(DİYARBAKIR) - Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı’nın korunması için kentteki tüm kurumların katılımıyla ortak bir eylem planı hazırlanması gerektiğini belirterek, "Burası bir UNESCO miras alanı, burası sadece Diyarbakır’ın, Amed’in, Mezopotamya’nın değeri değil. Burası aynı zamanda dünyanın değeri" dedi.
Kent Konseyi, Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı’nın korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve UNESCO Dünya Mirası kriterleri doğrultusunda bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesi amacıyla yürütülen Alan Yönetim Planı Güncelleme Süreci kapsamında Çand Amed Kültür ve Kongre Merkezi’nde bilgilendirme toplantısı yapıldı.
Toplantıya, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Serra Bucak, ilçe belediye eşbaşkanları, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Serdar Bakıroğlu, Genel Sekreter Yardımcısı Muhabbet Erdoğmuş, akademisyenler, Kent Konseyi üyeleri ve yurttaşlar katıldı.
Toplantıda konuşan Eşbaşkan Bucak, kentin değerlerine sahip çıkmada katılımcılığın, şeffaflığın ve seçilmiş yerel iradenin rolüne dikkati çekti. Serra Bucak, 2016’da hem atanan kayyımlar hem de yaşanan çatışmalı süreç sonrasında Suriçi'nin tamamen yetkisizleştirildiğini, Alan Yönetim Başkanlığı'nın da Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi'nden alındığını belirtti. Bucak, "Alan Yönetim Başkanlığı’nın aslında kime verileceği de tayin edilemedi uzunca bir süre. Tayin edilemeyen diyorum çünkü bir alana sahip çıkmak ancak gerçekten yerel yöneticilerin, yerel kurumların, bu yereldeki aktivistlerin, sivil toplumun fikir birliğiyle, eylem birliğiyle gerçekleşir. Bu doğal akış bozulduğunda tıpkı nehirlerin, akan nehirlerin doğal akışının bozulduğu gibi bir meseleyle karşı karşıyayız. Tıpkı bir doğa olayı gibi rotası bozulan bir meseleyle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
"SEÇİLMİŞ YÖNETİM BURADA OLMADIĞI İÇİN GÜNCEL PLAN YAPILAMADI"
Alanın, dünya mirası değerine ve yönetim planının güncellenmesi gerekliliğine işaret eden Eşbaşkan Bucak, şöyle konuştu:
"Burası bir UNESCO miras alanı, burası sadece Diyarbakır’ın, Amed’in, Mezopotamya’nın değeri değil. Burası aynı zamanda dünyanın değeri. Yani dünya mirası, adı üstünde. Ama ne yazık ki gelin görün ki UNESCO’nun devletlerle kurmuş olduğu münasebet, devletlerle kurmuş olduğu ilişki, o ilişkinin katılığı, o ilişkinin yatay olmayışı ve detaylarda pek çok şeyi kaçırıyor oluşu bizi bugünlere getirdi. 2015’te bu alan yönetim planı yapılırken diyor ki ‘5 yıl sonra alan yönetim planı revize edilecek.’ Sen bunu Dünya Miras Listesi’ne aldın, artık dünyanın mirası ve oradaki yapılaşmalardan tutalım nehre kadar, Hevsel’e kadar yerel yönetimleri ve kurumları, Çevre Şehircilik İl Kültür Müdürlüğümüzü ilgilendiren her türlü konuda, her türlü meselede senin 5 yıl sonra bir güncel plan yapman lazım'. Bu güncel plan yapılamadı, 2020’de o güncel planın yapılması gerekirdi."
"KENTİN İRADESİNİN BU MESELEYE SAHİP ÇIKMASI ÖNEMLİ"
Bucak, kendilerinin 2024'te göreve geldiğini, belirli bir süreçten sonra bu konuda çalışmaya başladıklarını anlatarak, "Bence geç de oldu. Geç de kalındı. Çok daha erken başlayabilirdik. 2024’ün sonlarına doğru bu sürece başlayabilirdik ama gelinen aşamada bu yılın mayıs ayında süreçlerimizi bitirdik. Haziran ayında alanda hocamız ve ekipleri çalışmaya başladılar. Biz bu kentin bütün bileşenleri olarak, yerel yönetimleri olarak bu alana sahip çıkamadık" değerlendirmesini yaptı.
Alan yönetim planının da ötesinde kentin tüm kurumlarının katılımcı bir şekilde bu meseleye sahip çıkması gerektiğini söyleyen Serra Bucak, "Raporda yazılanlar, raporun sonuçları, alan yönetiminin ne kadar tahrip olduğu meselesinden öte bu saatten sonra kim nerede rol alacak, kimler nasıl sahip çıkacak, yerel yönetimler oradaki yapılaşmaya nasıl müdahale edecek, bu denetimleri nasıl yürütecek ve aynı zamanda devletin kurumlarıyla yapmış olduğu diplomasiyi nasıl bir yere taşıyacak? Bence en önemli nokta bu” ifadelerini kullandı.
“DÜNYA MİRASIMIZI KORUMAK İÇİN EYLEM PLANINA İHTİYAÇ VAR”
Alanın korunmasına yönelik bir eylem planı hazırlanması gerektiğini belirten Eşbaşkan Bucak, yerel yönetimlerle bakanlıklar arasında yürütülecek görüşmelerin önemine işaret ederek, şunları kaydetti:
"Önümüzde çok ciddi bir eylem planı bulunmak zorunda. Başta yerel yönetimler ve bu kentteki tüm bileşenler, tüm sahip çıkanlar... Bu raporu evet aldık, okuduk, tahribatlar büyük. Nasıl geriye döndüreceğiz, nasıl eski haline getireceğiz yahut eski halinden daha farklı bir noktaya nasıl taşıyacağız noktasında herkese çok büyük sorumluluk düşüyor. Bize devletin bütün kurumlarıyla ve bakanlıklarla çok ciddi bir diplomasi sorumluluğu düşüyor.
Kültür Turizm Bakanlığı’mızdan Çevre Şehircilik Bakanlığı’mıza kadar bu meselede gerçekten hiç kimsenin gözünü kapatmadığı, hiç kimsenin mış gibi yapmadığı, hiç kimsenin ‘2018-2019’da verilmiş olan ruhsatlar var, yapılar var’ demeksizin gerçekten bu alana sahip çıkacak mıyız, bu alana sahip çıkmanın kriterleri nelerdir ve o kriterleri yerine getirmek için nasıl bir yerel ve artık ulusal iradeyi hep birlikte ortaya koyacağız diye bir soruyla karşı karşıyayız. Çok önemli bir soru. Cevabını hepimizin bildiği bir soru. İşin esprisi de burada. Bu kentte hakikatli bir iş birliğine, bu alanı korumak için, dünya mirasımızı korumak için, bu alandaki tahribatlara artık dur demek için gerçekten bir eylem planına, bir aksiyona, bir meseleye dönüştürmemizin zamanı çoktan geldi, geçiyor.”
Toplantıda Kent Konseyi Eşbaşkanı Serdar Keskin, İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanı Murat Eminoğlu ve şehir plancısı Serdar Nizamoğlu da konuştu.
Katılımcılar ise Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı Yönetim Planı Bilgilendirme Toplantısında talep ve önerilerini dile getirdi.