Haber: Kenan ŞENER, Ahmet ÜN, İsmet MİKAİLOĞULLARI

(SÜLEYMANİYE) – Terör örgütü PKK’nın fesih ve silahları bırakma kararı aldığı kongresinin ardından ilk somut adım, KCK Eş Başkanı Bese Hozat’ın da katılımıyla 30 PKK’lının silahlarını bırakmasıyla başladı. Silahlar, tören için hazırlanan ateş çukuruna atıldı ve yakıldı. Evlatlarını çatışmalarda kaybetmiş Barış Anneleri Meclisi’nden törene katılanlar, grup silah bırakırken göz yaşlarıyla alkışladı.

Irak’ın Süleymaniye kentine bağlı Dukan bölgesinde yapılan silah bırakma merasimi yoğun güvenlik önlemleri altında ve gizlilik kurallarına uyularak yapıldı. Törene DEM Partili çok sayıda yönetici ve milletvekili, kurum temsilcileri, aydınlar, akademisyenler, Kürt sorununun çözümü için çaba harcamış eski ve yeni siyasetçiler de katıldı. Aralarında Leyla Zana, Gültan Kışanak, Akın Birdal, Eşber Yağmurdereli, Ahmet Türk de vardı. Yaklaşık 300 katılımcının yer aldığı törende hükümet adına temsilci yoktu. Az sayıdaki davetli gazeteci töreni izleyebildi ancak gazetecilerin cep telefonu, kamera ve fotoğraf makinesi kullanmasına izin verilmedi. Sadece Anadolu Ajansı’nın ve bir bölge televizyonunun kayıt alması sağlandı. Davetli gazeteciler arasında NTV, CNN Türk, Habertürk, Sözcü TV, Halk TV televizyonlarından, Milliyet ve Yeni Şafak gazetelerinden, T24, Kısa Dalga, Medyascope internet sitelerinden ve ANKA Haber Ajansı’ndan gazeteci ve yöneticiler de vardı.

Titizlikle hazırlanmış, tüm ayrıntılar gözetilmiş bir tören

Törenden önce, sürecin hassasiyeti nedeniyle kamuoyunda tepki toplayabilecek herhangi bir görüntü verilmeyeceği yönünde duyumlar vardı. Titizlikle hazırlandığı görülen tören, bu duyumları doğrular şekilde gerçekleşti. Tören alanında PKK bayrağı ya da bağlı olduğu diğer örgütlerin veya grupların simgeleri, rozetleri, flamaları hatta renkleri bile yoktu. Tören başlamadan hemen önce Türkçe, Kürtçe ve İngilizce olarak yapılan anonslarla hiçbir slogan atılmaması için uyarı yapıldı ve “lütfen bizi zor durumda bırakmayın” denilerek uyarının altı çizildi. Tören planlandığı gibi tamamlandı, saat 11.15’te başladı ve 11.45’te sona erdi.

Dik kayalık iki yamaç arasında platform

Tören alanı Dukan bölgesindeki Casana Mağarası vadisine kuruldu. Açıklamanın okunacağı platform, neredeyse bir duvar gibi düz ve dik iki kaya yamacın arasına yerleştirildi. PKK’lı grup alana gelmeden hemen önce Türkçe, Kürtçe ve İngilizce yapılan anonslarla misafirlerden kayıt almamaları istendi, cep telefonu kullanmamaları, sosyal medya paylaşımı yapmamaları istendi. Ardından grup tören alanına gelmeye başladı. Bese Hozat’ın en önünde olduğu 30 kişilik grup, vadi yamacındaki taş merdivenlerden ellerinde silahlarıyla tek sıra inerek platformdaki yerini aldı. Platformda dev LED ekrana Abdullah Öcalan’ın İmralı’dan gönderdiği video mesajından bir fotoğrafı yansıtıldı. Platforma kurulan masaya Bese Hozat, Behzat Çarçel, Tekoşin Ozan ve Tekin Muş oturdu.

Önce Türkçe selamlama

Bese Hozat, hazırlanan açıklamayı okumadan önce katılımcıları ve gözlemcileri Türkçe konuşarak selamdı, teşekkür etti. Ardından, önceden hazırlanan açıklamayı okumaya başladı. Açıklamanın önce Türkçesi okundu. Ardından Hozat ile birlikte platformdaki masaya oturan KCK Yürütme Konseyi Üyesi Behzat Çarçel açıklamanın Kürtçe metnini okudu. Bu süre içinde diğer grup üyeleri silahlarıyla birlikte ayakta beklemeye devam etti. Grup yakalarında Abdullah Öcalan’ın resminin olduğu küçük bir rozet taşıdı. Metnin okunmaya başlamasıyla birlikte görevliler metnin kopyasını gazetecilere dağıttı.

Metin dışına çıkan cümleler

Bese Hozat, açıklama bittikten sonra tekrar Türkçe konuşarak, “Bu tarihi girişimin başarıya ulaşması için yasal ve anayasal değişikliklere ihtiyaç var” dedi. Zaman zaman duraksaması dikkati çeken Hozat, sözlerini “Başarı için bu gerekli. Şimdi sizin şahitliğinizde silahlarımızı imha ediyoruz” diye tamamladı.

Ateş çukuruna atılan silahlar

Hozat, bu sözlerin ardından yerinden kalktı ve içinde ateş yakılması için hazırlanan büyük bir koni şeklinde yapılmış demir kazan içine tüfeğini bırakarak geldikleri merdivenin başına geçti. Hozat’ı takip eden diğer grup üyeleri de önce silahlarını ateş kazanına bıraktı ardından palaskalarını çözerek onları da silahlarının üzerine bıraktı. Ardından benzinle desteklenen kazanın içindekiler ateşe verildi. Ateş yükselirken katılımcılar yoğun alkışlarla destek verdi. Silahlarını bırakan grup yine Hozat’ın öncülüğünde taş merdivenlerden çıkarak geldikleri yere döndüler.

Gözlemcilerin nezaretinde envanter çıkarıldı, teslim edildi

30 kişilik grup içinde neredeyse tamamının piyade tüfekleri AK-47 Kalaşnikof ve M-16 idi. Sadece birinde ağır makinalı tüfek birinde ise RPG-7 roketatar vardı. Bu silahlar da ateşe atıldı. Edinilen bilgiye göre imha edilen silahların seri numaraları listelendi ve çıkarılan envanter İnsan Hakları Derneği, ÖHD, Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve bölgesel yönetim temsilcilerinin de içinde yer aldığı gözlemci heyetin nezaretinde yetkililere teslim edildi.

“Çok zor ama başaracağız”

Törene DEM Parti’li çok sayıda yönetici ve milletvekili, kurum temsilcileri, akademisyenler, Kürt sorununun çözümü için çaba harcamış eski ve yeni siyasetçiler de katıldı. Silahların yakılmak üzere ateş alanına bırakılması ve grubun tören alanından ayrılması sırasında pek çok katılımcının göz yaşlarını tutamadığı görüldü. Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevinden alınan ve dokuz yılını cezaevinde geçiren Gültan Kışanak’ın törenden sonra göz yaşlarını silerken kucaklaştığı arkadaşlarına mırıldandığı sözler “Çok zor ama başaracağız” oldu. Kürt siyasetinin bir diğer simge ismi Leyla Zana da aynı duygularla aynı yüz ifadesiyle ayrıldı törenden.

Güvenlik önlemlerinden ve tören düzeninden IKYB sorumluydu

Alanın güvenliği Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (IKYB) bağlı özel kuvvetler tarafından sağlandı. Ağır silahla donatılmış onlarca jeep ve pick-up aracın yanı sıra aralarında bomba imha uzmanlarının da olduğu çok sayıda otomatik silahlı asker ve güvenlik görevlisi alana açılan yolda ve tepelerde nöbet tuttu. Zaman zaman IKYB Asayiş güçleri helikopteri havada devriye uçuşu yaptı.

Törende misafirlerin oturma düzeni, sağlık hizmetleri ve ambulansların görevlendirilmesi, protokolün töreni takip edeceği alan da dahil olmak üzere törenin tüm işleyişinden IKYB sorumluydu. 45 dereceyi bulan hava sıcaklığında gölgelik çadırlar altındaki katılımcılar için dev vantilatörlerin devreye alınması ve su servisi gibi ihtiyaçları da onlar sağladı.

DEM Parti’nin organizasyonu ile törene katılan pek çok isim Diyarbakır ve Şırnak’tan otobüslerle önce Zaho’ya ardından Erbil’e geldi. Erbil’de konaklayan katılımcılar, yine IKYB’nin tahsis ettiği protokol araçlarıyla bugün sabahın erken saatlerinde tören alanına götürüldü. Tören alanı girişinde araçlarından inen misafirleri törenden sorumlu ekip karşıladı ve yerlerine aldı.