişte konjonktürel olarak yüklenen siber savunma, alan adı yönetimi, internet altyapı denetimi ve yasal iletişimin tespiti/analizi gibi tüm stratejik yetkiler yeni kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilecek. BTK bünyesindeki siber odaklı veri merkezleri ve yetişmiş uzman personel 3 ay içinde yeni başkanlığa aktarılacak.

Yeni düzenlemeyle, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Siber Güvenlik Başkanlığı, güvenlik kurumlarının talebi üzerine veya resen tedbir kararı alabilecek. Bu kararlar erişim sağlayıcılar ve veri merkezleri tarafından en geç iki saat içinde uygulanacak ve 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Yükümlülüğünü yerine getirmeyen platform ve işletmelere ihlal başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verilecek. Ayrıca internet "trafik bilgisi" tanımına "kaynak ve hedef" ibaresi eklenerek milli siber tehdit istihbaratının algoritmik ağ analiz kapasitesi yasal güvenceye kavuşturulacak.

Teklifle, Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan değişiklikle kamu yönetimindeki hiyerarşik yapı da sıkılaştırılacak. Memur statüsündeki daire başkanı ve dengi idareci kadrolarına atanabilmek için aranan hizmet kıdemi şartı 5 yıldan 10 yıla çıkarılacak. Ayrıca il ve bölge müdürleri, üst kademe kamu yöneticilerine tanınan bazı atama muafiyetlerinin dışına çıkarılarak doğrudan 657 sayılı Kanun'un sınav, kademe ve derece yükselmesi hükümlerine tabi kılınacak. Sayıştay savcısı olabilmek için de benzer şekilde ilgili fakültelerden mezuniyetin yanı sıra mali, iktisadi veya hukuki alanlarda en az 10 yıl kamu görevlisi olarak çalışmış olma şartı da getirildi.

PTT PERSONELİ İDARİ HİZMET SÖZLEŞMESİNE GEÇİYOR

PTT'deki istihdam yapısında yapılan değişiklikle, İş Kanunu'na tabi çalışanlar hariç, mevcut personelin tamamen "idari hizmet sözleşmesi" esasına göre istihdam edilmesi düzenlemesi yer aldı. Ayrıca boş kadrolara açıktan personel alımı Cumhurbaşkanlığı iznine, aylık ücret tavanı ise Cumhurbaşkanı kararına bağlandı. Mevcut memurlara yeni statüye geçebilmeleri için 20 gün süre tanınırken, geçiş yapacakların oranı yüzde 50 ile sınırlandırıldı. Kabul edilen düzenlemeyle, yeni statüye geçmek istemeyen veya kontenjan dışında kalan devlet memurları, memuriyet güvenceleri ve özlük hakları korunarak 60 gün içinde diğer kamu kurumlarına nakledilecek.

SÜRÜCÜ BELGELERİNE DÜZENLEME; ADAY SÜRÜCÜ

Teklifle, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, ilk defa sürücü belgesi alanlar ile sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilip yeniden sürücü belgesi almaya hak kazananlar, belgenin alındığı tarihten itibaren 2 yıl süreyle aday sürücü kabul edilecek.

Aday sürücülük süresi içinde, Kanun kapsamında sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlalin gerçekleştirilmesi, 75 ceza puanının aşılması, araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanıldığının tespit edilmesi ve Kanun'da yer alan dönüş kuralları, yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi ile sürücülerin ve yolcuların koruyucu sistemleri kullanma zorunluluğuna ilişkin hükümlerin herhangi birinin 3 kez ihlal edilmesi halinde aday sürücü belgesi iptal edilecek.

Aday sürücü belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekecek. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için tabi tutulacakları psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması ve varsa iptal işlemi sonrası bekleme süresi veya geçici geri alma işlemleri sonrası geri alma süresi kadar zamanın geçmiş olması zorunlu olacak.

Aday sürücü belgesi iptal işlemleri, Kanun'da görev ve yetkileri belirtilen trafik zabıtasınca yapılacak.

TEKLİFTEN İKİ MADDE ÇIKARILDI

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle, Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılması ile Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki desteklerin, Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermaye kaynaklarından karşılanmasını öngören 3. madde teklif metninden çıkarıldı.

Ayrıca AK Parti, CHP, DEM Parti ve İYİ Parti'nin verdiği Genel Kurul'da kabul edilen önergeye göre dizi veya sinema filmlerini yayınlayan ya da erişime sunan koşullu erişim sağlayan medya hizmeti sağlayıcı kuruluşlar ile internet platform işletmecilerine mali yükümlülük getirilmesine ilişkin 16'ncı maddenin yeniden değerlendirilmesi amacıyla teklif metninden çıkarıldı.

MADDELERİN YÜRÜRLÜK TARİHLERİ YENİDEN BELİRLENDİ

Öte yandan AK Parti'nin teklifin 33'üncü maddesine verdiği kabul edilen değişiklik önergesiyle, düzenlemedeki maddelerin yürürlük tarihleri yeniden belirlendi. Buna göre; 9'uncu madde, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen ayın başında yürürlüğe girecek. 11'inci madde, 2026 yılı Mayıs ayı döneminden itibaren uygulanmak üzere kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. 15'inci madde, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. 16'ncı madde, 2026 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. 17'nci madde, 1 Ocak 2026'dan itibaren başlayan vergilendirme dönemine (özel hesap dönemi kullanan kurumlar için aynı tarihten itibaren başlayan hesap dönemine) ait kurum kazançları için geçerli olmak üzere kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. 23'üncü madde, 1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanmak üzere kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek. Teklifin diğer tüm maddeleri ise kanunun Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek.

Kanun teklifinin ikinci bölümünde yer alan maddelerin oylamaları tamamlanmasının ardından teklifin tümü açık oylamaya sunuldu. Elektronik sistemle yapılan açık oylamada toplam oy sayısı 252 iken kabul edenlerin sayısı 220, reddedenlerin ise 32 oldu.

Genel Kurul'da görüşülen kanun teklifi kabul edilerek yasalaştı. Meclis Başkanvekili Celal Adan, 28 Temmuz Salı 15.00'te toplanmak üzere birleşimi kapattı.