Haber: MAHİR BAĞIŞ – Kamera: KEMAL SEVİNDİRİCİ
CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım ve İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu’nun ziyaret ettiği minibüs esnafı akaryakıt zamlarından dert yandı. Minibüs esnafı Hasan Oral, “Günlük kazancımızı, hasılatımızı akşam benzinliğe bırakıyoruz, evime bir koli yumurta istese eşim, götürecek kazanç yok. Şu anda bir koli yumurta 50 lira, 50 lira bile paramız kalmıyor” dedi. Erdoğdu’nun demokrasiden ve beraber yönetimden bahsetmesi üzerine Oral, “Şu anki mevcut hükümet de 20 yıl önce geldiğinde çok vaatlerle gelmişti ve ilk 10 yılı da güzel gitmişti, inkar etmeye gerek yok. Ama kademe yükseldikçe, saray ahalisi çoğaldıkça etrafında, halkın sesini kulakları duymaz olunca biz bu hale geldik işte” diye konuştu.
CHP Ekonomi Masası Heyeti’nin bugünkü durağı Karabük’ün Safranbolu ilçesi oldu. CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım ve İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu, Safranbolu’da minibüs esnafının derdini dinledi. Yalım’ın “İşleriniz nasıl gidiyor?” sorusuna minibüs esnafı Hasan Oral, şu yanıtı verdi:
“Kazancımızı mazotla değiştiriyoruz. Günlük kazancımızı, hasılatımızı akşam benzinliğe bırakıyoruz, evime bir koli yumurta istese eşim götürecek kazanç yok. Sabah 7’de gelip akşam 12’de işim bitiyor, yaklaşık 16 saat. 1 koli yumurta alacak para kalmıyor, şu anda bir koli yumurta 50 lira, 50 lira bile paramız kalmıyor. Çoğu arkadaşımız artık sefer tası getirmeye başladı, lokantaya gidip karnını doyuramıyor, kahveye gidip çay içemiyor. Arabamızın içinde oturduğumuzda da üşüyoruz, kalorifer yakıyoruz o da mazotla yanıyor. Arkadaşım kahveye girmiyor para vermeyeyim diye arabada oturuyor ama o da parayla, farkında değil. Esnafımız kahveye giremez hale geldi, lokantaya giremez hale geldi. Hanım bir telefon açıp 'bir kalıp peynir getir kahvaltıya' deyince telaş yaşıyorum. Son iki-üç ay içinde bu hale geldik. Ama biz pandemide bu kadar sıkılmadık. Mazota gelen zamdan illallah dedik. Bize bir dokunun bin işitin, iyi değiliz.”
CHP’li Erdoğdu’nun “Kaç para taşıma ücreti” sorusuna Oral, “Şu an bizim burada şehir içinde 4 lira, 3,5 lira öğrenci; Karabük yolunda da 5 lira öğrenci, 6 lira tam ücretimiz var. Dolu gidip geldiğimde zarar ediyorum. 14 kişilik bir araçla buradan Karabük'e gittiniz geldiniz, 28 kişi taşıdınız 5 liradan 240 lira yapıyor” yanıtını verdi.
Bir halk otobüs şoförü ise akaryakıt zamlarına tepki göstererek şöyle konuştu:
“Bizim yolcudan yana sıkıntı yok, ama masraflarımız ağır olduğu için yolcu da olsa akaryakıta güç yetiremiyoruz. Şu anda esnaf öyle bir hale geldi ki, kaderine terk edilmiş, kaderiyle baş başa bırakılmış vaziyette. Her gün akaryakıta zam, ayın başında 15 liraya aldığımız akaryakıt bugün 23 lira olmuş. Bugün bir aracımız 140-150 litre akaryakıt yakıyor bir gün içinde, o zamandan bu zamana kadar 8 lira zam gelmiş günde bin 200-bin 300 lira bizim cebimizden gitmiş. Zaten herkes borçlanmış kredilerini ödeyememiş, geciktirmiş, bu duruma gelince hiçbir şekilde destek de göremiyoruz. Hiçbir şekilde bizim sesimizi duyan da yok, zam yapıyoruz zam çözüm değil vatandaşın durumu belli.”
Erdoğdu’nun “Ne yapılmasını istiyorsunuz” sorusuna şoför “En büyük etkenimiz akaryakıt, KDV’siz ve ÖTV’siz bir sisteme geçilmesi lazım” yanıtını verdi.
CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım ise şunları söyledi:
“Bu konuyla ilgili çok güzel bir çözüm önerimiz var. Siz hizmet sektörüsünüz. Bakın Avrupa’da taksici, minibüsçü, dolmuşu, otobüsü, kamyonu ve TIR, bütün ağır vasıtalara ‘aksiz’ mazot desteği veriliyor. Yani yaktığınız litre başına ‘aksiz’ mazot desteği veriliyor. Biz bunu uygulayacağız. Aynı şekilde çiftçinin kullandığı döver biçere, tarım aletlerine de kırmızı mazot dediğimiz ‘marker’ dediğimiz o renklendirici var, onu koyduğunda da bunu normal araçlar kullanamıyor sadece tarım aletleri kullanabiliyor. İşte bu iki projeyle hem üreten Türkiye’yi, çiftçimizi ve sizlerin girdi maliyetlerini düşürecek olan projelerdir.”
CHP İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu, toplu taşımada KDV ve ÖTV ücretlerine ilişkin “Toplu taşıma çok önemli, zaten yoksul biniyor. Toplu taşımada mazot desteği KDV’siz ÖTV’siz ülkeye de çok faydalı bir şey. Kaliteli, ucuz, zamanında kalkan toplu taşıma sistemini desteklerse bu ülke ekonomisi içinde çok çok önemli” dedi.
Bir başka minibüs esnafı ise borçlarının ertelenmesini talep ederek, “Bizim ödemelerimizi bir sene ertelesinler, bunu da dile getirin. Esnaf Kefaret'ten kredi çektik arabalarımızı yeniliyoruz, bunların ödemesi var. En azından 2022 yılında değil 2023 ödesek, bize bir tolerans tanısalar, bunu dile getirseniz memnun oluruz. Aldığımızı akşam istasyona bırakıyoruz. Ödemelerimizi yapamıyoruz, en azından 1 sene bizim ödemelerimiz ertelenirse, biraz nefes alırız” diye konuştu.
Yalım’ın “Sen hastaneye gittiğinde çoluğuna çocuğuna bakılıyor mu” diye sorduğu esnaf Hasan Oral, “Hayır efendim, benim eşim de Bağ-Kur’lu, borcumuz var,.Bağ-Kur priminden dolayı ben devletin hastanesinde 55 lira ücret yatırarak muayene oluyorum” dedi.
Safranbolu Servisçiler Kooperatif Başkanı Mehmet Sevim, mazot fiyatlarından kaynaklı şoförlerin kontak kapatmak durumuna geldiğini belirterek; “Biz servisçiler kooperatif başkanı olarak, 32 tane köyde taşımalı hatlarım var. Mazot 7 lira iken ihale aldık şu anda mazot 23 lira oldu. 14 tane araç şoförleri devamlı arıyorlar 'ihaleyi bırakacağız, cepten mazot parası veriyoruz diyorlar” diye konuştu.
Yalım ise bu açıklama üzerine şöyle dedi:
“Değerli arkadaşlar bununla alakalı defalarca konuştum, kanun teklifi ve önerge de verdim. En sonunda AK Parti Denizli Milletvekili Nilgün Hanım cevap verdi, Cumhurbaşkanıyla görüştükten sonra. Son dört ayı, eylül, ekim, kasım, aralık için yüzde 10 destek verildi ama esas turpun büyüğü heybeden yeni çıktı. Yaklaşık yüzde yüzden fazla artan bir mazot. Geçtiğimiz çarşamba günü yine sizin konunuzu gündeme getirdim. Bu sektörün acilen yüzde 10 değil en az yüzde 100 desteğe ihtiyacı olduğunu dile getirdim. 135 milletvekili arkadaşımızla birlikte sizlerin tüm sorunlarını dile getirmeye devam ediyoruz.”
Bir minibüs esnafı, önemli bir sorunları daha olduğunu belirterek; “Bugün bir cenazemiz oluyor, hastamız oluyor, acilen gitmemiz gerekiyor arabamız seferde, sırada, geliyorum arkadaşıma diyorum ki benim arabamla git ama ileride kontrol var. (Yalım'ın '4 asgari ücret ceza yersin' demesi üzerine) 4 asgari ücret cezayı yedim ben. Bunu sizde gündeme getirin” dedi.
CHP’li Erdoğdu’nun “Kredi kartı borcunuz var mı” sorusu üzerine esnaf Hasan Oral, “Benzinliğe girip kredi kartıyla mazot alıp, o günkü hasılatta 100-200 lirayla evimizin masraflarını görüyoruz” dedi. Erdoğdu’nun “Hükümet diyor ki 'dünyada savaş var, petrol fiyatı çıktı ben de mecbur kaldım'. Samimi buluyor musunuz" sorusu üzerine Oral, şu yanıtı verdi:
“Benim aracımın deposu 500 liraya doluyordu, yüzde 18 KDV’den 90 lira vergi ödüyordum devletime. Şu anda benim aracım bin 500 liraya doluyor, 270 lira KDV ödüyorum. Devlet burada zaten işini görüyor, beni her türlü uyduruyor. Diyor ki ‘Ben sana sahip çıktım sayın esnafım, sayın halkım.’ Burada siyaset yapmak istemiyorum, ama Sayın Cumhurbaşkanımız çıkıyor diyor ki ‘Ben sizlere neler verdim neler’. Bakın 710 lira mazot yakmışım 108 lira KDV. Çırpınıyorum, çırpınıyorum işin içinden çıkamıyorum. Dayanacak gücümüz kalmadı.”
Erdoğdu’nun demokrasiden ve beraber yönetimden bahsetmesi üzerine araya giren Oral, “Şu anki mevcut hükümette 20 yıl önce geldiğinde çok vaatlerle gelmişti ve ilk 10 yılı da güzel gitmişti, inkar etmeye gerek yok. Ama kademe yükseldikçe, saray ahalisi çoğaldıkça etrafında, halkın sesini kulakları duymaz olunca biz bu hale geldik işte” dedi.