(İSTANBUL) - Veli-Der, veli ve öğretmen algıları üzerine yaptıkları iki araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Veli- Der'in 18 ilde 1350 veliyle yaptığı araştırmaya göre, okul öncesi eğitimin yarı-piyasa koşullarında yürütülmesi aileler için önemli bir maliyet oluşturuyor. Velilerin yüzde 31’i maliyeti “çok yük”, yüzde 78,3’ü ise “biraz yük” olarak tanımlarken raporda ücretsiz kamu kreşlerinin artırılması ve okul öncesinde ücretsiz yemek uygulamasının yaygınlaştırılması önerildi.
Veli-Der, okul öncesi eğitimde veli ve öğretmen beklentilerine yönelik araştırma sonuçlarını Toplumsal Araştırmalar Kültür ve Sanat İçin Vakıf’ta (TAKSAV) düzenlenen basın açıklaması aracılığıyla kamuoyuyla paylaştı. 18 ilde en az bir okul çağında çocuğu bulunan 1350 veli ile gerçekleştirilen araştırmada vatandaşların yüzde 31’i okul öncesi eğitimin yarı-piyasa koşullarında yürütülmesi nedeniyle maliyetinin kendilerine "çok yük", yüzde 78,3’ü ise "biraz yük" olduğunu belirtti.
Veli-Der tarafından hazırlanan rapor, okul öncesi eğitime erişimde ekonomik koşulların belirleyici rol oynadığını ortaya koydu. Raporda, erken çocukluk eğitiminin toplumda güçlü bir meşruiyete sahip olduğu vurgulanırken, kamusal kapasite yetersizliğinin önemli bir sorun olmaya devam ettiği belirtildi.
Rapora göre, ailelerin okul öncesi eğitim hizmetlerinden yararlanmasında ekonomik bariyerler önemli bir engel oluşturuyor. Buna karşın erken çocukluk eğitimi, toplum tarafından geniş ölçüde desteklenen ve gerekli görülen bir alan olarak öne çıkıyor. Çalışmada ayrıca kamu kurumlarının mevcut kapasitesinin talebi karşılamakta yetersiz kaldığına işaret edildi.
Veli-Der’in değerlendirmesine göre ücretsiz hizmetler ve beslenme desteği, okul öncesi eğitime katılımı artırabilecek en etkili politika araçları arasında yer alıyor. Raporda, okul öncesi eğitimin hak temelli bir kamusal politika olarak güçlendirilmesi yönünde toplumda yüksek düzeyde rıza bulunduğu da ifade edildi.
Politika önerileri
Raporda, okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması için şu politika önerileri sıralandı:
-Ücretsiz kamu kreşlerinin kapasitesinin artırılması
-Okul öncesi kurumlarda ücretsiz yemek uygulamasının yaygınlaştırılması
-Çok çocuklu hanelere yönelik mali destek mekanizmalarının geliştirilmesi
-Mahalle ölçeğinde mekansal planlama ile hizmetlere erişimin kolaylaştırılması
-Okul öncesi eğitimin kademeli olarak parasız ve evrensel hale getirilmesi
Veli-Der, erken çocukluk eğitiminin tüm çocuklar için erişilebilir bir kamu hizmeti haline getirilmesinin hem eğitimde eşitlik hem de toplumsal refah açısından kritik önemde olduğunu vurguladı.
Araştırmaya ilişkin şu bilgiler verdildi:
"Velilerin maliyet yükü ve erişimle ilgili sıkıntı yaşadıkları son derece net bir şekilde ortaya çıkıyor. Ulaştığımız velilerin büyük bir çoğunluğunun çocuklarının okul öncesi eğitim hizmetinden faydalandığını gördük ama faydalanmayan ya da faydalandırılmak istenmeyen çocuklar olduğunu da gördük. Erken çocukluk eğitiminin insan sermayesi yatırımı olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Bu bir kamusal politika haline getirilmelidir. Okul öncesi eğitim kamusal ve eşit biçimde yaygınlaştırılmalıdır."