SEYFİ ÇELİKKAYA
Yozgat’ta Kudüs’ten getirilen hurmadan sonra Aydın bölgesinde yetiştirilen incir de tane ile satılmaya başlandı. Yozgatlı esnaf Orhan Dolangez, geçen yıl 4 lira gibi bir maliyeti olan hurmanın tanesini 5 liradan sattıklarını, bu yıl hurma ile birlikte incirin tane maliyetinin 7 lira 20 kuruşa geldiğini belirterek, hurma ve incirin tanesini 10 liradan sattıklarını söyledi.
Sürekli artan maliyetler tezgahlardaki ürünlere yansıyınca vatandaşın alım gücü de daralmaya devam ediyor. Yozgatlı esnaf Orhan Dolangez, geçen yıl kilosu 145 liraya kadar çıkan hurmanın tanesini 5 liradan satarken, bu yıl artan maliyetlere bağlı olarak hurma ile birlikte inciri de tane ile 10 liradan satmaya başladı. Kudüs’ten getirilen hurmanın geçen yıl bir tanesinin maliyetinin 4 lira olduğunu ve 5 liradan sattığını belirten Dolangez, bu yıl maliyetlerin artması ve tezgahtaki ürünlere yansıması sonucunda hurma ile birlikte Aydın yöresine ait incirin tane maliyetinin 7 lira 20 kuruş olduğunu, 10 lira etiket koyduğunu söyledi.
"BİR TANE İNCİR 10 LİRA"
"Bunların ekonomik gelişmenin göstergeleri diye düşünüyorum" diyen Yozgatlı esnaf Orhan Dolangez, şöyle konuştu:
"Sürekli akaryakıta, benzine, elektriğe bu tür şeylerin maliyet fiyatlarının artmasıyla beraber ürünlerde tabii ki tüketiciye ulaşan fiyatlarda değişiyor, artıyor sürekli. Artık hayatımızda her şey böyle taneyle, karpuzu dilimle almaya başladıktan sonra biz de inciri taneyle, hurmayı taneyle satmaya başlayacağız herhalde. Bir tane incirin veya hurmanın hemen hemen 7 lira 20 kuruşluk bir maliyeti var, tanesini 10 lira yazdık. İsteyen tane işi alabilir, imkanı olan istese kilo ile alabilir. Bazen böyle gelip de para üstü almak istemiyorsa tane alıp da ‘tamam bunu da alalım! diyen oluyor, nadir de olsa. İncirin kilosu 300 lira, Kudüs hurmasının kilosu 300 lira ama şu anda Aydın'daki incir fiyatları da 280-300 lira gibi duyduğumuz fiyatlar var. Bu ürünü sattıktan sonra tekrardan bu ürünü daha pahalı bir fiyat alacağım. 280-300 lira gibi bir fiyata alacağım tekrardan. O zaman bir daha fiyat değişecek. O zaman 10 lira değil, belki biz 15 lirayı konuşacağız tane fiyat olarak. İncir sezonluk bir ürün olduğu için bu sene çok az bir üretim olduğu söyleniyor. Geçen seneye ait bir kiloluk iyi bir inciri 250 liraya satıyordum ama bugün 300 lira, yarın bunu 350 lira gibi fiyata satmaya başlayacağız gibi gözüküyor."
"MALİYETTEN DOLAYI FİYATLAR DA ÇOK PAHALI"
Esnaf Dolangez, fiyatların çok yüksek olması nedeniyle insanların alım gücünün düştüğünü, müşteri sayısının da geçen yıla göre yarı yarıya düştüğünü anlattı. Dolangez, şu bilgileri verdi:
"Kayısı zaten fiyatı çok pahalı, 200 lira, 230 lira gibi, Malatya'da bu fiyatlar konuşuluyor. Bu bölgede Karaman üzümünü çok satıyoruz. 75 liraya satıyordum Karaman üzümünü. Bugün toptancı geldi ‘125 lira’ dedi. Ben de 125 liraya satıyorum şu an. Bu bölgede çok soğuk olduğu için insanların kan değerlerini yüksek tutabilmek için tükettikleri ürünler, keçiboynuzu, üzüm, kayısı, incir ama bu ürünlerin hem mahsul anlamında rekolte düşük. Hem de fiyat anlamında maliyetten dolayı fiyatlar da çok pahalı. Alan insanlarda geçen seneye göre çok daha az. Bir önceki yıllara göre sattığımız tonaj, yani kilogram itibariyle örnek veriyorum; geçen sene 300 kilo satıyorsam bu sene bunu yarıya düşecek gibi gözüküyor çünkü alan insanların adedi, sayısız düşüyor her geçen gün."