Haber: Seyfi ÇELİKKAYA
(YOZGAT) - Yozgat’ta diğer bölgelere göre havası daha yumuşak olan Yerköy ilçesinin Sekili bölgesinde ayçiçeği hasadına başlandı. Doğal afetler ve kuraklık nedeniyle diğer hasadını yaptığı tarımsal ürünlerden umduğunu bulamayan bölge çiftçisi, ayçiçeğinde de hayal kırıklığı yaşıyor. 10 gün önce ay çekirdeğinde rekoltenin yüksek olmasını bekleyen çiftçi, hasada başladığı şu günlerde kelle kuruması hastalığı nedeniyle yüzde 70’lere varan verim kaybına uğradı.
Bu yıl 7 bin 160 dekarlık alana yağlık, yaklaşık 10 bin dönümün üzerinde alana da çerezlik ayçiçeği ekiminin yapıldığı Yozgat’ta hasada, her yıl olduğu gibi Yerköy ilçesinin Sekili bölgesinden başlandı. Sonraki günlerde diğer alanlardaki çerezlik ayçiçeği hasadının yapılacağı, ardından da yağlık ayçiçeği hasadına geçileceği kaydedildi. Yerköy ilçesinde bu yıl şekerpancarı ekilmeyen alanlara da çerezlik ayçiçeği ekimi yapıldı. 10 bin dönüm alanın üzerinde çerezlik ayçiçeği eken bölge çiftçisi, beklediği verimi hastalık nedeniyle alamamanın burukluğunu yaşıyor.
“Yüzde 75’lere kadar verim düşüklüğü oluyor”
Bölgede çiftçilik yapan Murat Kaya, hastalık nedeniyle verimin düştüğüne vurgu yaparak, şöyle konuştu:
“Sulu tarım, arpa, buğday, çekirdek, mısır, yonca bu tip şeyler ekiyoruz, kavun, karpuz. Bu sene en son hasadımız şu an çekirdek kaldı. Çekirdekte de bu sene bir hafta, on gün içerisinde kafa kuruması oldu, kuraklıktan dolayı aşırı sıcaklardan dolayı, mantar hastalığı dediğimiz hastalık geldi. O yüzden verim düşürüyor, yüzde 75’lere kadar verim düşüklüğü oluyor. Bayağı bir zor geçiyoruz çiftçi olarak. Arpa, buğday desen öyle verim alamıyoruz, çekirdek öyle, pancar zaten ekemiyoruz, su olmadığı için bir de masrafları ağır ekemiyoruz. Çekirdek bu sene 60, 70, 80 lira civarında gidiyormuş, masraf ağır olduğu için zaten 60 liraya kadar bunun masrafı, masrafını kurtarmıyor. 80 lira olsa bize 20 lira kalacak. 20 lira da çok büyük para değil. Bunun tekrar ekimi var, tekrar hazırlanması var, tarla hazırlığı var, gübresi var. DAP'ın tonu şu an 32 bin lira olmuş, gübre pahalı, mazot pahalı. O yüzden hasattan kaldırdığımız geri ekimi karşılamıyor, başı başına geliyor.”
“Zor bir sene geçiriyoruz, Allah yardımcımız olsun.”
Üretici Mustafa Çalışkan da çiftçinin bu yıl çok zor bir dönem geçirdiğini, ayçiçeğinde fiyatların geçen yıla göre yüksek olmasına karşılık verimin düşük olduğunu belirterek, şunları anlattı:
“Sekili bölgesinde yaklaşık 700-800 dönüm arazi üzerinde sulu tarım yapıyoruz. Bu sene siyah çerezlik ay çekirdeği hasadına başlamış bulunmaktayız. Fiyatlar yüksek ama verim olmadığından rekolte çok düşük. Mantar hastalığı var çekirdeklerde, kelle kuruması dediğimiz. Ona bağlı olarak verim yüzde 60-70 oranında etkileniyor. Durumlar hiç iç açıcı değil. Bölgemizde maalesef kuraktan, doludan etkilenen bu çekirdeklerde şu anda da mantar hastalığından dolayı rekolte çok düşük. Bunun üstüne bir de etrafını elektrikli çitten çektiğimiz halde domuzlardan başını alamıyor çekirdek. Domuz zayiatta çok fazla. Zor bir sene geçiriyoruz, Allah yardımcımız olsun.”
“200 kilo, 250 kilo alacağın yerden 150 kilo alıyorsun”
Hasat ettiği ürününü patozdan geçirip, kuruması için seren üreticilerden Davut Kahraman da, “Ayçiçeği beklentilerin altında kaldı. Buna da şükür, yapacak bir şey yok. Susuzluk, kuraklık bir hayli var memlekette. Fiyatlarda da siftah da yapmadık, verenler varmış 55 liraya ama fiyat ne olur bilemiyoruz. 55 lira geçen seneye göre çok yüksek bir fiyat da verim az olduğu için maliyetin altında kalıyor ister istemez. 200-250 kilo alacağın yerden 150 kilo alıyorsun, o da maliyeti etkiliyor ister istemez. 70-75 lira olsa daha sağlıklı olur üretici açısından. Çünkü işçi var maliyeti var, patoz maliyeti var, hepsi emek, maliyet. Bakalım hayırlısı diyoruz” ifadelerini kullandı.