Sivas’ta baharatçılık yapan Emin Şarkışla, peş peşe gelen zamlar nedeniyle insanların artık baharatsız yemek yapmaya başladığını belirterek, "Ben yemeğime pul biber veya karabiber koymayabilirim. Salçasız yemek olur mu? Yapıyorlar artık. İnsanlar baharatsız yemek yapmaya başladı. Makarnayı artık sade yiyorlar soslu yemiyorlar. Bu şekilde oldu. Esnaf olarak ciromuz düştü" dedi.
Sivas Çarşıbaşı Mahallesi’nde bulunan halde esnaflık yapan baharatçılar, artan fiyatlardan şikayet etti. Baharatçı Emin Şarkışla, şunları söyledi:
"İNSANLAR SALÇASIZ YEMEK YAPMAYA BAŞLADI"
"Baharat fiyatlarının tamamı yükseldi. Zaten çoğu ithal ürün yüzde 70 kadarı. Bunların içinde Kimyon, karabiber, limon tuzu, susam, Hindistan cevizi, çörek otu bunların tamamı yurt dışından geliyor, tabi doların artması bunlara bayağı bir etken oldu. Diğer gruplar Türkiye’de yetişen pul biber, sumak, toz biber bu tarz ürünlerde petrol fiyatlarının mazotun artması, işçiliğin artması yüzde 200 oranında bir artış sağladı. Geçen yıla oranla bayağı bir yüksek fiyatlar. Örneğin perakende geçen sene fiyatlar toz biberin fiyatı 50 liraydı şu an 100 lira. Kimyonun perakende fiyatı 60 liraydı şu an 140 lira. Yüzde 200 oranında baharatlarda bayağı bir artış var. Alım gücü şu şekilde oldu. Ben yemeğime pul biber veya karabiber koymayabilirim. Salçasız yemek olur mu? Yapıyorlar artık. İnsanlar baharatsız yemek yapmaya başladı. Makarnayı artık sade yiyorlar soslu yemiyorlar. Bu şekilde oldu. Esnaf olarak ciromuz düştü. Ticaret bu ara çok sıkıntı. Allah sonunu hayretsin. Elektrik fiyatları, dükkân kiraları, her şey de artış oldu. Ama bizim işlerimiz artmadı şu an. İnsanlarda tepkili değiller, herkes alıştı."
"FİYAT ARTIŞLARINDAN DOLAYI ETİKET KULLANMIYORUZ"
Baharatçı Hayrettin Bozdağ ise şu ifadeleri kullandı:
"Baharat fiyatlarında son durum çok kötü. 2 ay öncesine göre kıyaslarsak yüzde 100 oranında bir artış var, ondan daha geriye gidersek yani 8 ay öncesin de yüzde 100 oranında zam var. Toplamda bakarsak baharat fiyatlarında yılda yüzde 200 zam geldi. Pul bibere yüzde 200, kimyona yüzde 200, karabibere yüzde 50, toz bibere yüzde 200, isot ve sumağa yüzde 100, nane, kekik ve reyhana yüzde 200 oranında zam geldi. Müthiş ve korkunç bir enflasyon da artış var. Geçen seneye göre halis pul biberin kilosu 30 liraydı şimdi 120 lira, geçen sene ipek pul biberin kilosu 45 liraydı şimdi 150 lira ve daha da artacak fiyatlar. İthalat ve ihracat firmalarından sürekli mesajlar geliyor fiyatların artacağı söyleniyor.
“ETİKET KULLANMIYORUZ, ÇÜNKÜ FİYAT ARTAŞLARINA YETİŞEMİYORUZ, GÜNLÜK ZAM GELİYOR”
Biz zaten etiket kullanmıyoruz çünkü fiyat artışlarına yetişemiyoruz, günlük zam geliyor. Vatandaşın alım gücü şöyle; fiyat bazında aynı fakat gram bazında düşük ürün alıyor, oda alım gücü düştüğü için. Sıkıntılarımız gecen 2021 yılının eylül ayından beri hiç bitmiyor, çünkü sattığımız malı, ürünü yerine koyamıyoruz sıkıntı büyük. Bir yandan da dolar bazında ihracat yapan firmalar var. Bu seneki zam şampiyonu biber salçası, 20 liradan 2 ay içerisinde 75 liraya kadar çıktı. Yüzde 400 oranında zam geldi, müthiş bir artış var. Bunun da tek sebebi dünyada yaşanan gıda krizi, o yüzden Avrupa ülkeleri Türkiye’den mal çekiyor, dolar bazında mal alıyorlar. Burada iki tane büyük hata var. Bir üretim azlığı çiftçinin yaptığı işin maliyetini kurtarmaması. Maalesef bu sıkıntı 2012 yılından beri yaşanıyor, patlayacağı belliydi ve patlamış durumda. İkinci sorun ise Türkiye’nin ihracattan mal vermemesi, bu engellenemediği sürece fiyatlarda düşmen gibi bir durum söz konusu değil. O yüzden devletin, Ticaret Bakanlığı’nın belli bir kota belirlemesi lazım. Yoksa bu gidişle millet aç kalacak."