HABER/ANALİZ: Erdal SAĞLAM
(ANKARA) - Gelen öncü veriler, Şubat ayı enflasyonunun da yüksek çıkacağını gösteriyor. Yüzde 3 civarında çıkması beklenen aylık enflasyon, baz etkisi nedeniyle, yıllık enflasyonun yeniden yükselişe geçmesine neden olacak. Merkez Bankası yönetiminin, indirim sinyali vermesine rağmen, 12 Mart’taki toplantısında faizi indirmesi giderek zorlaşıyor.
TÜİK, Ocak enflasyonunu yüzde 4.84 olarak açıklamış, yıllık enflasyon yüzde 30.65’e inmişti. 2025 Ocak ayına kıyasla daha düşük oranlı enflasyon geldiği için, yılın ilk ayında yıllık oranlar düşmüştü. Ancak Şubat enflasyon rakamı geçen yıl yüzde 2.46 iken, şimdi bu rakamın üzerine çıkması bekleniyor. O nedenle Şubat sonu yıllık enflasyonun, yaklaşık yüzde 31’e çıkması bekleniyor.
TÜİK rakamlarıyla yakın seyreden “Web-Tüfe” belirlemelerine göre, Şubat ayı enflasyon rakamı yüzde 3.19 hesaplandı. En fazla artış yüzde 15.18 ile sigorta ve finansal hizmetlerinde saptanırken, alkolsüz içki ve gıda fiyatlarındaki aylık artış yüzde 6.94 olarak saptandı. Giyim ve ayakkabı dışında tüm alt gruplarda fiyat artışlarının devam ettiği görüldü.
Enflasyonda kesin artış beklentisi
Önümüzdeki hafta açıklanacak Şubat enflasyonu konusunda piyasaların genel beklentisi ise yüzde 3 civarında. En düşük artış beklentisinin ise yüzde 2.7 olduğu görülüyor. O nedenle yıllık enflasyonda kesin artış bekleniyor, yükselişin ne kadar olacağı TÜİK rakamlarıyla netleşecek.
Enflasyondaki kötü tablonun devam etmesi üzerine, piyasalarda “Mart ayında Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam edip edemeyeceği" tartışılmaya başladı. Sadece enflasyonun kötü seyretmesi değil, İran başta olmak üzere, küresel gerilimlerin devam etmesi ve petrol fiyatlarının 71 dolarda seyretmesi de faiz indiriminin önünde önemli engel oluşturuyor.
Merkez söylemini değiştirebilir
Merkez Bankası yönetimi, Enflasyon Raporu sunumunda “yüksek olmasa da Mart ayında faiz indirimlerinin devam edeceği” yönünde bir izlenim vermişti. Şubat enflasyon tahminleri ve küresel çatışma havası, şimdi küçük de olsa indirim imkanını ortadan kaldırmış görünüyor. Bu olumsuz gelişmelere rağmen Merkez’in, “siyasi otoriteye söz vermiş olabileceği”, o nedenle 1 veya yarım puanlık oranlarla indirime devam etme ihtimali bulunduğu söylenebilir.
Merkez Bankası’nın kendi derlediği öncü verileri de gözönüne alarak, önümüzdeki hafta kararını tartışmaya başlayacağı tahmin ediliyor. Eğer iktisatçılar gibi, Merkez Bankası yönetimi de “yapılacak indirimin piyasaları bozabileceği, hedefin tutmayacağını göstereceği” kanısına varırsa, indirimden vazgeçebilir. Önümüzdeki hafta, bir toplantı vesilesiyle, “İndirim olmayabilir” izlenimi verecek, piyasaları alıştıracak bir iletişim içine girmesi sürpriz olmaz.
Merkez Bankası indirimin devam edeceği izlenimi verirken, bunun yanında “ilk iki ayda enflasyonda sapma olabilir ama genel trend aşağı yönlü” diyerek, Şubat enflasyonunun yüksek çıkabileceği konusunda açık kapı bırakmıştı. Ancak İran geriliminin devam etmesi ve artan petrol fiyatları, ilk iki aydaki artışın pek de geçici olmayabileceğini gösteriyor. O nedenle bir düzeltme şart olabilir.
İki aydır yüksek çıkan enflasyonun nasıl indirilebileceği merak konusu
Merkez Bankası yönetimi gibi, ekonomi yöneticileri de bir süredir yüksek enflasyon oranlarına piyasaları hazırlamaya çalışıyor. Bakan Mehmet Şimşek’in ardından, dün de Cumhurbaşkanı Yardımcı Cevdet Yılmaz, Ankara’da MÜSİAD iftarında bu konuya değindi. “Aylık bazda geçici ve mevsimsel etkilerle bazı dalgalanmalar olabilir ama genel istikamet önemli” diyen Yılmaz, önümüzdeki dönem enflasyonda düşüşün devam edeceğini söyledi. Yılmaz, kaydedilen büyüme oranlarının dünya ortalamasının üstünde olduğuyla övünürken, genel istikametin daha düşük enflasyon, daha istikrarlı bir finansal ortama doğru olduğunu belirtip, “özel sektör açısından 2026 yılının finansmana erişim ve finansal koşullar açısından daha rahat bir yıl olacağını, gönül rahatlığıyla ifade ettiğini” kaydetti. Bu sözler, siyasi iktidarın bunalan özel sektör için faiz indirimlerinin devam etmesinden ve büyümeden yana olacağını gösteriyor. O zaman da zaten iki aydır yüksek çıkan enflasyonun nasıl indirilebileceği, ister istemez merak konusu oluyor.
Anketler oranlara güvenilmediğini açıkça gösteriyor
Merkez Bankası yüzde 19’luk 2026 yıl sonu enflasyon hedefini değiştirmedi ama ara hedefte üst hata sınırını yüzde 21’e yükseltti. Bu orana ulaşılması bile neredeyse imkansız hale gelmiş durumda. Anketler zaten, değişik kesimlerde farklı olsa da bu oranlara güvenilmediğini açıkça gösteriyor.
Şubat sonunda yıllık enflasyonun yeniden yükselişe geçmesi, piyasaların, reel sektörün ve halkın enflasyon beklentilerini daha da yükseğe çıkartabilir.