UYGUR TÜRKLERİ, ÇİN'İN INTERPOL BAŞKAN ADAYINI PROTESTO ETTİ

24.11.2021 15:46

Güncelleme: 03.06.2026 16:42

Haber: EDDA SÖNMEZ / Kamera: ANIL VEREL

Doğu Türkistanlı Toplama Kamp Mağdurlar Platformu üyesi grubun, İnterpol'un 89'uncu Genel Kurul toplantısının yapıldığı İstanbul Haliç Kongre Merkezi önünde yapmak istediği açıklamaya polis izin vermedi. Çin'in Interpol Yürütme Kurulu Başkanlığı’na Hu Binchen’i aday göstermesini protesto eden grup, açıklamasını bölgeden biraz uzak bir noktada yaptı. Eylemciler adına konuşan Mirzehmet İlyasoğlu, "Çin’in İnterpol başkanlığına aday göstermesi düşünülemez. Aksine İnterpol'un soykırımcı Çin hakkında soruşturma başlatması gerekir" dedi.

Interpol’un 89'uncu Genel Kurul Toplantısı Haliç Kongre Merkezi'nde devam ediyor. 160’tan fazla ülkeden temsilcinin katıldığı toplantıda, Interpol Başkanı, Başkan Yardımcıları ve İcra Komitesi üyeleri de seçimle belirlenecek.

Doğu Türkistanlı Toplama Kamp Mağdurlar Platformu üyeleri, Çin'in Interpol Yürütme Kurulu Başkanlığı’na Hu Binchen’i aday göstermesinini protesto etmek için haliç kongre merkezi önünde toplandı. Polis, Uygur Türklerinin burada açıklama yapmasına izin vermedi. Uygur Türkleri, kongre salonundan biraz uzak bir mesafede açıklamalarını yaptı. Eyleme Interpol'un çıkardığı kırmızı bültenle yakalanarak Fas'ta tutuklanan Uygur aktivist İdris Hasan'in eşi ve çocukları da katıldı.

Çin’in bugüne kadar çok sayıda Doğu Türkistanlıyı Interpol’e şikâyet ederek, kırmızı bülten çıkarttırdığına dikkat çeken platform sözcüsü Mirzehmet İlyasoğlu, şunları söyledi:

HU BİNCHEN’İN ADAY GÖSTERİLMESİ BİZİ ÇOK ENDİŞELENDİRDİ: Bildiğiniz üzere şu an İstanbul Haliç Kongre Merkezi’nde İnterpol Genel Kurul'u yapılmakta. Burada Yürütme Kurulu seçimleri gerçekleşmektedir. Bu seçimde Çin Merkezi Emniyeti Uluslararası İş Birliği Daire Başkan Yardımcısı Hu BinChen’in Kurul Başkanlığı'na aday gösterilmesi, uluslararası arenada büyük endişe uyandırmıştır. Çin’in toplama kampı ve soykırım uygulamalarından zarar gören biz Doğu Türkistanlılar bu durumdan daha da endişeliyiz. Çünkü, aramızdaki kimi arkadaşların aile yakınlarının tümü toplama kampına alındı ve 5 senedir hiçbir haber alınamamaktadır, hatta hayatta olup olmadığı dahi bilinmemektedir. Kimi arkadaşların, aile yakınları Çin’in soykırım politikası sonucu toplama kamplarında öldürülmüştür.

ÇİN, İNTERPOL’Ü KENDİ OYUNLARINA ALET ETMEKTEDİR: İnterpol’ün var olma sebebi uluslararası düzeyde hukuk ve adaleti inşa etmek, suçluları cezalandırmaktır. Fakat Çin, İnterpol’ü kendisinin kirli oyunlarına alet etmektedir. Son 20 yılda Çin’in talebi üzerine ilan edilen kırmızı bülten sayısının 10 kat artması, geçmiş dönemde Dünya Uygur Kurultayı Başkanı Dolkun İsa’nın suçsuz yere kırmızı bültene alınmış olması, geçtiğimiz günlerde suçsuz olan İdris Hasan’ın yine Çin’in talebi üzerine Fas'ta İnterpol tarafından tutuklanması ve halen serbest bırakılmaması bunun açık bir delilidir.

İNTERPOL'UN SOYKIRIMCI ÇİN İLE İLGİLİ SORUŞTURMA BAŞLATMASI GEREKİYOR: Soykırımcı Çin’in İnterpol Yürütme Kurulu başkanlığına aday göstermesi düşünülemez. Aksine, İnterpol'un soykırımcı Çin üzerinde soruşturma başlatması gerekiyor. Biz buradan kuruluşundan bu yana takdir edilecek önemli kazanımlar sağlayan ve aynı zamanda yaptırım gücüne sahip olan İnterpol’ü kendi asıl misyonuna sadık kalmaya, Hu Binchen’i adaylık listesinden çıkartmaya, suçsuz yere tutuklanan İdris Hasan'ı derhal serbest bırakmaya ve bundan sonraki süreçlerde suçsuz insanları hedef alan Çin’in şirin sözlerine ve entrikalarına çok dikkatli olmaya çağırıyoruz.

"EŞİMİN BİR AN ÖNCE SERBEST BIRAKILMASINI İSTİYORUM"

Çin’in Interpol aracılığıyla şikâyette bulunması nedeniyle Fas'da tutuklanan Uygur aktivist İdris Hasan'in eşi Zeynure Obul, şöyle konuştu:

“Eşim daha önce de Türkiye'de 4 kez tutuklandı. Hiç suçu yokken tutuklanma sebebini sorduğumuzda, bize verilen cevap Çin Hükümetinin talebi üzerine hakkında kırmızı bülten çıkarılması oldu. 19 Temmuz’da eşim Fas’a gitti, uçaktan indiği an oradaki polisler tarafından tutuklandı. Şu zamana kadar eşim orada hapiste. Bu zamana kadar 5 sefer mahkemesi oldu. Bugün 6’ncı mahkemesi olacaktı. Çin, İnterpol’dan bir kez daha eşim hakkında kırmızı bülten çıkarılmasını istedi. İnterpol, eşimi araştırdı, suçsuz olduğuna karar verip kırmızı bültenini iptal etti. Ama eşimi hala bırakmadılar. Eşimin bir an önce serbest bırakılmasını istiyorum. Çinin İnterpol'un başına geçmesine, insan haklarına aykırı şeyler yapmasına engel olmanızı istiyorum.”

"KENDİ GÜVENLİĞİMDEN ENDİŞE EDİYORUM"

Uygur Aktivist Cevlan Şirmehmet ise "Çin pasaportu taşıyan Uygur Aktivistim. Ben de kendi güvenliğimden endişe ediyorum. Bu seçimde Hu BinChen kazanırsa İdris Hasan gibi başıma böyle sıkıntılar gelebilir" dedi. Aktivist Cevlan Şirmehmet, şunları söyledi:

"Haliç Kongre Merkezi’nde dünden itibaren Çin’in Interpol başkanlığı için aday gösterdiği şahıs Uluslararası Emniyet Müdür Yardımcısı Hu Binchen. Eğer bu şahsiyet İnterpol’ün başına gelirse daha önce de Interpol’un başına bir Çinli geçmişti. O dönmelerde Uygur Türklerini ve Doğu Türkistanlıları bayağı bir sıkıntılara sokmuştu. Aktivistler hakkında kırmızı bülten çıkartıp çeşitli ülkelerde tutuklanmalarına sebep olmuştu. Az önce bahsettiğimiz İdris Hasan kardeşimiz de aynı şekilde. Şimdi bir başka Çinli daha İnterpol'un başına geçerse, Türkiye’de aktivistlik yapan, Çin pasaportu taşıyan Uygur Türkleri ile dünyanın çeşitli ülkelerinde Çin'in Doğu Türkistan’da yürüttüğü insan hakları ihlali ve soykırımı protesto eden kişiler için çok endişeliyiz. İnsanlığı, adaleti, eşitliğin simgesi olan bu dünyadaki tüm aktivistleri, Çin’in İnterpol üzerinden tüm Doğu Türkistanlılara karşı yürüttüğü insan hakları ihlallerine engel olmak için harekete geçmeye davet ediyorum.”

GÖRÜNTÜ DÖKÜMÜ