Haber: Osman BEKAR
(AYDIN) - Aydın'ın Nazilli ilçesinde kurulan hayvan pazarında hem üreticiler hem de vatandaşlar, artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle alışverişte zorlanıyor. Üreticiler, giderlerdeki artış nedeniyle zarar ettiklerini belirtirken, emekliler ise maaşlarının kurbanlık almaya yetmediğini söyleyerek, 4 bin liralık bayram ikramiyesine tepki gösterdi.
Kurban Bayramı yaklaşırken artan hayvan fiyatları ve azalan alım gücü nedeniyle üreticiler de vatandaşlar da şikayetçi. Asgari ücret ve emekli maaşıyla geçinmeye çalışan vatandaşlar kurbanlık alamamaktan, üreticiler ise hayvanlarını satamamaktan yakınıyor.
Aydın’ın Nazilli ilçesinde kurulan kurbanlık hayvan pazarında konuşan bir besici, "3 kuruş yemekli maaşıyla bu hayvanları zor alırlar. Kimse et yiyemez. Çok zor. 25-26 bin kurbanlık, emekli maaşı ne kadar 20 bin. Annem emekli, babamdan maaş alıyor, eline geçen 14 bin lira. Bu kurbanlığı kaç maaşla alacak? İnsanların yüzde 60’ı kurban kesemez. Yüzde 40'ı da çoluğum çocuğum rezil olmasın diye keser sadece" ifadelerini kullandı.
"ZARAR EDERSEM BİR DAHA GELEMEM"
Babasından öğrendiği üreticiliği sürdüren bir besici artan maliyetlerden şikayet etti. Ekonomik zorlukların sürmesi halinde 5 yıl içinde pazarlara çıkamayacağını söyleyen üretici, şunları ifade etti:
"Yıllardır geliyoruz ama umduğumuzu bulamıyoruz. Vatandaşa fiyatlar ağır geliyor. Bir torba yem olmuş 1000 lira. Yer parası, nakliye, çoban derken her şey para. Kalanını siz düşünün. Vatandaş kesemez. Biz de o fiyatlara veremeyiz, zarar ederiz. Hayvanı zararına verirsek seneye buraya gelemeyiz. Yerinde de alamıyoruz bu malı, üretemiyoruz. Çoban olmuş dünya parası, yer parası, yem parası. Bu gidişle 5 yıla kadar üretici olarak biz buralara gelemeyiz. Bizim de geldiğimiz son nokta bu. Emekliye ne diyeyim? Emeklinin aldığı belli bir para var. Ben şu kuzuya ortalama 25 bin lira istiyorum. Emeklinin aldığı maaş 18-19 bin lira. Aradaki 7 bin lirayı nereden bulacak? Ben o 7 bin liradan vazgeçsem, ben nasıl üreteceğim? Zarar edersem bir daha gelemem."
Emekli yurttaşlar da en düşük emekli maaşı ve bayram ikramiyesine tepki göstererek, bu ekonomik koşullarda kurbanlık olmalarının mümkün olmadığını söylediler. Emekli bir yurttaş, bayram ikramiyesi ile daha önce kurbanlık almanın mümkün olduğunu, şimdi ise bu rakamın kurban kesim ücretini bile karşılamadığını belirtti.
Üretimini yaptığı 3 küçükbaş hayvanı pazara getiren kadın esnaf da, "Şuna 30 bin, öbürüne 28 bin diyoruz. Kurtarmıyor ama yapacak bir şey yok. Ne yapalım? Bir senelik emeğimiz, uğraşımız, her şeyimiz para oluyor. Hayvancılık zor iş. Bir çuval yem olmuş 1000 lira. Böyle giderse bunun sonu ne olur? Altından kalkılmaz. Şu anda sadece sorup geçiyor." dedi.
Başka bir üretici de üretim maliyetlerinden şikayet ederek, "Vatandaş için de zor, üretici için de zor. Maliyetlerimiz yüksek. Bir kuzunun buraya gelmesi; yer parası, nakliye, yetiştiricinin bir yıllık emeği derken büyük maliyet oluşuyor. Emeklinin hali ortada, millette para yok. Allah herkesin yardımcısı olsun. Yapacak bir şey yok." şeklinde konuştu.
"EMEKLİ, ASGARİ ÜCRETLİ KURBAN KESEMEZ"
Artan üretim maliyetleri karşısında kurbanlık fiyatlarının uygun olduğunu söyleyen bir diğer üretici ise şöyle konuştu:
"Hayvanlarımız uygun aslında; 26 bin liradan 35 bin liraya kadar hayvanımız var. Kilosuna göre, malına göre. Vatandaş şu anda bekliyor. Daha satış yapmadık ama inşallah satacağız. Yer parası, nakliye, yem parası maliyet yüksek, fiyat düşük. Bize göre bu hayvanın 40-45 bin lira etmesi lazım. 35 bin liraya bile zarar ediyoruz. Gerçekten zarar. Emekli şu anda kurban kesemez. Adamın aldığı maaş 20 bin lira, üstüne 4 bin lira promosyon verilmiş; toplam 24 bin lira. Kurban kesmek istese de istediği hayvanı alamaz. Bence asgari ücretli de kesemez. Ne zengin kesiyor ne fakir. Orta kesim alıyor, satabilirsek onlara satacağız. Bir çuval yem olmuş 1100 lira. Biz bu işin içinden nasıl çıkacağız? Marketlerin bize zararı dokundu. Adamlar 12-16 kilo gelen kuzuyu 28-30 bin liraya veriyor. Ama sen burada 40 kilo çıkacak kuzuyu 30 bine satamıyorsun. Onlar sana sadece 12 kilo et veriyor, sakatatını bile vermiyor."
"HAYVANCILIK EN ZOR DÖNEMLERİNDEN BİRİNİ YAŞIYOR"
Başka bir üretici, "Üretmenin maliyeti çok yüksek. Yonca, arpa, saman hepsi pahalı. Maliyetimiz çok yüksek. Ama halk da kendi imkanlarını zorluyor. Emekli maaşıyla kurban kesemez. Çünkü 17 bin lira maaş alan bir kiracının sadece ev kirası zaten 20 bin lira. O maaşla ay sonu gelmez. Asgari ücretli de ancak çok zorlayarak kesebilir, yoksa o da kesemez. Yine de imkânı olan, şartlarını zorlayabilen kesecek. Şu anda hayvancılık gerçekten en zor dönemlerinden birini yaşıyor. Bu hayvan bir yıldır besleniyor, güdülüyor. Ben üretici olmasam bu maliyetin altından kalkamam." sözleriyle besicinin durumunu aktardı.
"SATAMAZSAK MECBUREN ZARARINA KESTİRECEĞİZ"
Bir başka üretici ise, "Alıcı da zor durumda, satıcı da zor durumda. Devlet 20 bin lira emekli maaşı veriyor ama adam kendi bütçesini yetiştiremiyor. Nakliye, araç parası derken buraya geliş maliyeti çok yüksek. Yer parası 55 bin lira, nakliye 35 bin lira olmuş. Bir torba yem 1100 lira. Samanın kilosu bile çok pahalı. Girdiler ağır. Satamazsak mecburen zararına kestireceğiz. Sonra da bu meslek yavaş yavaş bitecek. Artık yeni nesil bu işe bakmıyor." dedi.