(MERSİN) - Mersin Büyükşehir Belediyesi, 2024 yılının Kasım ayında hayata geçirdiği Elektronik Gemi Denetleme Sistemi (EGDS) ile kirliliğe müdahale ederek, denizi kirleten gemileri engellemeyi sürdürüyor. Büyükşehir, Mavi Kart Sistemi ile de teknelerin atıklarını kontrol altında tutuyor.
Mersin Büyükşehir, EGDS ile gemi ve diğer deniz araçlarından kaynaklanan kirliliğin anında tespit edilmesini ve kayıt altına alınmasını sağlıyor. Sistem, Çeşmeli–Kulak arasında kalan bölgede Liman sahası dahil toplam 25 lokasyon, yüksek çözünürlüklü kamera, termal kamera, radar ve yapay zeka destekli teknoloji ile 7/24 takip ediliyor.
Büyükşehir tarafından 2019’dan bugüne toplam 91 gemiye 295 milyon 835 bin TL ceza kesirken, bu cezalardan 13 gemiye yazılan yaklaşık 70 milyon TL’lik ceza EGDS ile tespit edilerek yazıldı.
Deniz kirliliği ile mücadelede etkin bir çalışma sürdüren Büyükşehir, Mavi Kart Sistemi ile de yetki alanındaki teknelerin atıksu, sintine gibi atıklarının bertarafını sağlıyor, raporluyor ve denizin kirletilmesinin önüne geçiyor.
Mavi Kart Sistemi nedir?
Küçük deniz araçları için geliştirilen Mavi Kart Sistemi, bayrağı ne olursa olsun gemi ve su araçlarının atıkları ile atık kabul tesislerince alınan atıkların, manyetik bir kart vasıtasıyla çevrim içi takibini sağlayan bir gemi atık takip sistemi. Gemi Atık Takip Sistemi ve Mavi Kart Sistemi hakkındaki iş ve işlemler, Entegre Çevre Bilgi Sistemi üzerinden erişim sağlanan Denizcilik Atıkları Uygulaması üzerinden online olarak yapılıyor. Bu sistem ile gemilerde ne kadar atık oluştuğu, atığın türü, miktarı, tarihi ve ihtiyaç duyulan diğer bilgiler ile atığın hangi kıyı tesisine verildiği online olarak izlenebiliyor.
“Denetimlerle, denizin kirletilmesinin önüne geçiyoruz”
Mersin Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Bülent Halisdemir, Türkiye’de gemi denetimi yapan iki Büyükşehirden birinin Mersin Büyükşehir Belediyesi olduğunu belirtti. Halisdemir, Mersin’e her yıl 5 binin üzerinde geminin geldiğini ve bunun tamamının denetlendiğini kaydederek, “Her gün farklı saatlerde teknelerimizle, hava ve su altı dronumuzla ve EGDS ile denetim yapıyoruz. Bu sistem ile yetki alanımız olan yaklaşık 53,5 kilometrelik bir alanda, Çeşmeli’den Kulak mevkiine kadar kesintisiz denetim yapıyoruz” dedi.
Amaçlarının Mersin denizini korumak olduğuna vurgulayan Halisdemir, “Elimizden geldiğince denizimizin kirletilmesinin önüne geçiyoruz. EGDS kapsamında Liman’ın içi de dahil olmak üzere, şehrimizin belirli bölgelerine 25 tane kamera yerleştirdik. Düzenli olarak takip ediyor ve yasadışı bir atık bırakılması halinde kayıt altına alıyoruz. Deniz denetim teknelerimizle gidip yerinde inceleme yapıyor, numune alıyor ve bu numuneleri Bakanlığın belirlemiş olduğu akredite laboratuvarlara gönderiyoruz. Analiz sonuçlarına göre de cezai işlem uyguluyoruz” diye konuştu.
Gemilerin Mersin’e geldiğinde demirleme yaptıkları bazı alanların yetkimiz dışında olması sebebiyle denetim yapamadıklarını da sözlerine ekleyen Halisdemir, yetki alanımızın genişletilmesi için Bakanlığa başvuru yaptıklarını anımsatarak, “Taşucu bölgesinde ciddi bir gemi trafiği var ve daha da artacak. Bu bölgelerin de yetkisi bize geçerse, düzenli olarak denetim yaparız” ifadelerini kullandı.
Denizcilik ve gemicilik hizmeti veren herkese seslenen Halisdemir, şunları kaydetti:
“Tüm gemiler özel ve termal kameralarla çok sıkı denetleniyor”
“Biz 24 saat denizimizi denetliyoruz. Deniz araçlarının oluşturduğu kirliliği kontrol altına aldığımızı düşünüyoruz. Elektronik Gemi Denetim Merkezimizdeki arkadaşlarımız tüm gemileri özel ve termal kameralarla çok sıkı denetliyor. Yine radar sistemimizle gemilerin bütün özelliklerini görebiliyoruz. Meteorolojik istasyonlarımız var, onlarla da hava durumuna göre oluşabilecek kirlilikleri analiz ediyoruz. Arkadaşlarımız sürekli burada, ama gözden kaçan bir durum olması halinde geriye dönük inceleme yapıyoruz. Sistemde kayıtlar 45 gün kalıyor. Geriye dönük incelemede kirlilik tespit ettiğimiz zaman, yine idari yaptırım uyguluyoruz.”
Mersin Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Denizcilik Hizmetleri ve Denetimi Şube Müdürlüğü’nde bulunan Atık Kabul Tesisi’nde yetkili personel olarak görev yapan Mesut Arıcı ise Mavi Kart Sistemi’ne ilişkin şu bilgileri verdi:
“Mavi Kart Sistemi; küçük deniz araçları ile Atık Kabul Tesisleri'nce alınan atıkların online ortamda takibini sağlayan bir gemi atık takip sistemidir. Bu atık takip sistemiyle teknelerde ne kadar atık oluştuğu, atığın türü, atığın miktarı, tarih ve istenilen diğer bilgiler ile atığı kabul eden tesisin bilgileri online ortamda takip edilebilmektedir. Tekne sahibinin yetkilendirdiği kişi, teknesinde atık olduğuna dair beyanatta bulunuyor ve biz de ona istinaden tekneye yanaşıp, oluşan atıkları mobil tanklarımız sayesinde topluyoruz. Tekne sahipleri ve yatla meşgul olan vatandaşlarımızın bu konuda daha duyarlı olmasını istiyoruz. Biz 7/24 görevimizin başındayız.”