(ANKARA) - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), haziran ayına ilişkin "İşsizliğin Görünümü Raporu"nu yayımladı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 4 Haziran 2026’da açıkladığı Nisan 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları üzerinden hazırlanan raporda, dar tanımlı işsizlik verilerinin işgücü piyasasını anlamakta yetersiz kaldığı belirtilerek, geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyon 188 bin kişiye ulaştığı vurgulandı.
Raporda, TÜİK tarafından açıklanan mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranının yüzde 8,2 olduğu belirtilirken, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranının yani atıl işgücünün ise yüzde 30,1'e ulaştığı, dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki puan farkının 21,9 seviyesinde gerçekleştiği aktarıldı.
TÜİK verilerine göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde dar tanımlı işsiz sayısı Nisan 2026'da 2 milyon 868 bin olurken, DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısının 12 milyon 188 bin olarak gerçekleştiği kaydedilen raporda, iki işsizlik tanımı arasındaki uçurumun büyüdüğü kaydedildi.
Dar tanımlı işsizlik gerilerken geniş tanımlı işsizliğin tırmandığına işaret edilerek, şunlar kaydedildi:
"Nisan 2024’te 3 milyon 49 bin olan dar tanımlı işsiz sayısı Nisan 2025’te 3 milyon 68 bin ve Nisan 2026’da 2 milyon 868 bin oldu. Dar tanımlı işsizlik her ne kadar gerilese de geniş tanımlı işsizlik bu dönemde de tırmandı. Nisan 2024’te 10 milyon 241 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı Nisan 2025’te 12 milyon 599 bine yükseldi ve Nisan 2026’da 12 milyon 188 bin oldu. Böylece dar tanımlı ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki makas hızla açıldı."
İKİ YILDA YÜZDE 4 ARTIŞ
Nisan 2024’te yüzde 8,6 olan dar tanımlı işsizlik oranının, Nisan 2025’te yüzde 8,7 ve Nisan 2026’da yüzde 8,2 olarak açıklandığı hatırlatılan raporda, buna karşın geniş tanımlı işsizlik oranındaki yükselişe değinildi. Raporda, "Nisan 2024’te yüzde 26 olan geniş tanımlı işsizlik oranı ise Nisan 2026’da yüzde 30,1’e yükseldi. Geniş tanımlı işsiz sayısında iki yıllık artış 1,9 milyon oldu" değerlendirmesi yapıldı.
"3,9 MİYON KİŞİ HAFTALIK 40 SAATTEN AZ ÇALIŞIYOR"
Raporda, zamana bağlı eksik istihdam kapsamındaki artışın da hızla sürdüğü ifade edildi. Haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkanı olması durumunda daha çok çalışmayı isteyenleri kapsayan zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısının, son iki yılda 3,3 milyondan 3,9 milyona yükselerek 587 bin kişi arttığı belirtildi. Türkiye'de 3,9 milyon kişinin haftalık 40 saatten az çalıştığı ve daha fazla çalışmak istediği kaydedilen raporda, "Zamana bağlı eksik istihdamdaki artış geçim sıkıntısının sonucu olarak ortaya çıkıyor" denildi.
Potansiyel işgücü verilerindeki artışa da yer verilen raporda, "Potansiyel işgücü sayısı son 2 yılda 1,5 milyon kişi artarak 3,9 milyondan 5,4 milyona yükseldi. Başka bir ifadeyle Nisan 2026 itibarıyla Türkiye’de 5,4 milyon kişi, çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. Görüldüğü gibi dar tanımlı işsizlik dışındaki bütün işsizlik türleri yükseliyor. Bu sebeple dar tanımlı işsizlik sınırlı bir çerçeveye sahip ve işgücü piyasalarını anlamak için yetersizdir" ifadelerine yer verildi.