(ANKARA) - Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), kıyı kentlerinde yaşanan atık su sorunlarının kapsamlı bir şekilde ele alındığı “Atık Su Sorun Alanları ve Gelişim Önerileri Raporu”nu 81 il belediyesi ile 30 büyükşehir su ve kanalizasyon idaresine gönderdi. Raporda, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, içme ve atık su arıtma tesislerinin kapasite ve işletme sorunları, geri kazanım, altyapı ve finansman konularında yaşanan temel problemler ve çözüm önerileri yer alıyor.
TBB, özellikle kıyı kentlerinde artan atık su sorunlarını ele almak ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde çalışmalar yaptı. Bu kapsamda İzmir, Bursa ve Mersin’de gerçekleştirilen toplantılara çevre illerden belediyeler, su ve kanalizasyon idareleri, kamu kurumları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının yetkilileri katıldı. Toplantılarda kanalizasyon ve yağmur suyu hatlarının ortak çalışması, turistik bölgelerde yaz aylarında artan nüfusun altyapıya aşırı yük bindirmesi, kırsal alanlarda kanalizasyon eksikliği, sanayi atıklarının arıtılmadan doğaya bırakılması ve arıtma tesislerinin yüksek enerji maliyetleri gibi kritik konular değerlendirildi.
Çalışmalar sonucunda tamamlanarak belediyeler ve ilgili kurumlara gönderilen “Atık Su Sorun Alanları ve Gelişim Önerileri Raporu”, mevcut sorunlar ve çözüm yolları konusunda belediyelere rehberlik etmeyi amaçlıyor.
Raporda, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, içme ve atık su arıtma tesislerinin kapasite ve işletme sorunları, geri kazanım, altyapı ve finansman konularında yaşanan temel problemleri ve çözüm önerileri yer alıyor. Raporda öne çıkan bazı başlıklar şöyle:
Turistik ve kentsel bölgelerde adaletsiz fiyat tarifeleri önemli bir sorun
Turistik ve kentsel bölgelerde adaletsiz fiyat tarifelerinin önemli bir sorun olduğunu vurgulanan raporda, özellikle lüks yerleşimlerde köy tarifesi uygulanması, suyun gerçek tüketim miktarına göre fiyatlandırılmasını engellediği, bu durumun kaynakların adil dağıtımını zayıflattığı kaydediliyor. Raporda, çözüm olarak su fiyatlandırma politikalarının yeniden yapılandırılması, akıllı sayaç sistemlerinin yaygınlaştırılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi öneriliyor.
Yağmur suyu ve atık suyun aynı hatta olması altyapıda sorun yaratıyor
Yağmur suyu ve atık suyun aynı hat üzerinden toplanmasının yüksek yeraltı su seviyeleri nedeniyle ciddi altyapı sorunlarına yol açtığı belirtilen raporda, hatların ayrılması, akıllı izleme sistemlerinin entegre edilmesi ve mühendislik çözümlerine ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. Raporda atık su arıtma tesislerinde kapasite yetersizlikleri ve yüksek yatırım maliyetleri de öne çıkan sorunlar arasında yer alıyor. Bu sorunların aşılması için onay süreçlerinin hızlandırılması, kamu-özel sektör iş birliğiyle finansman modelleri geliştirilmesi ve Ar-Ge destekleriyle modernizasyonun sağlanması öneriliyor. Ayrıca raporda, tarımsal sulamanın kanalizasyon sistemlerine karışmasının arıtma verimliliğini olumsuz etkilediği, bu nedenle sulama ve kanalizasyon sistemlerinin net biçimde ayrılması gerektiği de ifade ediliyor.
Modernizasyon için belediyeler desteklenmeli
Raporda, belediyelerin bütçe kısıtları nedeniyle altyapı projeleri ve tesis modernizasyonlarının aksadığına dikkat çekiliyor. Uluslararası fonların, devlet desteklerinin ve kamu-özel sektör ortaklıklarının devreye alınmasının önemine işaret ediliyor.
Kurumlar arası iletişim ve iş birliği geliştirilmeli
Kurumlar arası iletişim eksikliğinin projelerin hayata geçirilmesinde gecikmelere yol açtığına dikkat çekilen raporda, teknik personel yetersizliğinin de süreci zorlaştırdığına işaret ediliyor. Çözüm olarak koordinasyonun artırılması, eğitim programlarının hayata geçirilmesi ve iş birliği mekanizmalarının güçlendirilmesi öneriliyor.
Teknolojik yeniliklerin uygulanabilirlik imkanı artırılmalı
Raporda, yeni nesil biyolojik arıtma ve membran biyoreaktör sistemleri gibi teknolojilerin uygulanabilirliğinin artırılması gerektiği vurgulanıyor. Ancak bunun için fizibilite çalışmaları, pilot projeler ve Ar-Ge desteklerinin kritik öneme sahip olduğu ifade ediliyor.
Arıtma çamurları çimento ya da gübre üretiminde kullanılabilir
Atık suyun geri kazanımı ile arıtma çamurlarının alternatif alanlarda değerlendirilmesi, çevresel etkilerin azaltılması açısından büyük önem taşıdığı belirtilen raporda, arıtma çamurlarının çimento üretiminde kullanımı veya gübre olarak kullanılmına yönelik uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiği vurgulanıyor.