Haber: Esma Çakır

(VATİKAN) - Sadece Katoliklerin değil tüm dünya kamuoyunun merakla beklediği papalık seçimleri Konklav’ı resmen başlatmak için kardinaller bir ayin düzenleyerek yeni ruhani liderlerini seçebilmek için Tanrı’ya yakardı. Ayinde konuşan Kardinal Re, “Tanrı’ya, teknolojinin ilerlediği, Tanrı’nın unutulmaya yüz tuttuğu dünyada vicdanları uyandıracak bir papa bahşetmesi için yakaralım,” diye dua etti. Bunun ardından kardinaller Sistina Şapeli’ne kapandı.

Vatikan’ın ünlü Aziz Petrus Bazilikası’nda sabah düzenlenen ayine, aralarında 80 yaşın altında oldukları için papalık seçimlerine katılacak olan 133 kardinalin de bulunduğu 220 kardinal katıldı.

Halktan 5 bine yakın kişinin de alındığı kilisede seçici kardinaller, geleneksel olduğu üzere dünyayla ilişkilerini kesmeden önce son kez kamuoyu önüne çıktı.

Konklav’ın resmen başladığının ilanı olan ayini yöneten Kardinaller Koleji Dekanı Kardinal Giovanni Battista Re, bu seçimin basit bir seçim olmadığının, Katolik Kilisesi’nin kurucusu ve ilk papa olarak kabul edilen Aziz Petrus'un halefini seçeceklerinin altını çizdi.

Dualar edilen ayinde konuşan Kardinal Re, “Bizler, tarihin bu zor, karmaşık ve ızdıraplı dönüm noktasında Kilise ve insanlığın ihtiyaç duyduğu Papa'nın seçilebilmesi için Kutsal Ruhun yardımını istemek, O'nun nurunu ve kudretini niyaz etmek için buradayız,” ifadesini kullandı.

“Teknolojinin ilerlediği, Tanrı’nın unutulduğu dünyada vicdanları uyandıracak bir papa bahşet bize”

Kardinallerin sadece dini değil insani sorumluluğunun da azami düzeyde olduğunu dile getiren Kardinal Re, yeni papayı seçerken kişisel düşünceleri bir kenara bırakarak aklında ve yüreğinde sadece Tanrı’yı, Kiliseyi ve insanlığın iyiliğini bulundurması gerektiğini söyledi.

Kardinal Re, Konklav’ı, Michelangelo’nun ünlü Son Yargı freskinin de bulunduğu Sistine Şapeli’nde yapacaklarına atıfla, bir gün Tanrı önünde yargılanacaklarını hatırlatarak kardinalleri yeni ruhani liderlerini seçmekte dikkatli olmaya çağırdı.

Kardinal Re, “Büyük teknolojik ilerlemelere sahne olan, ancak Tanrı'yı unutmaya yüz tutan günümüz toplumunda, herkesin etik ve manevi enerjilerini uyandırmayı en iyi bilen bir papayı Kilise'ye bahşetmesi için Tanrı'ya dua edelim,” diye sözlerini sürdürdü.

İtalyan din adamı, günümüz dünyasının, Kilise'den, insani ve manevi temel değerlerin korunması konusunda çok şey beklediğini ve bunlar olmadan insan birlikteliğinin daha iyi olamayacağını ekledi.

Gizliliği ihlal eden aforoz edilecek

Papa Francesco’nun 12 yıllık görev süresinin ardından 21 Nisan’da vefat etmesi üzerine, dünya genelinde 1,4 milyara yakın inananı bulunan Hristiyanlığın Katolik mezhebinin 267’nci ruhani liderinin belirlenmesi için Vatikan’da oylama süreci başladı.

Seçilecek olan yeni papa, Katolik Kilisesi’nin ruhani liderliği, Vatikan Şehir Devleti Başkanlığı ve Roma Episkoposluğu makamlarının yeni sahibi olacak.

70 ülkeden 133 kardinalin oylamaya katıldığı Konklav, Papa Francesco’nun ilk kez kardinal atadığı ülkelerin eklenmesiyle Katolik Kilisesi’nin en küresel seçimleri oluyor.

Seçici kardinaller, bugün dualar ederek bir tören yürüyüşünün ardından İncil’in üzerine yemin etti. Katolik Kilisesi’nin en üst düzeyindeki din adamları yeminlerinde, papalık seçimlerinde görevlerine sadık kalacakları ve Konklav’ın gizliliğini ihlal etmeyecekleri teminatı verdi. Gizliliği ihlal eden din adamları, Kilise’den aforoz edilme riski ile karşı karşıya kalacak.

Daha sonra kardinaller, yerel saatle 17.45’de, Michelangelo’nun eşsiz tasvirlerinin de bulunduğu Vatikan Müzeleri’nin ünlü Sistina Şapeli’ne kapandı.

Hristiyanlığın en çok takipçisi bulunan Katolik Kilisesi’nin kurucusu, havarilerin reisi Aziz Petrus’un halefi olarak kabul gören papanın belirlenmesi için asırlardır gerçekleştirilen Konklav, Sistina Şapeli’nde 26’ncı kez yapılıyor.

Konklav için yeniden düzenlenen şapelin içine, tüm dünyaya yeni papanın seçilip seçilmeyeceğinin işaretini verecek ve siyah ile beyaz dumanın ayrı ayrı çıkmasını sağlayacak olan 2 eski soba kuruldu. Dumanın rengi, özel kimyasallarla oluşturuluyor.

Şapelin bacasından dumanın çıkması ise, sobalara monte edilmiş 10 metre yüksekliğindeki bakır borular ile gerçekleştirilecek. Dumanın yeterince tüttürülememesi riskine karşı ise sobalarda, elektrik dirençli ve fanlı bir destek bulunuyor.

Şapelin tabanı ise paha biçilemez mozaikleri barındırdığı için özel ahşap bir platformla kaplandı. Üzerine kardinallerin oturacağı sandalyeler ile masalar kondu.

Yaklaşık 400 yıl önce konan bir kurala göre, oy pusulaları kimseye gösterilmeden mühürlü sandığa atılacak.

Latincede “diğerleri çıksın" anlamındaki "extra omnes" dendikten sonra Sistina Şapeli’nin kapılarının kilitlenmesinin ardından ilk oylama Çarşamba öğleden sonra başladı.

Şapelin bacasından ilk dumanın yerel saatle 19’da çıkması bekleniyor. Siyah duman çıkarsa seçimlerden sonuç alınamadı, beyaz çıkarsa yeni papa seçildi anlamına gelecek.

Çarşamba günü yeni ruhani liderin seçilememesi halinde Perşembe günü sabah iki ve öğleden sonra iki olmak üzere günde dört kez oylama daha yapılacak. Kardinaller bir isim üzerinde uzlaşamazsa, 34 oylamaya kadar bu böyle devam edecek.

Papanın seçilebilmesi için tüm oyların üçte ikisi gerekiyor. 34. turdan sonra halen bir lider seçilemezse, en çok oyu alan iki kardinal için ayrıca balotaj seçimleri yapılacak. Tüm turlar sonucunda oyların üçte ikisini alan din adamına bu görevi kabul edip etmeyeceği ve papalığı boyunca hangi havari ismi almak istediği sorulacak.

Sadece vaftiz edilmiş bir Katolik ve bekâr erkek olma şartı bulunsa da papalar geleneksel olarak kardinaller arasından seçiliyor. Bu makama bir adaylık söz konusu değil. Din adamları, papalığı layıkıyla yerine getirebileceğine inandığı herhangi bir kardinalin adını oy kâğıdına yazabiliyor.

Onun görevi kabul etmesinin ardından oy pusulaları bir ipe dizilip, şapeldeki sobaya atılarak burada yakılacak.

Yeni papa, ilk olarak şapelin bitişiğindeki Ağlama Odası’na götürülecek. Sorumluluğu büyük bir makama seçilmesinin ardından papaların yaşadığı duygu yoğunluğu ve kimilerinin ağlamış olmasından dolayı bu odaya bu adın verildiği biliniyor.

Burada yeni papa, kendisini bekleyen üç farklı bedendeki cübbeden bedenine uygun olanı giyecek. Bu sırada, “Başdiyakon” olarak anılan Kardinal, Aziz Petrus Bazilikası’nın locasına çıkarak Latince, “Habemus Papam (Papamız var)” diye meydanda bekleyen on binlerce insana müjde verecek.
Bunun ardından yeni Papa aynı balkondan halkı selamlayarak onları kutsayacak.

Ne zaman biteceği belirsiz seçimler

Yüzyıllar öncesine dayanan geleneklerle gerçekleştirildiği için yeryüzünün en gizemli ve en ilgi çeken seçimleri olan Konklav terimi, papalık seçimlerinin çok gizli yapılıyor olmasını anlatıyor.
Latincedeki “cum clave”, yani “anahtarla kilitlenmiş” sözcüğünden türeyen Konklav oylamaları yapılırken kardinaller gerçekten de Sistina Şapeli'ne kilitleniyor.

Ne kadar süreceği belirsiz olan Konklav bitene kadar dış dünyayla tamamen bağlantılarının kesilmesi sağlanan kardinallerin cep telefonlarına ve kayıt ya da arama yapabilecekleri her türlü elektronik eşyasına el konuldu.

Tarihteki en uzun Konklav’ın 1006 gün, en kısasının ise 10 saat sürdüğü biliniyor.

Seçici kardinallerin yanın sıra, Konklav sürecinde çeşitli alanlarda görev yapacak olan yüzü aşkın din insanı ve laik de onlar gibi muamele görürken Vatikan sınırları içindeki Azize Marta konukevinde konaklamak zorunda kalacak.

Dünyanın he yerinden gelen 5 binin üzerinde gazetecinin takip ettiği seçimlerin gizliliğini güvence altına almak için üst düzey tedbirler alındı. Vatikan sınırları içinde sinyal kesiciler de devreye sokuldu.

Bu arada, Konklav süresince görev alacak kişiler de gizlilik yemini etti. Bunu bozanlara da Kilise’den aforoz cezası verilecek.

Konklav sürecinde çeşitli alanlarda görev yapacak olan yüzü aşkın din insanı ve laik, aynen seçici kardinaller gibi Vatikan sınırları içindeki Azize Marta konukevinde konaklamak zorunda kalacak.