(ANKARA) - Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), yapay zeka teknolojisindeki gelişmenin gazetecilere yönelik “küresel bir dezenformasyon ve taciz dalgasına yol açtığını” açıkladı. RSF'nin yayınladığı yeni analize göre, son iki yılda dünya genelinde tespit edilen "deepfake" saldırılarının yüzde 74'ü kadın gazetecileri hedef aldı.
Sınır Tanımayan Gazeteciler, yapay zekanın artışı ile beraber gazetecilere yönelik bir "dezenformasyon ve taciz dalgası" yaşandığını açıkladı. RSF, Aralık 2023 ile Aralık 2025 tarihleri arasında 27 ülkede 100 gazetecinin sesini veya görüntüsünü taklit eden sahte içerik vakasını belgeledi. Raporda, bu teknolojinin dolandırıcılıktan itibarsızlaştırmaya, fiziksel güvenlik tehditlerinden cinsiyet temelli şiddete kadar geniş bir yelpazede zarar verdiği vurgulandı.
Raporda, kadın gazeteciler deepfake saldırılarında orantısız bir şekilde hedef alındığı aktarıldı. İncelenen kadın gazeteci vakalarının yüzde 13'ünün, “kişileri aşağılamak amacıyla üretilen taciz içeriklerden oluştuğu” belirtildi.
RSF, Arjantinli gazeteci ve Futurock radyosunun kurucusu Julia Mengolini’nin kendisine ait bir "deepfake" videosunun kurbanı olduğunu belirtti. Raporda "Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, gazetecinin tacizi durdurma çabalarıyla alay eden bir gönderiyi paylaşarak kampanyayı körükledi. Mengolini, Devlet Başkanı ve ekibi hakkında şikayetçi oldu" denildi.
Fransa'da ise gazeteci Salomé Saqué, "Bu tür saldırıların iş üzerindeki etkisini kınayarak deepfake içeriklerin düzenlenmesi" çağrısında bulundu.
Siyasi manipülasyon ve dezenformasyon aracı olarak kullanılıyor
Siyasi arenada deepfake videoların, kamuoyunu manipüle etmek ve gazetecileri taraf gibi göstermek için kullanıldığı kaydedildi. Voice of America (VOA) muhabiri Cristina Caicedo Smit, Şubat 2025'te kendi sesi ve görüntüsüyle oluşturulan sahte videoların X platformunda yayıldığını tespit edildiği aktarıldı.
Videolarda Smit'in sahte kopyası, ABD Başkanı Donald Trump ve Elon Musk'a saldırırken, Trump yönetiminin hedefindeki bir kurum olan USAID'i savunduğu belirtildi.
Smit, "Hedef alınacağımı hiç düşünmemişti" dedi. Gazeteci, "olay sonrası güvenliğini sağlamak amacıyla çekimlere iki hafta ara verdiğini" belirtti.
RSF, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde ise Radio France Internationale (RFI) ve gazetecilerinin görüntülerinin, "siyasi istikrarsızlık yaratmak amacıyla çalınarak sahte videolarda kullanıldığını" aktardı.
Raporda, "Portekiz kanalı TV1'in sunucusu Pedro Benevides'in yüzü ve sesinin, hükümetin ilaç endüstrisiyle işbirliği yaparak aşı zorunluluğu getirdiği yalanını yayan bir videoda kullanıldığı" kaydedildi. Benevides, "görüntünün sahte olduğunu açıklamasına rağmen etkisinin sürdüğünü" ifade etti.
Benevides, "Bu insanlar neye inanmak istiyorlarsa onu seçiyorlar. 'Bu sahte, ben böyle konuşmam' diyen videomu yayınladığımda bile birçok kişi 'Tamam video sahte olabilir ama içerik gerçek' şeklinde yorumlar yazdı" dedi.
Raporda, sosyal medya platformlarının tutumu da eleştirildi. Bazı gazeteciler Meta'nın (Facebook ve Instagram) şikayetlere hızlı dönüş yaptığını belirtirken, Julia Mengolini gibi mağdurlar yanıt alamadıklarını aktardı. RSF, kaldırıldığı sanılan içeriklerin X gibi platformlarda hızla yeniden dolaşıma girdiğini tespit etti.