ESMA TURAN
Muğla’nın Milas ilçesinde Yeniköy-Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’nin iki termik santraline kaynak oluşturması amacıyla kurulması planlanan güneş enerjisi santrali (GES) projeleri için düzenlenen ‘Halkın Katılım Toplantısı’nda tartışma çıktı. Çevreciler, toplantının hukuksuz olduğuna dikkat çekerken, yetkililerin tutanağa ‘toplantının yapıldığı, ancak bölge halkının bilgi almak istemediği’ ibaresini yazmaları tepkilere neden oldu.
Milas’a bağlı Pınar Mahallesi’nin köy kahvesinde dün “Yeniköy Termik Santrali Yardımcı Kaynak Güneş Enerji Santrali Projesi” ve “Kemerköy Termik Santrali Yardımcı Kaynak Güneş Enerji Santrali Projesi” için iki ayrı ‘Halkın Katılım Toplantısı’ yapıldı. Toplantıya yalnızca Pınar ve Dereköy mahalleleri davet edilirken, bu projeden etkilenecek olan İkizköylüler ve diğer çevre köylere toplantı yapılacağı bilgisi verilmedi. Ancak İkizköylü yaşam savunucuları toplantıya katılarak, hukuksuz olduğunu belirttikleri toplantının yapılamayacağını dile getirdi.
"YILLARDIR BURADA ZEHİRLENEN BİZİZ"
İkizköylü Akbelen Ormanı savunucu Esra Işık, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) dosyasını incelediklerini belirterek, şöyle konuştu:
“Halkın Katılımı Toplantısı’nın yapılma amacı aslında halkın bu projenin olumlu ve olumsuz yönlerini halka anlatmak. Fakat bu olumlu ve olumsuz yanların ÇED raporunda sunulacağı söyleniyor. Bugün bize ne anlatılacak çok merak ediyoruz. Bu toplantının yapılması hukuksuzdur, gayrimeşrudur” dedi.
Sözlerinin kesilmesi üzerine kendini ifade etmek istediğini belirten Işık, "Önce santral ve madene ÇED yapılsın ondan sonra güneş enerjisi için başvuru dosyasını burada anlatırlar ama önce santral ve kömür madeni için, yıllardır bizi zehirleyen kömür madeni için ÇED yapılsın. Yıllardır burada halk olarak zehirlenen biziz, mağdur olan biziz" dedi ve “Önce santral ve madene ÇED yapın" yazılı döviz açtı.
Işık’a itiraz eden bir vatandaşın bilgilendirilmek istediğini söylemesi üzerine tartışma çıktı. Işık’a destek veren avukatlar ve vatandaşların itirazları üzerine katılımcılar ile toplantıyı düzenleyen yetkililer arasında gergin anlar yaşandı. Bazı vatandaşlar, toplantının usule uygun yapılmadığını belirterek alanı terk etti. İlk toplantıyla ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilileri tarafından hazırlanan tutanakta, ‘toplantının gerçekleştiği ancak bölge halkının bilgi almak istemediği’ ifadesi yer aldı. Vatandaşlar, tutanağın bu şekilde yazılmasına tepki gösterdi.
Çevreciler, Kemerköy için yapılacak toplantı öncesinde, toplantının neden yapılamayacağına ilişkin görüşlerin yer aldığı bir dilekçe hazırladı. Dilekçede, şu ifadelere yer verildi:
“1-ÇED Başvuru Dosyası ÇED mevzuatına aykırı ve gayrimeşrudur.
2-Başvuru dosyasında madencilikle bozulan alanların rehabilite edilerek GES ekonomik ömrünü tamamladığında terk edileceği belirtilmektedir. Oysa maden alanları üzerinde GES kurulmaktadır. İlgili yönetmelikte, ÇED başvuru dosyasında doğaya kazandırmanın, rehabilitasyonun nasıl yapılacağının ayrıntılı anlatılması gerekmektedir.
3-GES’in kurulacağı maden alanları özelleştirilme ihalesiyle maden alanı olarak devredilmiştir. Üzerinde GES kurulması ihale şartlarına aykırı ve ihaleye fesat karıştırma suçudur. Suça dayalı ÇED sürecinin yürütülmesi ve bu süreçte Halkın Katılımı Toplantısı yapılması mümkün değildir.
4-ÇED Başvuru Dosyası’nda çevreye etkilere ilişkin bilgilerin ÇED Raporunda yer alacağı belirtilmektedir. Yapılacak sunum ve toplantıya sunulacak olanlar halkın bilgilendirilmesi niteliğinde değildir. Toplantının amacına aykırı sunum ve başvuru dosyasına dayanarak toplantı yapılamaz.
5-Başvuru Dosyası’nda yardımcı kaynak olarak belirtildiği halde sadece GES hakkında ÇED süreci yürütülmektedir. Entegre tesis olan Kemerköy Termik Santrali ÇED süreci dışında tutulamaz. Bu şeklide gerçekleşen ÇED süreci ve parçası olarak Halkın Katılımı Toplantısı yapılması mümkün değildir. Başvuru Dosyası’nın reddedilmesi ve bilgilendirmeye yönelik kurum görüşlerini içerir biçimde düzenlenmesi gerekirken bu gerekliliğe aykırı şekilde düzenlenen Başvuru Dosyası’na dayanan ve bilgilendirmeye içermeye toplantının yapılamayacağının aşağıda imzası olan halktan bizler dikkate alınmasını talep ederiz.”
İkinci toplantının tutanağında ise “proje hakkında gerekli soru, görüş ve önerilerin alındığı, toplantının yapıldığı” ifade edildi.