Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu (TÜRKONFED), “Avrupa Yeşil Mutabakatı ve KOBİ’ler” başlıklı bir rapor yayımladı. TÜRKONFED Ekonomi Danışmanı Doç. Dr. Nazlı Karamollaoğlu tarafından hazırlanan raporda, KOBİ’lerin yeşil büyüme kapsamındaki rolleri, karşılaştıkları engel ve fırsatlar değerlendirilirken, Sınırda Karbon Düzenlemesi’nin KOBİ’ler üzerindeki potansiyel etkileri de hesaplandı. TÜRKONFED’in raporunda, sürece uyum sağlandığı takdirde, Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın işletmeler için bir engel değil tam aksine fırsat olduğunu belirtildi.
ORHAN TURAN: “YEŞİL DÖNÜŞÜMÜNE YÖNELİK POLİTİKALAR, DESTEK VE TEŞVİKLERLE ELE ALINMALI”
Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın (AYM) bir büyüme stratejisi olarak kurgulanması gerektiğini söyleyen TÜRKONFED Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Turan, “Bunu yaparken de KOBİ’lerin mevcut kırılganlıkları düşünülmeli ve gerekli politikalar; yüksek teknoloji, yüksek verimlilik ve yüksek katma değeri hedefleyen bir amaç doğrultusunda oluşturulmalıdır. Tıpkı dijital dönüşüm gibi ekonomimizin ve KOBİ’lerimizin rekabetçiliğinde kaldıraç etkisi yaratacak AYM sürecinde de döngüsel ekonomi, sınırda karbon düzenlemesi ve Paris İklim Anlaşması kapsamında bir an önce harekete geçmeliyiz. Özellikle ülke olarak imzaladığımız Paris İklim Anlaşması’nın uygulamaya geçmesi ile birlikte AB’nin dijital ve yeşil dönüşüm fonlarından ekonomimiz adına yararlanma fırsatı doğacaktır” dedi.
KOBİ’lerin yeşil dönüşüm yolculuğuna rehberlik edecek politikaların, süreci hızlandıracak destek ve teşvikler ile birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayan Turan, şöyle devam etti:
“AYM’nin AB-Türkiye arasındaki Gümrük Birliği’nin güncellenmesi sürecinde KOBİ’ler perspektifi ile ele alınması da en doğru ve kapsamlı çözüm alanı olarak görünüyor. Türkiye’nin oyunun dışında kalmaması için iş dünyasının yaratacağı farkındalık ve liderlik de büyük önem arz ediyor.”
KOBİ’LER AYM SÜRECİNDE KİLİT ROL OYNAYACAK
Türkiye’nin, Avrupa Birliği’nin en büyük ihracat pazarı ve ithalat sağlayıcısı olduğunun belirtildiği raporda, toplam cironun 50,4’ünü, istihdamın yüzde 72,4’ünü sağlayan, toplam ihracatın yüzde 37’sini oluşturan KOBİ’lerin, bu dönüşümde kilit rol üstlendiği ifade edildi. Sürece uyum sağlandığı takdirde AYM’nin işletmeler için bir engel değil tam aksine fırsat olduğunun vurgulandığı raporda, işletmelerin AYM kapsamında uygulanacak politikalardan haberdar olmasının önemine değinildi.
SINIRDA KARBON DÜZENLEMESİ KOBİ’LERİ DOLAYLI OLARAK ETKİLEYECEK
Raporda, AB üretiminin, özellikle Enerji Yoğun Ticarete Açık (EYTA) sektörlerde daha gevşek iklim standartlarına sahip ülkelere kaydırılmasından kaynaklanan karbon kaçağı riskinin azaltılmasını amaçlayan Sınırda Karbon Düzenlemesi’nin (SKD) etkilerine de yer verildi. Buna göre SKD ile maruz kalınacak vergi ve ek maliyetler önümüzdeki dönemde özellikle büyük ölçekli firmalar için önemli bir maliyet unsuru olabilecek.
Toplam satışları içindeki ihracat payının büyük şirketlere kıyasla daha az olması nedeniyle KOBİ’ler ilk etapta SKD’nin oluşturduğu maliyet unsurlarından sınırlı etkilenecek. Ancak tedarik zincirinin en önemli parçası olan KOBİ’ler, SKD kapsamındaki düzenlemeleri yapmadıkları takdirde, büyük şirketlerin tedarik zincirinden çıkma riskiyle karşı karşıya kalacak. Bu nedenle düzenlemeye uyum sağlayamayan KOBİ’lerin SKD’den dolaylı olarak etkilenmesi öngörülüyor. Düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde gerekli uygulamaları benimseyen KOBİ’ler ise bu dönüşümün katalizörü olma konusunda potansiyel oluşturuyor.
“KOBİ’LER YEŞİL EKONOMİYLE MALİYET AVANTAJI ELDE EDİYOR
TÜRKONFED’in raporunda KOBİ’lerin yeşil ekonomiye geçiş sürecinde karşılaştıkları fırsatlara ve önlerindeki engellere de yer verildi. Buna göre kaynak verimliliği kanalıyla kazanılan maliyet avantajı, yeni pazarlara erişim fırsatları ve eko-inovasyon, KOBİ’lerin bu süreçte elde edebilecekleri fırsatlar olarak sıralanıyor.
Yeşil ekonomiye geçişte karşılaşılan en önemli engeller ise belirsizlik (talep, getiri, düzenleme), finansal kaynakların yetersizliği, farkındalık ve iş gücü eksikliği. 2018 yılında Eurostat tarafından yayımlanan Flash Eurobarometer anketine atıfta bulunulan raporda, KOBİ’lerin yüzde 40’ının kaynak verimliliğini artırma konusunda hiçbir yatırım yapmadığının gözlendiğinin, yüzde 29’unun ise cirosunun yüzde 5’inden az bir kısmını kaynak verimliliğine ayırdığı hatırlatıldı.