(ANKARA) - Avrupa ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka bünyesindeki Grönland’i satın alma yönündeki ısrarı sürerken; Danimarka ve müttefiklerinin adanın güvenliğini sağladığına ilişkin güvence vermeyi amaçlayan tatbikatlara hazırlanması kapsamında, bugün Grönland’a sınırlı sayıda askeri personel göndermeye başladı.

ABD, Danimarka ve Grönlandlı yetkililer arasında dün yapılan toplantı, geçen yıl Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky’e yönelik kamuoyu önünde yaşanan türden bir aşağılanmayı önledi; ancak anlaşmazlığa hızlı bir çözüm de getirmedi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, bugün yaptığı açıklamada, “Grönland’ı devralmaya yönelik Amerikan hedefi hâlâ geçerliliğini koruyor” diyerek ortada “temel bir anlaşmazlık” bulunduğunu söyledi. Frederiksen, “Bu elbette ciddidir ve bu nedenle böyle bir senaryonun gerçeğe dönüşmesini önlemek için çabalarımızı sürdürüyoruz” dedi.

Trump’ın Grönland üzerinden Çin ve Rusya iddiaları

Trump, stratejik konuma sahip ve maden açısından zengin olan adanın, “ABD’nin güvenliği için hayati önemde olduğunu, Rusya ya da Çin’in burayı ele geçirmesini önlemek için ABD’nin adaya sahip olması gerektiğini” belirtti. Grönland’ın güvence altına alınması için “tüm seçeneklerin masada olduğunu” da dile getirdi.

Trump ayrıca, Danimarka’nın Arktik bölgesinde Rusya ve Çin etkisini engelleyemediğini vurguladı. Rusya ise NATO’nun Moskova ve Pekin’in Grönland için tehdit oluşturduğu yönündeki söylemini, bölgede histeri yaratmayı amaçlayan bir efsane olarak nitelendirerek, artan gerilimin tehlikelerine dikkati çekti.

Ancak Batı medyasında yer alan haberlerde, Grönland kıyıları yakınlarında çok sayıda Çin ve Rus gemisinin seyrettiğine ilişkin kanıtın henüz bulunmadığı belirtldi.

Grönland ve Danimarka, “adanın satılık olmadığını, güç kullanma tehditlerinin pervasızca olduğunu ve güvenlik kaygılarının müttefikler arasında çözülmesi gerektiğini” vurguladı. Önde gelen AB ülkeleri de Danimarka’ya destek vererek, ABD’nin Grönland’ı askeri yollarla ele geçirmesinin fiilen NATO’nun sonu anlamına gelebileceği uyarısında bulundu.

Grönland ve Danimarka, NATO müttefikleriyle iş birliği içinde

ABD’de yapılan toplantı öncesinde Grönland ve Danimarka, dün, NATO müttefikleriyle iş birliği içinde Grönland ve çevresindeki askeri varlığı artırmaya başladıklarını açıklamıştı. Almanya, Fransa, İsveç ve Norveç ise bu yılın ilerleyen dönemlerinde yapılacak daha büyük tatbikatlar için hazırlık amacıyla askeri personel göndereceklerini duyurdu.

Danimarka Savunma Bakanlığı, “Danimarka Silahlı Kuvvetleri, çok sayıda Arktik ve Avrupalı müttefikle birlikte, Arktik’te artan varlık ve tatbikat faaliyetlerinin pratikte nasıl hayata geçirilebileceğini önümüzdeki haftalarda değerlendirecek” açıklamasını yaptı.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, dün yaptığı açıklamada, nüfusu yaklaşık 57 bin olan Grönland’da halihazırda yaklaşık 200 ABD askerinin bulunduğunu söyledi.

Planlanan Avrupa askeri yığınağının ölçeği kamuoyuna açıklanmazken, ilk konuşlanmaların sınırlı olduğu ileri sürüldü.

Avrupa ülkelerinden subay gönderimi

Alman medyasına göre, Alman Silahlı Kuvvetleri, önce Kopenhag’a, ardından Danimarkalı personelle birlikte Grönland’a geçmek üzere 13 kişilik bir keşif ekibi gönderiyor. Danimarka Hava Kuvvetleri’ne ait bir uçak, dün gece Grönlendin başkentinde bulunan Nuuk Havalimanı’na indi.
Batı medyasında yer alan haberlere göre ayrıca, İsveç üç subay, Norveç ise iki subay gönderiyor. Fransa’nın Polonya Büyükelçisi Olivier Poivre d’Arvor da Fransa’nın yaklaşık 15 dağ uzmanı gönderdiğini söyledi.

Macron: “Fransız askeri personelinden oluşan ilk ekip takviye edilecek”

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Fransız askeri personelinden oluşan ilk ekip halihazırda sahada ve önümüzdeki günlerde kara, hava ve deniz unsurlarıyla takviye edilecek” dedi. Macron, Fransa ve Avrupa Birliği’nin bir bütün olarak “toprak egemenliğini savunma konusunda tavizsiz olması gerektiğini” vurguladı.

İngiltere, bir subay gönderiyor; Polonya ise asker göndermeyecek

İngiliz medyasında yer alan haberlerde de “bir İngiliz subayın da keşif grubuna katıldığı” belirtildi. Hollanda, personel göndermeye hazır olduğunu ve bu konuda kararını bu hafta vereceğini açıkladı. Polonya ise asker göndermeyeceğini bildirdi.

Motzfeldt: “ABD ile Danimarka’nın ada konusundaki endişelerini ele almak üzere bir çalışma grubu kuracağız”

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile dün yapılan görüşmenin ardından Rasmussen ve Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt, “ABD ile Danimarka’nın ada konusundaki endişeleri ele almak üzere bir çalışma grubu kuracağını” açıkladı.

Nielsen: “Durumu yakından takip ediyorum”

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise bugün sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, adanın ABD tarafından yönetilmek ya da sahiplenilmek istemediğini, Danimarka ve NATO ittifakının bir parçası olarak kalacağını yineledi.

Nielsen, “Şimdi iç tartışmaların zamanı değil. Şimdi birlik, sükunet ve sorumluluk zamanı. Durumu yakından takip ediyorum ve Grönland’a sahip çıkmak için sizinle birlikte duruyorum” dedi.