(İSTANBUL) - Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısında, ittifakın resmi adının "Mekke Savunma İttifakı" olarak belirlendiğini ve sekretaryasının Riyad'da kurulacağını açıkladı. Fidan, ittifakın başka ülkelere katılımına ilişkin de "İttifak zaten genişlemek için kurulmuş bir ittifaktır" dedi.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamındaki Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ilk toplantısı İstanbul'da yapıldı. Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katılırken; Pakistan heyetinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed Ishaq Dar, Savunma Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asım Münir ve Savunma Bakanı Khawaja Muhammed Asif yer aldı. Suudi Arabistan heyetinde de Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud, Savunma Bakanı Halid bin Salman bin Abdülaziz Al Suud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh bin Hamed Al Ruwaili toplantıya katıldı.
Toplantı sonrasında Dışişleri Bakanı Fidan, düzenlediği basın toplantısında, sözlerine, Girne açıklarında yaşanan gemi kazasında hayatını kaybeden vatandaşların yakınlarına, tüm Kıbrıs Türk halkına başsağlığı ve taziye dileklerini ileterek başladı. Fidan, şunları söyledi:
"Bildiğiniz üzere 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de Cumhurbaşkanımızın önderliğinde tarihi bir adım attık. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzaladık. Anlaşma, bölgesel sahiplenme anlayışının bir ürünüdür. Her zaman ifade ettiğimiz gibi, bölgemize dışarıdan getirilmeye çalışılan çözüm arayışları sorunlarımıza deva olmamakta, aksine ağır bedeller ödenmesine sebep olabilmektedir. Bölge ülkelerinin güvenlik, istikrar, refah ve kalıcı barış için ortak hareket etmeleri ve bu yönde attıkları adımlara kurumsal bir nitelik kazandırmaları acil bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu anlaşmayla bölgemizde yeni bir güvenlik ve işbirliği mimarisinin tesis edilmesi süreci böylece başlamıştır.
"RESMİ ADI MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI OLDU, SEKRETARYASI RİYAD'DA KURULACAK"
Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi malumunuz tesis edilmişti. Bugün bu komitenin üyeleri olarak üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarından oluşan komitenin ilk toplantısına Türkiye olarak ev sahipliği yaptık. Toplantıda ül-kemizi Sayın Milli Savunma Bakanımız ve Sayın Genelkurmay Başkanımızla birlikte temsil ettik. Anlaşmanın uygulanması sürecinde atacağımız somut adımlara ilişkin kapsamlı görüş alışverişinde bulunduk. Bugün itibariyle anlaşmayla öngörülen kurumsal yapının oluşturulması için çalışmalarımıza da başlamış olduk. Her şeyden önce ittifakımızın resmi adı üzerinde mutabık kaldık. İttifakımızın resmi adı Mekke Savunma İttifakı.
Mekke Savunma İttifakı anlaşmasında biliyorsunuz bir sekretarya kurulması söz konusuydu. Bu sekretaryanın Riyad'da kurulması öngörülmüştü. İlk genel sekreterin de bir Pakistanlı kardeşimizin olması konusunda genel mutabakat kararı alınmıştı. Bugün yaptığımız görüşmelerde bundan sonra atacağımız adımlar, hangi adımlar, ne zaman kurumsallaşmaya yönelik atılacak, bunların ön kararları alınmış oldu. Büyük bir uyum içerisinde ve derinlik içerisinde kardeşlerimiz toplantıda görüşlerini ifade ettiler.
"İTTİFAK BÖLGEDEKİ TÜM DEVLETLERE AÇIK"
Burada alınan kararların ben tekrar hayırlı uğurlu olmasını diliyorum ve ittifakın kurumsallaşması için yürütülecek çalışmalara da katkı sunan herkese şimdiden çok çok teşekkür ediyorum. Güvenli, istikrarlı ve müreffeh bir gelecek vizyonumuzla imzalanan bu ittifak savunma temellidir. İttifak devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı ile iç işlerine müdahale etmeme gibi uluslararası hukuk ilkelerine dayanmaktadır. İttifakın herhangi bir devlete karşı olmadığını, aksine bu temel ilkelere riayet eden bölgemizdeki tüm devletlere açık olduğunu bir kez daha burada vurgulamak istiyoruz.
Mekke Savunma İttifakı'nın ortaya koyduğu barışçıl vizyonun anlaşmanın özünde yer alan ilkeleri paylaşan diğer dost ülkelerle beraber ilerletilmesi ortak temennimizdir. Bu vesileyle ittifakın ülkemizin NATO başta olmak üzere diğer ittifak ve anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını ve bunların da yerine almadığını belirtmek isterim. Bunların tamamlayıcısıdır. Mekke Savunma İttifakı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin bugünkü ilk toplantısıyla bölgesel barış, güvenlik ve istikrar için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğumuzu gösterdik. Başta Pakistan ve Suudi Arabistan olmak üzere dost ülkelerle yakın işbirliği ve eşgüdüm sağlamaya devam edeceğiz. Hem ilgili kurumlarımızla hem de konuk heyetlere katkılarından ötürü bir kez daha huzurlarınızda ben teşekkür ediyorum."
"İTTİFAK ZATEN GENİŞLEMEK İÇİN KURULDU"
Fidan, daha sonra gazetecilerin sorularını yanıtladı. Fidan, bir gazetecinin "Mekke Ortak Savunma Anlaşması/Mekke Savunma İttifakı'na başka ülkelerin de katılımı olacak mı? Hangi ülkelerin bir ilgisi mevcut acaba? Bir de Mısır özelinde katılım konusunda bir girişim oldu mu” sorusu üzerine şunları söyledi:
"İttifakımıza başka ülkelerin katılımı konusu anlaşma gereği mümkün. Bunun tabii şartları, süreçleri, standartları konusunda hem ittifaka girmek isteyen ülkelerle hem ittifaktaki diğer ülkelerle görüşmelerin yapılması gerekiyor. İttifaka katılım süreçleri ile ilgili bir yol haritası konusunda da çalışıyoruz ama altını çizeyim: İttifak zaten genişlemek için kurulmuş bir ittifaktır.
Ama başlangıcı itibarıyla temellerinin çok iyi atılması gerekiyor. Kurumsallaşmasının da çok iyi yapılması gerekiyor. Hem Suudi Arabistan hem Pakistan bu konuda bizim gibi çok hassaslar. Biz bir taraftan çok güçlü, kurumsallaşmış, sorunlara sahip çıkabilen, bölgeye gerçek manada istikrar, barış, refah getiren bir temel atarken, diğer yandan da tabii ki bu ittifakın gelişmesi konusunda hemfikiriz ama bu bir süreç içerisinde olacak. Gelen müttefik ittifaka iyi altyapısı olan, kurulmuş, iyi işleyen bir yapıya dahil olmalı. Biz şu anda işin zor kısmı olan kuruluş aşamasını hep beraber bitirmeye çalışıyoruz."
"NETANYAHU CİDDİYE ALINACAK BİR İNSAN DEĞİLDİR"
Fidan, bir gazetecinin, "İsrail'de resmi söylem giderek Türkiye'yi stratejik bir tehdit olarak ifade ediyor. Peki Ankara, İsrail'in bu konudaki faaliyetlerini nasıl değerlendiriyor" sorusu üzerine, Netanyahu hükümetinin Türkiye'ye yönelik söylemlerinin arttığını belirterek, "İnsanlığın ve uluslararası toplum ve güvenliğin ortak düşmanı haline gelmiş Netanyahu, altını çiziyorum, Netanyahu canisi, soykırımcısı bu noktada ciddiye alınacak bir insan değildir" dedi.
Netanyahu'nun yalnızca Türkiye açısından değil, küresel güvenlik bakımından da tehdit oluşturduğunu kaydeden Fidan, "Bu sadece bizim değil, bütün bölgenin ve uluslararası toplumun büyük bir tehdididir. Bu tehditle, bu Netanyahu tehdidiyle uluslararası sistem savaşmalıdır arkadaşlar" ifadelerini kullandı.
"TAHIL ANLAŞMASINA BENZER BİR ANLAŞMA İÇİN ÇALIŞIYORUZ"
Fidan, bir soru üzerine, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Karadeniz güvenliğinin yanı sıra küresel gıda güvenliği açısından da büyük bir sorun oluşturduğunu, Türkiye'nin tahıl ürünlerinin dünya pazarlarına ulaşması konusunda iki tarafla temas halinde olduğunu söyledi.
Türkiye'nin geçmişte olduğu gibi tahıl anlaşmasına benzer yeni bir anlaşma yapılması için çalışma yürüttüğünü kaydeden Fidan, "Her iki tarafla da temas halindeyiz bu çalışma üzerinden. Yani geçmişte yaptığımız gibi inşallah gerekli şartların oluşması durumunda bir, özellikle tahıl anlaşmasına benzer bir anlaşmayı daha yapmak için çalışıyoruz" dedi.
Savaşın giderek "yıpratma savaşından yok etme savaşına" dönüştüğünü ifade eden Hakan Fidan, tarafların birbirlerine daha fazla zarar vermesinin ve savaşın bölgeye yönelik etkilerinin önlenmesi gerektiğini kaydetti.