(İSTANBUL) - İstanbul’da düzenlenen Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu, “İstanbul Deklarasyonu”nun oy birliğiyle kabul edilmesiyle tamamlandı. Deklarasyonda, çatışma ortamlarında sivillerin korunması ve uluslararası hukuka uyulması vurgulandı.
İstanbul’da gerçekleştirilen PAB 152. Genel Kurulu, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yönettiği kapanış oturumuyla sona erdi. “Gelecek Nesiller için Umudu Yeşertmek, Barışı Sağlamak ve Adaleti Temin Etmek” temasıyla hazırlanan İstanbul Deklarasyonu, Genel Kurul’da oy birliğiyle kabul edildi.
Deklarasyonda, dünyada artan silahlı çatışmalar, jeopolitik gerginlikler, terörizm ve aşırıcılık tehdidine dikkat çekildi. Uluslararası hukuk ihlallerinin ve cezasızlık kültürünün küresel istikrarsızlığı derinleştirdiği vurgulandı.
Yeni teknolojiler, dezenformasyon ve iklim değişikliğinin neden olduğu meselelere işaret edilen deklarasyonda, diyalog ve diplomasinin zayıflamasından, buna karşılık barışın güç yoluyla sağlanabileceği düşüncesinin yayılmasından duyulan endişeye dikkati çekildi.
Deklarasyonda, cezasızlık kültürünün hesap verebilirliği aşındırdığı ve istikrarsızlığı derinleştirdiği kaydedilerek barış, demokrasi, insan hakları ve hukukun üstünlüğüne işaret edildi.
Çatışma ortamlarında, sivillerin korunmasının öncelikli olması gerektiği vurgulanan deklarasyonda, uluslararası insancıl hukuka tam riayetin gerekliliğinin altı çizildi. Deklarasyonda, parlamenter diplomasiyi ve uluslararası iş birliğini güçlendirmeye yönelik şu ifadeler kullanıldı:
"Deklarasyon, demokratik, kapsayıcı ve temsil kabiliyeti yüksek bir yönetişim anlayışı ile yeni teknolojiler karşısında sorumlu yönetim politikalarının geliştirilmesini tavsiye ediyor. Diyalog, iş birliği ve güvenin teşvik edilmesini, çatışmaların önlenmesine ve sorunların barışçıl yollarla çözümüne katkı sunulmasını taahhüt ediyor."
Genel Kurul'da karar tasarıları kabul edildi
152. Genel Kurul Toplantısı'nda, barışın inşasından sürdürülebilir kalkınmaya dair bir dizi karar tasarısı kabul edildi.
Kapanış oturumunda, "Barış ve Uluslararası Güvenlik Daimi Komitesi" tarafından hazırlanan, çatışma sonrası yönetim mekanizmalarına ilişkin karar tasarısı onaylandı.
Sürdürülebilir Kalkınma Daimi Komitesi'nin korumacı politikalarla mücadeleyi öngören karar tasarısı da Genel Kurul'dan geçti. Ayrıca bu oturumda gündeme alınan Orta Doğu başta olmak üzere kriz bölgelerindeki ateşkes süreçlerini desteklemeyi amaçlayan acil gündem maddesi de karara bağlandı.
153. Genel Kurul Tanzanya'da
Kapanış töreninde, Ekim 2026'da 153. PAB Genel Kurulu'na Tanzanya'nın ev sahipliği yapacağı bildirildi.
PAB Genel Sekreterliği görev süresinin sonuna gelen Martin Chungong için veda töreni de düzenlendi.
Zirve, PAB Marşı’nın çalınması ve İstiklal Marşı'nın okunmasının ardından TBMM Başkanı Kurtulmuş'un kapanış konuşmasıyla sona erdi.
PAB Genel Kurulu’nda Orta Doğu ve diğer bölgelerde ateşkeslerin korunmasına ilişkin acil gündem maddesi kabul edildi
Genel Kurul’da, “Orta Doğu ve diğer bölgelerde ateşkeslerin korunması ve barışın desteklenmesi için eşgüdümlü parlamenter çabalara duyulan acil ihtiyaç” başlıklı acil gündem maddesinin eklenmesi kabul edildi.
İstanbul'da yapılan toplantıda, Katar, Türkiye, Avustralya, Fransa, Brezilya, Zambiya, Polonya, Portekiz ve İtalya’nın yanı sıra Arap Grubu, Latin Amerika ve Karayipler Grubu ile Afrika Grubu tarafından sunulan Genel Kurul gündemine acil bir madde eklenmesine ilişkin öneri oylandı.
Oylamada, ateşkesin korunması ve barışın desteklenmesine ilişkin öneri 1316 kabul, 3 ret ve 51 çekimser oy ile gerekli üçte iki çoğunluğu sağlayarak kabul edildi.
Kararda, son dönemde artan silahlı çatışmaların uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu vurgulandı.
Çatışmaların yol açtığı insani sonuçlara dikkat çekilen kararda, artan sivil kayıplar ve kötüleşen insani koşullar karşısında acil ve ortak bir uluslararası çabanın gerekliliği ifade edildi.
Kararda, uluslararası insancıl hukuk ile uluslararası insan hakları hukukuna her koşulda saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı.
Sivil altyapıya yönelik saldırılar ile insani yardımın engellenmesine ilişkin endişelerin dile getirildiği kararda, ateşkeslerin korunması, müzakere süreçlerinin yeniden başlatılması ve gerilimin daha fazla tırmanmasının önlenmesi çağrısında bulunuldu.
Kararda, diyalog ve diplomasiye öncelik verilmesi gerektiği vurgulanarak, cezasızlık kültürünün şiddeti beslediği, ihlaller karşısında hesap verebilirliğin sağlanmasının kalıcı ve adil bir barış için hayati önemde olduğu ifade edildi.