Sakarya’daki havai fişek fabrikasında ve fabrikadaki malzemelerin imhası sırasında meydana gelen patlamalarla ilgili açıklama yapan Makina Mühendisleri Odası Sakarya İl Temsilciliği Yürütme Kurulu Başkanı Salim Aydın, her iş kazasından sonra işverenin ve kamu yöneticilerinin korunduğunu söyleyerek, “Önlem alma konusunda gerçek anlamda yetki ve güce sahip olan iki kesim vardır. Birincisi işveren diğeri ise kamu otoritesidir” dedi.

Sakarya’daki havai fişek fabrikasındaki patlamayla ilgili Sakarya İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) Girişimi, Adapazarı Kültür Merkezi önünde basın açıklaması yaptı.

İSİG adına konuşan Makina Mühendisleri Odası Sakarya İl Temsilciliği Yürütme Kurulu Başkanı Salim Aydın, hükümet temsilcilerine patlamayla ilgili sorular yöneltti. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun “Birincisi 1987 yılında patlayıcı, yanıcı, özellikle depolama, üretim gibi oluşturulan bir tüzüğün çerçevesi içinde burada faaliyet gösteren bir havai fişek fabrikasından bahsediyoruz” sözünü hatırlatan Aydın, “1987 yılında yayınlanmış bir tüzüğe göre yapıldığını, bu tüzüğün eski olduğunu söylemiş, peki 2007 yılında açılan bu fabrika tüzük hükümlerine uymadığı halde nasıl açılmış, çalışmasına kim neden izin vermiştir; AKP 18 yıllık iktidarı boyunca bu alandaki mevzuatı neden yenilememiştir? ”diye sordu.

‘SORUMLULUK İŞVERENİN’

Aydın iş kazalarında ve meslek hastalıklarında ölenlerin sayısının tam olarak bilinemediğini ifade ederek, iş kazalarının yüzde 98’nin sendikasız işyerlerinde gerçekleştiğini vurguladı: “Düşük ücret kötü çalışma şartları ve bu şartların sonucu olan meslek hastalıkları emekçilerin kaderi olmamalıdır. Bu kara tabloyu kader ve fıtrat ile açıklamak, her iş cinayetinden sonra suçun iş güvenliği uzmanı, ustabaşı ve mühendislere yüklenmesi ise gerçek sorumluların korunması içindir. Kanunlar işyerinde her türlü önlemi alma, gerektiğinde üretimin durdurulması gibi sorumlulukları işverene vermiştir.”

‘HER KAZADAN SONRA İKİ KESİM KORUNUYOR’

“Önlem alma konusunda gerçek anlamda yetki ve güce sahip olan iki kesim vardır. Birincisi işveren diğeri ise kamu otoritesidir. Her iş cinayeti sonrasında bu iki kesimin korunduğu ve fiil yükümlülüğü ve yetkisi olmayanların cezalandırıldığı, kanuna ve adalete aykırı uygulamalar son bulmalıdır. Sorumluluğu olan üst düzey kamu görevlilerinin yargılanmasını engelleyen tutumdan vazgeçilmelidir. Soruşturmalar gizlilikle değil, şeffaflıkla yürütülmeli, sorumlular kamuoyunun gözünden kaçırılmamalıdır.”

Aydın hükümete sorularını şöyle sıraladı:

- Yılda en az 3 kez denetlenmesi gereken bu fabrika kaç kez denetlenmiştir, denetim sonuçlarında tespit edilmesi gereken eksikler raporlarda var mıdır? Ya da bu eksiklerin giderilmesi için ne tür yaptırımlar uygulanmıştır?

- İçişleri bakanlığı tarafından oluşturulmuş herhangi bir komisyon bu işletmeyi denetlemiş midir? Daha önce yaşanan patlamalar sonrasında bu işletmenin faaliyetleri neden durdurulmamıştır?

- Burada üretilen ürünlerin uygunluk testleri ve üretim onayları nasıl verilmiştir?

- Kalan patlayıcı maddelerin neden 30 km uzaktaki bir alana taşınmıştır ve kullanılan araç Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun mudur?

- Neden 1,5 tonluk patlayıcı madde bir araca yüklenmiştir. Neden daha küçük parçalar halinde taşınmamıştır?

- Çalışma öncesinde ayrıntılı risk değerlendirmesi yapılmış mıdır? - Taşınan patlayıcılar hakkında askerler ve kamyon şoförü bilgilendirilmiş midir?

- Taşınan maddelerin patlayıcı olmadığı fitil vb olduğu yönünde bir bilgi verildiği iddiası araştırıldı mı?

- Üniversiteler ve meslek örgütlerinden bu süre zarfında teknik açıdan neden destek alınmadı?

– Meclise sunulan meclis araştırma önergesi neden reddedilmiştir?

NE OLMUŞTU?

3 Temmuz günü Sakarya’nın Hendek ilçesindeki havai fişek fabrikasında patlama meydana gelmişti. Patlamada 7 işçi ölmüş, 126 işçi de yaralanmıştı. Fabrikada zarar görmeyen malzemeler imha edilmek üzere Hendek Belediyesi'ne ait kamyona yüklenen patlamamış havai fişekler, 9 Temmuz günü Adapazarı'nın Taşkısığı mevkisinde bulunan taş ocağına getirilmişti. Burada bir patlama daha meydana gelmiş ve 3 asker yaşamını yitirmişti.