Haber: Seyfi Çelikkaya
(YOZGAT) - Bozok Üniversitesi’nde görev yapan 43 akademisyen, doğada kendiliğinden yetişen, binlerce yıllık geleneksel kullanımıyla dikkatİ çeken, modern tıbbın da etkisini kanıtladığı belirtilen sarı kantaron bitkisi ile ilgili alan taraması yaptı. Toplanan bitkilere ilişkin elde edilen bilgiler, farklı branşlarda uzman akademisyenler tarafından “Sağlık Bilimleri Açısından Sarı Kantaron” adlı kitap haline getirildi. Kitabın editörlüğünü üstlenen Prof. Dr. Hamdi Temel, sarı kantaron bitkisinin depresyon tedavisinde kullanılan etkili bileşenlerinden cilt yenileyici özelliklerine, enfeksiyon hastalıklarında destekleyici kullanımından nöroprotektif etkilerine kadar geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu söyledi.
Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Temel, çalışmada kantaronun geleneksel bilgiden modern bilime uzanan yolculuğunun, bilimsel metodolojiyle harmanlanarak ele alındığını, kitabın yalnızca sağlık bilimleri alanında çalışan akademisyen ve profesyoneller için değil, aynı zamanda bitkisel tedavi yöntemlerine ilgi duyan herkes için önemli bir başvuru kaynağı olacağını aktardı. Çalışmanın multidisipliner bir yaklaşımla eczacılıktan tıbbi farmakolojiye, biyokimyadan fitoterapiye kadar birçok alanı kapsayan zengin bir içeriğe sahip olduğunu kaydeden Temel, sarı kantaron bitkisinin binlerce yıllık geleneksel kullanımıyla dikkati çeken, modern tıbbın ışığında da etkisi kanıtlanmış bir bitki olduğunu bildirdi.
“Tam bir akademik kitap oldu”
Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeleri olarak her yıl bir kitap çalışması yaptıklarını vurgulayan Prof. Dr. Temel, “Geçen yıl, bir yıl süren Sağlık Bilimleri Açısından Sarı Kantaron kitabımız çıktı. Gerçekten çok önemli bir kitap. Çünkü sarı kantaron hypericum perforatum dediğimiz Latince ismi olan, Anadolu kültürümüzde de oldukça yaygın olan bir şifa bitkisi” dedi ve şöyle devam etti:
“Milattan önce Yunan tarihine de dayanıyor, Çin tarihine de dayanıyor. Bizim kendi tarihimizde halen Ege bölgesindeki insanların, Mersin yöresindeki o bölgedeki insanların evlerinde böyle sarı kantaron toplayıp evlerinde yağlarını elde edip, bunları kullandıklarını görüyoruz. Eliniz yaralandığı zaman, çizildiği zaman, bir yara oluştuğu zaman hemen ilk akla gelen sarı kantaron. Çok doğru bir şeydi gerçekten. Bir çizik, bir yara gördüğünüz zaman sarı kantaron yağını oraya ilave ettiğiniz zaman orada iz bile kalmadığını görüyorsunuz. Bu kadar gerçekten mucizevi şifalı bir bitki. Sadece bu amaçlı kullanmamışlar. Depresyon için kullanmışlar eskiden. Uyku problemi çeken insanlar sarı kantaronu kullanmış. Hem tozunu elde etmişler, kullanmışlar. Hem de ekstrelerini, yağlarını çıkararak kullanmışlar. Halk arasında çok yanlış bilgiler de var. Akademisyenler olarak kitabımızda 43 tane alanında uzman hocayı topladık. İşin hem farmakolojik boyutunu hem biyokimya boyutunu hem mikrobiyal boyutunu hem Kovid ilişkisini hem nörolojik olarak antidepresan özellikleri var mı, Alzheimer'a, Parkinson'a iyi geliyor mu, gelmiyor mu, gıda olarak nasıl kullanmışlar, diş hekimindeki uygulamaları nedir; inanılmaz derecede çok güzel bir kitabımız oldu. Tam bir akademik kitap oldu. İşin endüstriyel boyutunda ve tabii ki ilk girişte biraz botanik ve bitki türlerine de girdi, Ziraat Fakültesi'ndeki hocalarımız. Bu alanda da ilgili çalışmalarını ilk girişte yaptı ama daha sonraki bütün bölümlerimiz sarı kantaronun sağlık bilimleri açısından nasıl etkileri var? Ne yapılması lazım? Mesela sarı kantaron kanser çalışmalarındaki son durum nedir? Bunları bile inceledik."
Temel, çalışmanın tıp, eczacılık, fen edebiyat, diş hekimliği, gıda mühendisliği gibi alanlarda ders kitabı olarak değerlendirilebileceğini ifade etti.
Çalışmayı yaparken sağlık noktasına odaklandıklarını, kullanımdaki yanlışlıklara da dikkat çekip, uyarılarda bulunduklarını aktaran Temel, sarı kantaronun depresyon, uykusuzluk gibi sorunlara iyi geldiğini ancak sarı kantaron kullanımının, kişilerin bu rahatsızlıklara yönelik ilaç kullanıyor olmaları durumunda çok farklı yan etkileri olabileceğine de dikkati çektiklerini anlattı.
“Eğer eliniz mutfakta çalışırken yandı, hemen oraya sarı kantaron koyarsanız şifasını görürsünüz”
Prof. Dr. Temel, çekilen dişlerin ardından oluşan apselerin tedavisinde de sarı kantaronun kullanılabildiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:
“Bunların akademik boyutları detaylı bir şekilde açıklanmış oldu. İlk aklımıza gelen şey gerçekten çok iyi bir yanık ve yara merhemi olarak kullanabiliriz bunu. Eğer eliniz mutfakta çalışırken yandı, hemen oraya sarı kantaron koyarsanız şifasını görürsünüz. Yaralanma meydana geldi, hemen sarı kantaronu kullanabilirsiniz. Uyku problemi çekiyorum dediğiniz zaman bunların hepsi doktor kontrolünde kliniksel olarak kontrol edilmesi gerekiyor ama eğer siz hafif şiddette bir depresyonunuz varsa kafanız bir şeye takıldı falan belki o zaman sarı kantaron kullanabilirsin ama bunu siz bir tedavi amaçlı olarak eskiden kullanıldığı gibi biz şu an kullanabilirsiniz diyemiyoruz. Bunları kitabımızda işledik. Kanser çalışmalarıyla ilgili inanılmaz derecede çalışmalar var bunlarla ilgili ama kesinlikle şu kanser türüne iyi geldi falan demek şu an için erken. Bununla ilgili net bilgiler yok doğrusu.”