(ANKARA) - Öğrenci Sendikası, Kocaeli’nin Gebze ilçesinde MESEM’li öğrencilerle yapılan araştırmada, ankete katılan 926 öğrencinin yüzde 90,5’unun iş kazası geçirdiğini, iş kazası geçiren öğrencilerin yüzde 89,9’unun olay sonrasında hastaneye götürülmediğini tespit etti.
Öğrenci Sendikası, 4 Mayıs’ta sanayi yoğunluğunun en fazla olduğu illerden biri olan Kocaeli’nin Gebze ilçesinde MESEM’li öğrencilerle yaptığı anketin raporunu yayımladı.
Raporda farklı ülkelerden mesleki eğitim örneklerine, Türkiye’de MESEM’in ortaya çıkışına ve anket sonuçlarına yer verildi. Rapor sonuçlarına göre MESEM yönetmeliğiyle uygulanması arasında oldukça geniş bir fark ortaya çıktı.
Raporda, 14-18 yaş arasındaki 926 öğrenci ile yapılan ankette öğrencilerin çoğunluğunun sanayiye bağlı sektörlerde ve fabrikalarda çalıştığı kaydedildi.
Öğrencilerin yarısından fazlası haftanın tüm günlerinde çalışıyor
Ankete katılan MESEM’li öğrencilerin yüzde 58.1’inin haftanın tüm günlerinde çalıştığı, yüzde 38,7’sinin de 6 gün çalıştığı belirtildi. Öte yandan öğrencilerin yüzde 70.9’unun 12 saat ve üzerinde çalıştığı, %,6’sının ise 10-12 saat çalıştığı ortaya kondu. Raporda, haftanın her günü günün yarısını iş yerlerinde geçiren öğrencilerin yüzde 95’inin sosyal hayatlarına 0-3 saat arası bir vakit ayırabildiklerini belirtildi. Ankete katılan öğrencilerin yüzde 97’si çalıştıkları işten mutlu olmadığını ifade ettiği görüldü.
MESEM’li öğrencilerin neredeyse tamamı küfür ve şiddete maruz kalıyor
Küfür, hakaret ve fiziksel şiddetin ayrı ayrı değerlendirildiği araştırmada, öğrencilerin yüzde 97,8’i küfür ve hakarete maruz kaldığını, yüzde 96,6’sı fiziksel şiddete maruz kaldığını belirtti.
Gebze’deki MESEM’li öğrencilerden ulaşım masrafları işyeri tarafından karşılananların oranı yalnızca yüzde 8,2. Bu öğrencilerden yüzde 66,7’si servis ile iş yerine ulaşım sağladığını belirtirken yüzde 33,3’ü ise toplu taşıma ve özel araç ile çalıştığı yere gittiğini ifade etti.
İş yerlerinin yüzde 36’sı öğrencilere yemek vermiyor
Raporda, iş yerlerinin yüzde 63,9’unda bir öğün yemek verildiği, yüzde 36,1’inde ise yemek verilmediği belirtildi. Öğrencilerle yapılan ankette yemek verilmeyen öğrencilerin yüzde 82,7’sinin yemeğini evden getirdiği kaydedildi.
MESEM’li öğrencilerden iş tanımı; “ayak işleri, angarya işler, temizlik, ağır işler, para sayma, tehlikeli ve ölüm riski olan her iş”
Ankete katılan MESEM’li öğrencilerin yüzde 91,4’ü meslek alanı dahilinde çalışamadığını dile getirdi ve çoğunlukla “ayak işleri, angarya işler, temizlik, ağır işler, para sayma, tehlikeli ve ölüm riski olan her iş” gibi işler yaptıklarını belirtti.
Gebze’de ankete katılan MESEM’li öğrencilerinin iş kolları araştırıldığında yüzde 54,5 oranıyla enerji sektöründe, bunun hemen arkasından yüzde 8,7 oranıyla metal sektöründe çalıştıkları görüldü.
İş yerlerinin çoğunda denetim yok
MESEM’li öğrencilerin yüzde 88,9’u genellikle iş yerlerine denetime gelinmediğini ifade etti. Raporda öğrencilerden bazılarının denetimlere dair, “yılda bir kez gelindiği”, “rüşvet verildiği”, “denetimlerde patron ve ustalara önceden haber verildiğinden ötürü yalan söylemek için baskı olduğu”, “üstünkörü denetimler yapıldığı, sorumlu bir işleyiş olmadığı” gibi yorumlarda bulundu.
Denetimden önce patronlara haber veriliyor
Denetim olduğunu belirten öğrencilerin yüzde 70,2’si denetimden önce patronlara haber verildiğini ifade etti. Ankette yer alan “Denetimlerde sizin çalışma koşullarınızı iyileştirmek için bir müdahale oldu mu?” sorusuna öğrencilerin yüzde 92,1’i “Hayır” cevabı verdi.
Öğrenciler izin istediğinde kötü muameleye maruz kalıyor
Öğrencilerin yüzde 91,6’sı işyerinden ücretli izin alamadığını, yüzde 87,6’sı ise izin almak istediğinde kötü muamele ile karşılaştığını ifade etti. Öğrencilerin yüzde 97,6’sı Şubat tatilinde ücretli izne çıkamıyorken bu oran yaz tatili için yüzde 92,7 olarak belirlendi. Ankete katılan öğrencilerin yüzde 98,7’si maaşlı çalıştığını belirtti ve maaş alanların yüzde 78’inin aylık 7.000 TL ve civarı maaş aldığı kaydedildi. Bu miktar ise kanunen uygulanması gereken oranın, yani asgari ücretin yüzde 30’unun altında kaldı.
Haftanın tüm günleri, günün yarısında iş yerlerinde olan MESEM’li öğrencilerin okula devam durumları da raporlandı. MESEM’li öğrencilerin yüzde 95,4’ü okullarının ders devamlılığıyla ilgili bir müdahalede bulunmadığını, yüzde 94,8’i ise ders devamsızlıklarının doğru işlenmediğini belirtti.