ESMA TURAN
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından askıya çıkarılan, Akyaka nazım ve uygulama imar planı revizyonuna karşı Akyakalıların açtığı davada, Muğla 3. İdare Mahkemesi, iptal kararı verdi. Mahkeme revizyonların dayanağı olan 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında da hukuka uygunluk bulunamadığını belirtti. Ağustos ayında yürütmeyi durdurma kararı veren mahkeme, sonrasında da Bakanlığın karara itirazını reddetmişti.
Muğla’nın Ula İlçesi’ne Akyaka Mahallesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından askıya çıkarılan, Akyaka nazım ve uygulama imar planı revizyonuna karşı Akyakalıların açtığı davada, Muğla 3. İdare Mahkemesi, iptal kararı verdi. Akyaka'da yat limanı, "özel rekreasyon alanları" yapılmasını öngören revizyon ile ilgili mahkeme, daha önce de yürütmeyi durdurma kararı vermiş, sonrasında da bakanlığın karara itirazını reddetmişti. Mahkemeye sunulan bilirkişi raporunda da revizyonların çevre düzeni planları ile tutarsız olduğu tespit edilmişti.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın askıya çıkardığı koruma amaçlı nazım (1/5000) ve uygulama (1/1000) İmar Planı Revizyonlarına karşı açılan iptal davasında; hem 1/1000 ve 1/5000 ölçekli planlardaki revizyonlar hem de 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında yapılan değişiklikler hakkında iptal kararı verildi. Kararda, revizyonlarda nüfus projeksiyonlarının yapılmadığı, dolayısıyla buna göre yapılması gereken kentsel, sosyal ve teknik altyapının tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı belirtildi.
Muğla 3. İdare Mahkemesi'nin gerekçeli kararında, plan revizyonlarında yer alan "özel rekreasyon alanları" kısımının yasaya aykırı olduğunu, ulaşım planlaması yapılmadığını, planların yapım aşamasında alınan kurum ve kuruluşların görüşlerinin planlara yansıtılmadığını, imar revizyonunda yer alan özel proje alanlarının mevcut mülkiyet haklarına aykırı olduğunu ve bu alanların sınırlarının belirlenmesinde ayrıcalıklı plan yapıldığını, bunun gerekçelerinin de açıklanmadığını vurguladı.
Revizyonun dayanağı olan 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın da 1/100.000 ölçekli plana aykırı olduğuna hükmeden mahkeme ayrıca, revizyonda önerilen yat limanının Aydın-Muğla Bütünleşik Kıyı Planı'na uygun olmadığını, yat limanlarında bulunması gerekli olan arazi kullanım türlerinin plan revizyonlarında nasıl karşılanacağına yönelik hiçbir açıklama ve plan kararına yer verilmediği tespitine yer verdi.
Mahkeme, geçtiğimiz Temmuz ayında da yürütmeyi durdurma kararı vermişti.
Muğla 3. İdare Mahkemesi’nin verdiği iptal kararının gerekçesinde şu ifadeler kullanıldı:
“Dava konusu 1/25.000 ölçekli planın 1/100.000 ölçekli plana uyumlu olmaması, orman alanlarının dava konusu planlarda azaltılarak kullanım değişikliğine gidilmesi, Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde ve Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar içerisinde yer alan Akyaka’da yapılacak olan Çevre Düzeni Planlarında ve plan revizyonlarında Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) uygulanmaması, 1/1000 ölçekli planların yat limanı kararı açısından 1/5000 ölçekli plana uyumlu olmaması, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nazım ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planlarının nüfus projeksiyonlarının yapılmadan arazi kullanım kararlarının verilmesi, dolayısıyla nüfus projeksiyonlarına uygun olarak yapılması gereken kentsel, sosyal ve teknik altyapının Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin Tablosunda yer alan asgari standartlar ve alan büyüklüklerini karşılayıp karşılamadığının tespitinin yapılmasının mümkün olmaması,
“KURUM VE KURULUŞLARIN GÖRÜŞLERİNİN PLANLARA YANSITILMAMASI”
1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu ile 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonlarının Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin 21., 23., 25. ve 26. maddelerine, Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin 21., 23., 25. ve 26. maddelerine ve Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik’e uygun olarak hazırlanıp onaylanmaması, 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu ile 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonlarında Yasaya aykırı bir biçimde planlarda “özel rekreasyon alanları” olarak tanımlanan alanlara yer verilmesi, ulaşım planlaması ve etüdünün yapılmaması, planların yapım aşamasında alınan kurum ve kuruluşların görüşlerinin planlara yansıtılmaması, planlarda önerilen ÖPA-1 ve ÖPA-2 olarak belirlenen özel proje alanlarının mevcut mülkiyet haklarına aykırı olması ve bu alanların sınırlarının belirlenmesinde ayrıcalıklı plan yapılması, bunun gerekçelerinin de açıklanmaması,
“ORMAN ALANLARININ MEVZUATA AYKIRI OLARAK PARK ALANINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ"
Sosyal altyapı alanı olarak çocuk oyun alanı, sosyo-kültürel tesis alanı, park, teknik altyapı alanı, yol ve açık otopark alanlarının büyüklüklerinin mevzuata uygun olmayan şekilde azaltılması, orman alanlarının mevzuata göre aykırı olarak park alanına dönüştürülmesi,
YAT LİMANI KIYI PLANINA AYKIRI
Aydın - Muğla İlleri Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’na aykırı bir biçimde yat limanı önerilmesi, yat limanlarında bulunması gerekli olan arazi kullanım türlerinin plan revizyonlarında nasıl karşılanacağına yönelik hiçbir açıklama ve plan kararına yer verilmemesi, uluslararası sözleşmelerle korunan alanlarda olası tehditlere karşı yapılması gerekenlere uyulmaması,
“PLANLARDA ZEYTİNLİK SAHALARA YER VERİLMEMESİ”
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hakkında söz konusu imar planlarıyla ilgili kurum görüşlerinin verilmesi, ancak planlama alanı içerisinde zeytinlik sahalar bulunmasına karşın yine uygulamakla yükümlü bulunduğu 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ile ilgili herhangi bir görüş bildirilmemesi ve planlarda da zeytinlik sahalara yer verilmemesi, kıyı düzenlemesi yapılması planlanan alan ile ilgili planlama hükümlerinde yer verilmemesi hususları dikkate alındığında, Akyaka Mahallesi ve kıyı alanlarına ilişkin davalı idarece hazırlanan; 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nâzım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planının ile bu plan revizyonlarının dayanağı 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; Dava konusu planların iptaline, Aşağıda dökümü yapılan 7.655,30-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, işbu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için takdir olunan 3.890,00-TL vekâlet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, Artan posta gideri avansının talep edilmesi halinde derhâl, talep edilmemesi halinde ise hükmün kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine, Müdahiller Gökova Ekolojik Yaşam Derneği ve Akdeniz Yeşilleri Derneği tarafından karşılanan 76,30-TL, Buğçe Koçer, Baki Koçer, Yılmaz Kaymak tarafından karşılanan 84,80-TL, Hülya Oflaslı tarafından karşılanan 59,30-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak adı geçen müdahillere iadesine, Müdahiller tarafından yatırılan posta gider avansının artan kısmının talebi halinde derhal, aksi takdirde kararın kesinleşmesinden sonra müdahillere iadesine, Kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde (Mahkememize verilecek dilekçeyle) İzmir Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 25/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.”