Seyfi Çelikkaya
(YOZGAT) - Yozgat Bozok Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacer Sancaktar, Yozgat'a 3 kilometre uzaklıktaki tepe zirvesinde yer alan Çeşka Kalesi ile Erdoğan Akdağ Mahallesi içerisinde bulunan Mercimek Tepe antik kentinin turizme kazandırılması gerektiğini belirterek, "Yozgat'ın tarihsel sürecinde bu iki yerleşim oldukça önemli bir yere sahip" dedi.
Yozgat il merkezine 3 kilometre uzaklıktaki tepe zirvesinde yer alan Çeşka Kalesi ile Erdoğan Akdağ Mahallesi sınırlarındaki Mercimek Tepe antik kent kalıntılarının tanıtımının artırılması istendi.
Demir Çağı’ndan Bizans dönemine kadar uzanan geçmişe sahip Çeşka Kalesi, stratejik konumuyla bölgenin savunma ve yerleşim tarihinde önemli bir rol oynuyor. Mercimek Tepe ise Erken Tunç Çağı’na kadar giden geçmişiyle Yozgat’ın en eski yerleşimlerinden biri olarak öne çıkıyor ve kentin tarihsel gelişimini anlamada büyük önem taşıyor.
Çeşka Kalesi, 1990 yılında birinci derece sit alanı ilan edildi. Kalenin üç ayrı girişi bulunuyor. Kuzeybatıdaki ana kapının kapalı olduğu kalede, güneydeki ikinci giriş iki katlı kayaya oyulmuş durumda ancak yapının bir bölümü yıkıldığı için kısmen kullanılabiliyor. Kuzeydeki üçüncü giriş ise dar bir geçitle bir odaya açılıyor. Kalenin içine girildiğinde yaklaşık 10 metre ileride geniş, dikdörtgen planlı bir salona ulaşılıyor. Bu salona iki büyük oda, iki küçük oda ve karşılıklı iki galeri kapısı açılıyor. Tonoz şeklindeki tavanın yüksekliği yaklaşık 1,30 metre olarak ölçülürken, iç mekânda farklı büyüklüklerde nişler bulunuyor. Tüneller, depolama alanları, yaşam mekânları ve su yolları kalenin mimari özellikleri arasında yer alıyor.
Yozgat Müze Müdürlüğü tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen kurtarma ve temizlik çalışmalarında Roma, Bizans ve Frig dönemlerine ait seramik buluntularına rastlandı. Kale, yaklaşık 1.667 metre rakımda bulunuyor. Ortasında büyük bir kaya kütlesi yer alan alanın çevresinin 560 metre uzunluğunda sur sistemiyle çevrili olduğu belirtilirken, surların doğu ve batı kesimlerinde yarım daire planlı kule izlerine de rastlandığı ifade edildi.
Yozgat Bozok Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacer Sancaktar, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, Mercimek Tepe ve Çeşka Kalesi’nin iki önemli yerleşim alanı olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:
"Çeşka Kalesi Demir Çağı'ndan itibaren Bizans dönemine kadar, Bizans döneminde de önemli bir kale yerleşimi. Çeşka Kalesi, stratejik olarak önemli bir konumda bulunuyor. Kalenin tepesine çıktığınız zaman tüm Yozgat'ı yukarıdan görebiliyorsunuz. Savunmaya yönelik, savunma amaçlı kurulmuş bir kale yerleşimi Çeşka Kalesi. Birtakım saldırılara karşı korumaya yönelik, vadileri kontrol eden bir noktada. Merkezi yerleşimleri koruyabilecek bir savunma yerleşimi olarak kurulmuş bir kale Çeşka Kalesi. Yeraltı odaları kapalı olduğu için göremiyoruz ama hem üst kısmındaki kayaya oyulu mekanları ya da alt kısmında, eteğindeki şapeli görebiliriz birkaç kaya odasıyla. Hem Çeşka Kalesi'nin hem Mercimek Tepe'nin tanıtım tabelaları yerleştirilmeli. Bunları tanıtacak reklamlar yapılmalı. Turizme yavaş yavaş kazandırmalıyız. Yozgat'ın tarihsel sürecinde bu iki yerleşim oldukça önemli bir yere sahip."