HABER: Berfin BAYSAN - KAMERA: Özgür ŞENGÜL
(İZMİR) - Ekonomik kriz ve artan hayat pahalılığı, yılbaşı gecelerinin vazgeçilmezi kuruyemişe olan talebi de azalttı. İzmir Kemeraltı Çarşısı esnafı, geçen yıllara kıyasla ciddi bir durgunluk yaşandığını belirtirken, vatandaşlar ise fiyatların yüksekliğinden yakındı.
Yılbaşı sofralarının vazgeçilmezi kuruyemişte fiyatlar cep yakıyor. İzmir Kemeraltı Çarşısı’nda Antep fıstığı, fındık, badem ve kajudan oluşan karışık kuruyemişlerin kilosu 400 liradan başlayıp bin 180 liraya kadar çıkarken Antep fıstığı ve fındık gibi ürünler 500–540 lira bandında satılıyor.
ANKA Haber Ajansı’na konuşan İzmir Kemeraltı Çarşısı esnafı ve vatandaşlar, yılbaşı alışverişinin önceki yıllara göre oldukça zayıf geçtiğini söyledi. Kuruyemiş fiyatlarındaki artış ve düşen alım gücü nedeniyle vatandaşların daha az miktarda alışveriş yaptığı, bazı ürünlere ise hiç yönelmediği ifade edildi.
Kuruyemiş fiyatlarının geçen yıllara oranla yüksek olduğunu dile getiren esnaf Ümit Kiyatçı, “Kuruyemiş fiyatları şu an biraz yüksek. Yani geçmiş yıllara göre biraz yüksek. Bu ara karışıklar rağbet görüyor. Çünkü yılbaşı dolayısıyla insanlar evine karışık götürüyor. Yani çok az. Çünkü geçmiş yıllarda mesela yılbaşına bir ay kalıp falan bayağı bir kalabalık olurdu. İnsanlar evlerine bugünden götürmeye başlardı. Şu an o kalabalık yok” diye konuştu.
"Geçen senelere göre bir boşluk var çarşıda"
Esnaf Oktay Söğüt ise bazı ürünlerde fiyat artışı olmadığını ancak buna rağmen satışların düştüğünü ifade etti. Söğüt, “Kuruyemiş fiyatları biz bir senedir, tam bir yıldır aynı fiyatlara satıyoruz. Şu an sadece yükselen fındık ve Antep fıstığı yükseldi. Diğer fiyatlarımız aynı, sabit. Ama fındık ve Antep yüksek gidiyor şu aralar. Fındık, Antep satışında düşüş var ama diğer karışıklarımız olsun, diğer ürünlerde biz fiyatı değiştirmedik. Aynı fiyatlara da satışa devam ediyoruz burada. 13 gün var yılbaşına. Son bir hafta kalan burada yoğunluk başlar. 3–5 gün kala daha da iyi olur. Geçen senelere göre bir boşluk var çarşıda. Alım gücüyle alakalı. Alım gücü düştü çünkü. Onunla alakalı ama inşallah son hafta bunu absorbe edeceğiz. Ülkede kimse geçinemiyor şu anda. En zenginine de sorsan geçinemiyor. En alt grup da geçinemiyor. Zengin-fakir ayrımı kalmadı artık. Fakir iyice fakirleşti. Zengin uçta gitti. Orta direkt yok oldu gitti diyelim” şeklinde konuştu.
Tezgahtaki ürünlerin fiyatlarıyla ilgili bilgi veren Söğüt, "540 lira Antep fıstığı, fındık, badem, kaju, fıstık. 5’li karışımımız 540 lira. 500 lira: Antep fıstığı, fındık, badem, kaju, kabak çekirdeği. 400 lira: Yine Antep fıstığı, fındık, badem, kabak çekirdeği, leblebi. Kabak çekirdeğini 1 senedir aynı fiyata satıyoruz. 1 senedir aynı fiyata satıyoruz, 140 liraya. Çiğdem yine 1 senedir aynı fiyat, 100 lira. Hiç değiştirmedik fiyatları. Mücadele ediyoruz” diye konuştu.
"Karışık çerezlerimiz 520 liradan başlıyor, bin 180 liraya kadar gidiyor"
Bir diğer esnaf Hanefi Bardak da kuruyemiş fiyatlarının rekolte düşüklüğünden etkilendiğini belirterek, “Kuruyemiş fiyatları şu anda karışık çerezlerimiz 520 liradan başlıyor, bin 180 liraya kadar gidiyor. İçindeki badem, fındık, kaju oranı ne kadar fazlaysa fiyat o kadar yukarı çıkıyor. Kuruyemiş fiyatları geçen seneye göre bir tık daha fazla. O da mahsulün yağmurun az olması, mahsulün az olması, rekoltenin düşük olmasından kaynaklı. Müşterilerde ihtiyaca binaen. Eskiden mesela bir kilo alıyorsa şu anda 750 gram ya da yarım kilo alıyorlar. İhtiyacını yine karşılıyorlar” ifadelerini kullandı.
Sabriye Emine Kaygısız ise fiyatların bütçeleri zorladığını söyleyerek, “Pahalı ama mecburen alıyoruz. Kızım yurt dışında yaşıyor. Ona istediği için aldım bir şeyler. Mecburen alıyoruz ama uygun değil fiyatlar, bayağı uçuk yani. Yan gelirlerimiz olmasa zor. Yan gelirlerimiz olduğu için idare ediyoruz ama normal maaşlara kalsak idare olacak gibi değil yani. Evde olanlarla kendimiz idare ediyoruz yani, yapacak bir şey yok” dedi.
Tarihi çarşıya alışveriş için gelen Naile Eroğlu, “Kuruyemiş fiyatları eskiye göre biraz daha yüksek ama yine de duramıyoruz, alıyoruz çünkü kuruyemişin yerini hiçbir şey tutmuyor. Yeni yıl herkese hayırlı uğurlu olsun, sağlıklı günler olsun, biraz daha indirimli günler olsun” şeklinde konuştu.