Haber: Beril KALELİ/Kamera: Belçim KILIÇKIRAN

(İSTANBUL) En düşük emekli aylığına 3 bin 552 liralık artış geçim sıkıntısı içindeki emeklinin derdine devan olmadı. Mecidiyeköy'de ANKA'ya konuşan emeklilerden biri, "Sadaka veriyor, sadaka. Çöpten alın yiyin diyor, 1 simit size çok diyor. Onu da alamıyoruz artık; simit de artık zenginin oldu. Onlar bal kaymak yesin biz burada sürünelim. Bak çöpten topluyorum da giyiniyorum. Alamıyorum, yok. Bunlar gitsin başımızdan, kim gelirse gelsin artık" sözleriyle tepki gösterdi. Bir başka emekli "Bir yere gidip bir tane çay içemiyoruz. 50 sene çalıştım 20 bin lira veriyorlar. Şimdi 23 bin 552 lira; neye yetiyor?" diye sorarken, bir başkası "Yanlış alımlar, özel hastanelere yapılan protokoller, şehir hastaneleriyle yapılan protokoller. Bu sebeple SGK battı. Emekliler yüzünden değil" diye konuştu.

Çalışma ekonomisti Prof Dr. Aziz Çelik, 23 bin 552 lira olarak belirlenen en düşük emekli aylığı alanların sayısının 7 yılda yaklaşık 7 kat artarak 5.1 milyona çıktığını, yani dipteki emeklilerin sayısı hızla artıyor. Çelik'e göre, 2019'da emeklilerin yüzde 7'si en düşük emekli aylığı alırken, bu oran 2026'da yüzde 31'e yükseldi, her üç emekliden biri en düşük emekli aylığı alıyor.

ÇELİK: "EMEKLİLER SEFALETTE EŞİTLENDİ"

Tespitlerini; "Ortalama emekli aylığı ile en düşük emekli aylığı arasındaki makas hızla kapanıyor. Çünkü ortalama emekli aylıkları eriyor. En düşük emekli aylığı uygulamasının başladığı 2019'da ortalama emekli aylığı, en düşük emekli aylığından yüzde 92 daha yüksekti. Temmuz 2026'da bu fark yalnızca yüzde 15'e düştü. Ortalama emekli aylıkları, en düşük emekli aylığına hızla yaklaşıyor" sözleriyle özetleyen Çelik'e göre "Bunun nedeni açık: Çünkü en düşük emekli aylığı 24 kat arttı. Ortalama emekli aylığı ise sadece 14 kat arttı. Sonuçta ortalama emekli aylığı hızla aşağı çekildi ve emekliler daha iyi koşullarda değil, sefalette eşitlendi. Milyonlarca emekli, daha yüksek refahta değil, daha düşük gelir düzeyinde buluşuyor"

Çelik'in dikkat çektiği bir başka veri ise 2026'nın ilk 6 ayı (Ocak–Haziran) merkezi yönetim bütçe verileri oldu. Çelik'in son paylaşımına göre, toplam 8 trilyon 731 milyar TL olan bütçe harcamasının 1 trilyon 464 milyar TL'nin faiz giderlerinden oluştu, milyonlarca sigortalı ve emekliye ise sadece 821 milyar TL ayrıldı.

Emeklilerin içinde bulunduğu son durumu Mecidiyeköy'de vatandaşlara sorduk. Bir emekli, "Sadaka veriyor, sadaka. Çöpten alın yiyin diyor, 1 simit size çok diyor. Onu da alamıyoruz artık; simit de artık zenginin oldu. Onlar bal kaymak yesin biz burada sürünelim. Bak çöpten topluyorum da giyiniyorum. Alamıyorum, yok. Bunlar gitsin başımızdan, kim gelirse gelsin artık" sözleriyle isyan etti. Bir başkası, "Bir yere gidip bir tane çay içemiyoruz. 50 sene çalıştım 20 bin lira veriyorlar. Şimdi 23 bin 552 lira; neye yetiyor? cebimde var 60 lira para. Ne yapayım? Seçim olmadan bu ülkede hiçbir şey düzelmez" derken, bir başkası ise sorunun kaynağına "Yanlış alımlar, özel hastanelere yapılan protokoller, şehir hastaneleriyle yapılan protokoller. Bu sebeple SGK battı. Emekliler yüzünden değil" sözleriyle dikkat çekti.

ANKA'ya konuşan emekli yurttaşların iktidarın emekli politikasına ilişkin görüşleri şöyle:

“EMEKLİ MAAŞINA 3,5 LİRA SADAKA VERİYORSA, KİRALARI DA DÜŞÜRSÜN AŞAĞIYA”

“Başımızdaki adam gibi verseydi; kara kara düşünüyoruz şimdi. İki buçuk, iki buçuk sadaka veriyor. 25 bin lira ev, kötü ev. Ne yapalım biz şimdi? Yıllarca sokak süpürdüm çöpçülükte, yağmurda yağışta köpek gibi çalıştım, aldığım maaş bu aydan itibaren 23 küsür lira. Sadaka veriyor, sadaka. Çöpten alın yiyin diyor, 1 simit size çok diyor. Onu da alamıyoruz artık; simit de artık zenginin oldu. Onlar bal kaymak yesin biz burada sürünelim. Bak çöpten topluyorum da giyiniyorum. Alamıyorum, yok. Bunlar gitsin başımızdan, kim gelirse gelsin artık. İyi yaptığı şeyler de var hastane konularında ama ondan sonrasını hep kötü etti. Bizi resmen süründürüyor. 6 aydır iş bekliyordum; işe giriyorum şimdi bekçi olarak...1 teneke yağ, 1 paket çay, 2 kilo şeker 2 bin lira; ne yiyeyecek bu emekli? Bina yıkıma giriyor, ev arıyorum. Buraya geldim oturdum kara kara düşünüyorum. 40-50 bin lira kira diyorlar. Devlet düşürsün kiraları aşağıya. Emekli maaşına 3,5 lira sadaka veriyorsa, kiraları da düşürsün aşağıya. Hiç bir şey yapmıyor, hiç. Sadece garibanı öldürüyor. Zengini kaldırdı, garibanı öldürdü.”

“DAHA 1 HAFTA VAR MAAŞ ALMAYA, CEBİMDE VAR 60 LİRA PARA”

“Bak burada oturuyoruz. Bir yere gidip bir tane çay içemiyoruz. 50 sene çalıştım 20 bin lira veriyorlar. Şimdi 23 bin 552 lira; neye yetiyor? Ayın 23’ünde alıyorum, daha 1 hafta var maaş almaya; cebimde var 60 lira para. Ne yapayım? Seçim olmadan bu ülkede hiçbir şey düzelmez. Oy için insanları EYT’den emekli etti, olan bize oldu. Bizim en az emekli olarak, 40-42 lira maaş almamız lazım. Veriyorlar mı? Yok. Seçim olmadan da olmaz”

"EMEKLİ OLDUĞUMDA ASGARİ ÜCRETTEN FAZLA ALIYORDUM ŞİMDİ ASGARİ ÜCRETTEN BAYAĞI DÜŞÜK ALIYORUM; HERKESİ EŞİTLEDİLER O YÖNDEN"

“21 küsur (bin) lira alıyorum. Ben ilk emekli olduğum zaman asgari ücretten fazla ücret alıyordum. Ama şimdi asgari ücretten bayağı düşük alıyorum... Şu emekli maaşıyla geçinmek gerçekten zor. Ben ayrıca çalışıyorum. Ev kendimin olmasına rağmen zor yani; hayat gerçekten zor. Emeklilerle ilgili hiçbir zaman gerçek değerini emeklilerin ücreti olarak vermedi. Her şey ortada. Hiçbir şeyi ellemeseydi, benim şu andaki emekli maaşım 38-40 bin lira olacaktı. Yani herkesi eşitlediler o yönden.”

“BEN ÇALIŞIYORUM, BUYURUN SİZ DE ÇALIŞIN”

“Bu biraz politikaya girecek, siyasete girecek...Tabii ki (emekli maaşları) günümüz şartlarında yeterli değil. Ama yetinmeyi de bilmek lazım biraz. Mesela pazara sabah gidip de 60-70 lirayken almak yerine akşam üzeri gidersin 30 liraya, 20 liraya düşüyor, belki seçilmiş oluyor ama sen de seçersin... Evet 23 bin lirayla geçinilmez; ama bir de ülkenin ekonomik durumuna bakmak lazım. Pat diye hükümete yüklenmenin manası yok. Ülke ne badirelerden nerelere geldi. FETÖ olayı oldu, PKK olayı oldu. Onlar da hortumluyordu bu ülkeyi. Paramızın değeri gerçekten git gide eridi buna katılıyorum, emekli maaşı konusunda da yeterli değil. Ama neyi verecek, nasıl verecek? Ülke yönetmenin de bir yolu yordamı var. Bakkalı daha yönetemeyenler konuşuyorlar, ‘Emekli maaşı 50 bin, 60 bin olsun’... Ben çalışıyorum, buyurun siz de çalışın.”

“KALP HASTASIYIM ÇALIŞAMIYORUM 2 AYDIR, YANİ ÇALIŞAMAYANLAR VAR, GÜCÜ YOK, YAŞLI”

“Geçinemiyoruz. Zorlanıyoruz. (İktidar) emeklileri düşünmüyor. Zaten 20-30 lira kira; çalışmadan... Ben kalp hastasıyım çalışamıyorum 2-3 aydır, zor geçiriyoruz. Yani çalışmayanlar var; çalışamıyor yani, gücü yok, yaşlı.”

“HER ŞEYE ZAM ZAM ZAM...YETMİYOR”

"Yetmiyor. 20 bin liraya elektrik mi, su mu, doğal gaz mı, telefon mu... Çok da memnun değiliz açıkçası. Başka bir şey söylemiyorum. Söyleyecek bir şey yok. Türkiye'yi siz de biliyorsunuz, herkes de biliyor nasıl olduğunu. Her şeye zam, zam, zam, zam, zam. Bir kilo et olmuş bin 500, 2 bin lira... Anlatmama gerek yok. Her şey ortada.”

"ZAFER HAVALİMANI’NA YÜZDE 97 SAPMAYLA YOLCU GARANTİSİ VERİOP BUNUN ÖDEMESİNİ YAPABİLİYORSANIZ, EMEKLİLERE DE 40 BİN LİRA MAAŞ VEREBİLİRSİNİZ”

“Emekli maaşı 23 bin 552 lira. Yani emekli maaşıyla İstanbul'da geçinilemeyeceği açık olduğu için çalışıyorum. SGK'yı özel hastanelerle protokol yaparak batırdılar; bu kendi beceriksizliklerinin faturasını emeklilere çıkarıyorlar. ‘Emekli maaşları çok yüksek, çok fazla emekli var. Bu yüzden emekli maaşları düşük kalıyor’ gibi iddialar var fakat gerçeği yansıtmıyor bu. SGK'nın batırılmasının temel sebebi yapılan yanlış alımlar, özel hastanelere yapılan protokoller, şehir hastaneleriyle yapılan protokoller. Bu sebeple SGK battı. Emekliler yüzünden değil yani. Eğer bugün Zafer Havalimanı'na yüzde 97 sapmayla yolcu garantisi verip bunun ödemesini yapabiliyorsanız, emeklilere de 40 bin lira maaş verebilirsiniz.”

“ALLAH’A HAVALE ETTİK”

“Neyle geçineceksin; 20 bin lira parayla mı geçineceksin? Şimdi 24'e çıkacak ama ne kıymeti var bunun? Ne kıymeti var ki, değil mi? Ama ceplerine koyuyorlar... Boş ver. Allah'a havale ettik.”