(İZMİR) - Eğitim Sen İzmir Üniversiteler Şubesi ile SES İzmir Şubesi, Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun üniversite yerleşkelerinde yapılacak basın açıklaması, protesto ve benzeri etkinlikleri rektörlük iznine bağlayan kararına tepki gösterdi. Sendikalar, anayasal haklara ve sendikal özgürlüklere aykırı olduğunu belirterek kararın geri çekilmesini istedi.

Eğitim Sen İzmir Üniversiteler Şubesi ile Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) İzmir Şubesi üyeleri, Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun üniversite yerleşkelerinde düzenlenecek basın açıklaması, gösteri ve benzeri etkinliklerin önceden rektörlük iznine bağlanmasına ilişkin kararına tepki gösterdi. Eğitim Sen İzmir Üniversiteler Şubesi Başkanı Lülüfer Körükmez tarafından şube binasında yapılan açıklamada, söz konusu düzenlemenin anayasal hak ve özgürlükleri idari izne tabi kıldığı belirtilerek kararın derhal geri çekilmesi talep edildi.

Açıklamada anayasal hakların idari izne bağlanamayacağı ve üniversitelerin yasaklarla yönetilemeyeceği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

"Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 24 Temmuz 2026 tarihli kararıyla, üniversite yerleşkelerinde gerçekleştirilecek gösteri, yürüyüş, basın açıklaması ve benzeri etkinliklerin önceden Rektörlük lakamından izin alınmasına bağlandığı tüm akademik ve idari birimlere resmi yazıyla duyurulmuştur. Bu karar, Anayasa'nın güvence altına aldığı temel hak ve özgürlükleri idari takdire tabi kılan hukuka aykırı bir düzenlemedir. Bu düzenlemeyi kabul etmiyor ve hukuka aykırı bu kararın derhal geri çekilmesini talep ediyoruz. Anayasa'nın 26. maddesi ile güvence altına alınan düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü, 34. maddesi ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ile 51. maddesi kapsamındaki sendikal haklar, idarenin iznine bağlı haklar değildir. Bunlar, idarenin uygun görmesi hâlinde kullanılabilecek ayrıcalıklar değil; demokratik hukuk devletinin güvence altına aldığı vazgeçilmez temel haklardır. 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, Rektörlüğün tesis ettiği nitelikte genel bir ön izin mekanizması öngörmemektedir. Rektörlüğün bu kararını 2911 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na dayandırma girişimi hukuki dayanaktan yoksundur. Kanunda öngörülmeyen bir 'ön izin' şartının idari bir kararla ihdas edilmesi, kanunilik ilkesi ve normlar hiyerarşisine aykırı olduğu gibi temel hakların kullanılmasını idarenin takdirine bırakmaktadır. Rektörlük, kanunun tanımadığı bir sınırlama yetkisini idari işlemlerle tesis edemez. Karar ayrıca uluslararası insan hakları hukukuyla da bağdaşmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ifade özgürlüğünü, 11. maddesi ise barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğünü koruma altına almaktadır. İdari düzenlemeler, temel hakların özünü ortadan kaldıracak veya kullanılmasını fiilen imkânsız hâle getirecek biçimde yorumlanamaz ve uygulanamaz.

"ANAYASAL HAKLARIN KULLANIMINA DOĞRUDAN MÜDAHALE"

Karar, sendikal haklar bakımından da kabul edilemez niteliktedir. Sendikal örgütlenme ve faaliyet yürütme hakkı; Anayasa, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 87 sayılı sözleşme tarafından korunmaktadır. Bu güvenceler, sendikal faaliyetlerin kamu otoritelerinin müdahalesinden bağımsız biçimde yürütülmesini öngörmektedir. Sendikaların üyelerini ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla yürüttükleri faaliyetlerin önceden idari izne bağlanması, sendikal özgürlüğün özüne doğrudan müdahaledir. Üniversiteler; özgür düşüncenin, eleştirel bilimin ve demokratik tartışmanın mekânlarıdır. Akademik ve idari emekçilerin, öğrencilerin ve üniversitenin tüm bileşenlerinin düşüncelerini barışçıl yollarla ifade etmesi, basın açıklaması yapması ve demokratik tepkilerini ortaya koyması üniversite yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. Üniversite yönetimlerinin görevi bu hakları idari izin mekanizmalarıyla sınırlandırmak değil; bu hakların özgürce ve güven içinde kullanılabileceği koşulları sağlamaktır. Rektörlük makamı, ifade özgürlüğüne izin veren ya da onu denetleyen bir otorite değil; üniversitenin akademik özerkliğini, hukuka uygun işleyişini ve temel haklara saygıyı güvence altına almakla yükümlü bir kamu yönetimidir. Üniversite yönetimlerinin ve hukuk müşavirliklerinin temel hak ve özgürlüklere ilişkin anayasal çerçeveyi bilmediği düşünülemez, düşünmek istemeyiz. Dolayısıyla burada karşı karşıya olduğumuz durum, hukuki bilgi eksikliğinden değil; temel hak ve özgürlükleri idari tasarruflarla sınırlandırmayı olağanlaştıran bir yönetim anlayışından kaynaklanmaktadır. Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun kararı yalnızca münferit bir idari işlem değil; ülkemizde hukukun üstünlüğü, demokratik haklar ve üniversite özerkliği alanlarında yaşanan daha geniş sorunların üniversitelere yansımasının somut bir örneğidir. Bu yaklaşım, idarenin temel hakları koruma yükümlülüğüyle açıkça çelişmektedir. İdarenin görevi hakları sınırlandırmak değil, onları korumaktır. Bu nedenle söz konusu karar, anayasal hakların kullanımına doğrudan müdahale eden hukuka aykırı bir idari işlemdir."



TALEPLER SIRALANDI

Açıklamada, sendikaların talepleri ise şu şekilde sıralandı:


"Ege Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 24 Temmuz 2026 tarihli kararının derhal geri çekilmesi, üniversite yerleşkelerinde anayasal hakların ve sendikal özgürlüklerin herhangi bir idari izne tabi tutulmaksızın kullanılmasının güvence altına alınması, üniversite yönetiminin Anayasa'ya, uluslararası insan hakları sözleşmelerine ve sendikal haklara uygun hareket etmesi, üniversite bileşenlerinin katılımını esas alan, özgür düşünceyi ve eleştirel tartışmayı destekleyen çoğulcu bir yönetim anlayışının benimsenmesi."

"ANAYASAL HAKLARIN SINIRLANDIRILMASINI HİÇBİR KOŞULDA KABUL ETMİYORUZ"

Kararın yalnızca hukuka aykırı bir idari işlem değil; üniversitelerde temel hak ve özgürlükleri daraltan yönetim anlayışının yeni bir örneği olduğu belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Eğitim Sen olarak, anayasal hakların idari izin mekanizmalarıyla sınırlandırılmasını hiçbir koşulda kabul etmiyoruz. Üniversiteler ancak düşüncenin özgürce ifade edilebildiği, eleştirinin cezalandırılmadığı ve sendikal faaliyetlerin güvence altında olduğu ölçüde gerçek anlamda üniversitedir. Hukuka aykırı bu karar geri çekilinceye kadar; özerk, demokratik ve katılımcı bir üniversite için hukuki ve demokratik mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğimizi; bilimin özgür olduğu, çalışanların ve öğrencilerin fikirlerinin görmezden gelinmediği; üniversitenin karar mekanizmalarında tüm bileşenlerin özne olduğu ve düşüncelerin baskı ve kaygı duymadan ifade edilebildiği bir üniversite anlayışını savunmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz."

Öte yandan sendikaların, söz konusu kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle dava açacağı bildirildi.