Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Yozgat’ta doğal salep orkidesini korumak amacıyla başlatılan kontrollü üretim çalışmalarında ilk hasat heyecanı yaşanıyor. Deneme bahçelerinde olumlu sonuç veren türler belirlenerek, salebin çiftçiler için alternatif gelir kaynağı haline getirilmesi hedefleniyor.
Yozgat Tarım ve Orman il Müdürlüğü, tıbbi aromatik bitkilere olan talebin artması, ormanlık alanlarda doğal olarak yetişen salep orkideleri üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla hazırladığı proje kapsamında önceki yıl Kadışehri ilçesinde yaptığı deneme ekiminden olumlu sonuç alınca geçen yıl Yozgat merkez ve Boğazlıyan ilçesinde kurulan 4 bahçede hasat için geri sayım başladı.
Keyfi üretimi yasak olan, izin alınarak üretimi yapılan endemik tür salep orkidesi, birçok gıda katkı maddesi olarak tercih ediliyor, dondurma da kıvam arttırıcı olarak kullanılıyor. Yaş halinde soğan şeklinde eylül, ekim aylarında ekiliyor, kışı belli bir şekilde geçirdikten sonra hava koşullarına bağlı olarak nisan, mayıs, haziran aylarında hasat ediliyor.
"PAZAR SORUNUMUZ YOK"
Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesine bağlı Poyrazlı köyünde safran ile birlikte salep orkidesi deneme ekimi gerçekleştiren Emre Sarıarslan, özellikle soğuk bölgelerde, kış sezonunda toprağa malçlama yaparak korunması gerektiğini söyledi. Sarıarslan, "Bu sadece saman değil, başka doğal ürünlerle de çam pürseyle ya da kabak gazelleriyle, yapraklarıyla yapanlar da var. Malçlamamızı yapmamız gerekiyor. Yoksa bizim arka tarafta bir AR-GE çalışmamız var. Orada hiç malçlama yapmadığımız bölümde neredeyse yüzde 90'ını kaybettik. O yüzden kış sezonunda özellikle normal yaz sezonunda da durabilir. Toprağın nemli kalması için sezon boyunca üstünde kalacak. Toprağın sıcaklığını, nemini koruyabilmek için malçlama yapılması gerekiyor" diye konuştu.
Olumlu sonuç almaları halinde önümüzdeki sezonlarda da büyük alanlarda üretimini yapacağını aktaran Sarıarslan, genel olarak pazar sorununun bulunmadığını, piyasada salebin popülerliğinden dolayı hem yumru olarak aynı zamanda toz şekline geçilerek de yereldeki dondurmacılara, kafelere veya diğer alıcılara satışının yapılabildiğini aktardı.
"SAFRAN, SALEBE GÖRE DAHA İYİ UYUM SAĞLADI"
Sarıarslan, şöyle konuştu:
"Toplam 20 metrekare alana üç farklı bölgeden sekiz farklı tür ektik. Şu an bir deneme bahçesi çalışmamız var. Şu an gördüğünüz gibi burada bazı türler uyum sağladı, bazı türler soğuğa dayanamadı. Bu yıl biraz soğuk geçti, eksi 19'ları gördü. Onlardan sonra bazılarını kaybettik ama iyi olan, uyum sağlayan türlerimiz var. Şu an bu türler üzerinden önümüzdeki yıllarda çalışmalarımıza devam edeceğiz. Şu an çiçek dönemindeler. Çiçekler artık kurumaya başladıktan sonra hasat dönemi geliyor. Ondan sonra hasata başlayacağız. Yaklaşık Haziran'ın ilk haftası ya da ikinci haftasına falan geliyor buralarda. Bölgeden bölgeye değişiyor tabii ki. Hasat zamanında da yine il tarımındaki ekiplerle birlikte bir çalışmamız olacak. Bunun dışında safran çalışmamız var. Safran, salebe göre bölgemize biraz daha uyum sağladı. Onun üstünde herhangi bir böyle gölgelik file, örtü veya bu kadar ağır bir işçiliği olmamasına rağmen kendi başına devam etti. Onu da bu yıl biraz daha bahçemizi de arttırarak çalışmamıza devam edeceğiz."