(YOZGAT) – Yozgat’ın Yenifakılı ilçesinde yaşayan Kırgız Türkleri, dedelerinden miras kalan deri işleme sanatını sürdürmeye çalışıyor. 70 yaşındaki iki usta, çırak bulamadıkları için mesleğin kendilerinden sonra kaybolmasından endişe duyduklarını belirtti.

Afganistan’ın Pamir Yaylası’ndan göç ederek 1982 yılında Türkiye’ye gelen Kırgız Türkleri, Yenifakılı ilçesinde Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından yaptırılan konutlarda yaşamlarını sürdürüyor. İlçede yaşayan yaklaşık 40 Kırgız aile, gelenek ve göreneklerini yaşatmaya çalışırken, geleneksel el sanatlarından deri işleme mesleğini iki usta ayakta tutuyor.

El emeğiyle deriyi işleyerek çizme, mes, kemer, deri şalvar, semer ve eğer gibi ürünler yapan ustalar, mesleği öğretecek çırak bulamadıklarını ifade etti.

“Bizden sonra bu kaybolacak”

Yenifakılı Kırgızları Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Derneği’ne ait atölyede çalışan 70 yaşındaki Bocun Işık, mesleği kayınbabasından öğrendiğini söyledi.

Işık, şunları kaydetti:

“Burada biz ayakkabı dikiyoruz, mes yapıyoruz. Bu, eskiden kalan, dedelerimizden gelen bir meslektir. Kayınbabamdan öğrendim. Kendisi yaşlandı, işi bıraktı. Ben devam ettiriyorum ama benden sonra alan kimse yok. Bizden sonra bu kaybolacak. El sanatı yok oluyor. Yaklaşık 25-30 yıldır yapıyorum. Kırgızlarımız alıyor, kışın çok sıcak tutuyor. Soğukta mes altına ‘keliş’ giyiliyor. Namaz için de çok güzel, ayağı soğuktan koruyor. Bayanı da var, erkeği de var. Fiyatlar 5-6 bin lira civarında. Malzemeyi Kayseri’de deri satan yerlerden alıyoruz, tanıdıklarımız var.”

“Bu meslek bitmez inşallah”

Daha önce Kayseri’de yaşayan ve bir süre önce Yenifakılı’ya yerleşen 70 yaşındaki Mehdi Ömer ise ilçe merkezinde kiraladığı küçük iş yerinde üretim yapmayı sürdürüyor.

Yaklaşık 27 yıldır deri işleme işiyle uğraştığını belirten Ömer, şunları söyledi:

“27 senedir bu işle uğraşıyorum. İnce deri çorap, çizme, mont, kalpak, kırbaç, at eğerleri yapıyoruz. En iyileri 10-15 sene giyilebiliyor. Çizmeler 3 bin 500 liradan başlayıp 8-10 bin liraya kadar çıkıyor. Küçük ürünler 300-500 lira civarında. Çizimlerini de kendimiz yapıyoruz. Kırgızlar at üstünde giyer, kemerlerimiz var. Çırak yok. Yakınlarım var, onları çırak alıp yetiştiririm, öğretirim. Bu meslek bitmez inşallah. Kardeşlerimizin çocuklarını çırak alsam fabrika açarım. Yaptığım ayakkabılar Kanada’ya, Amerika’ya, Almanya’ya gitti. Kayseri’de Almanya’dan gelen insanlar deri şalvar ve çizme siparişi verirdi.”

İki usta, mesleğin sürdürülebilmesi için gençlerin el sanatlarına yönelmesi gerektiğini vurguladı.