İzmir'in Karşıyaka ve Karabağlar belediyeleri ile TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi iş birliğinde "Deprem ve Kentsel Dönüşüm Çalıştayı” düzenlendi. İzmir’i vuran 30 Ekim depreminin sonuçları, yapılması gerekenler ve kentsel dönüşüm / yenileme konusunun tüm yönleriyle ele alındığı çalıştayda önemli mesajlar verildi.
Karşıyaka Zübeyde Hanım Nikahevi’nde gerçekleştirilen çalıştaya Karşıyaka Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Karabağlar Belediye Başkanı Muhittin Selvitopu, İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Eylem Ulutaş Ayatar, alanında uzman akademisyenler, meslek örgütleri ile sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, Belediye Meclisi üyeleri ve bürokratlar katıldı. Karşıyaka Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Artık herkes sağlam binalarda oturmadığımız ile ilgili daha endişeli hale geldi. Karşıyaka zemini ve binalarının eskiliği nedeniyle ciddi bir depremde büyük sorun yaşayabilecek, risk altındaki bir bölge. Bu nedenle İzmir’de kentsel dönüşüm çalışmalarının en öncelikli şekilde yapılması gereken bir ilçe. Son depremde yıkılan bina olmaması yanlış bir kanaat uyandırmamalı. Büyük bir depremde en büyük hasarı alacak ilçelerden biriyiz. Bu anlamda biz de daha fazla gecikmeden, acilen harekete geçebilmek için Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü kurduk. Önümüzdeki süreçte kentsel dönüşümü gerçek anlamıyla Karşıyaka’da uygulama konusunda bir irademiz var bunu kararlılıkla gerçekleştirmek istiyoruz. süreci özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte götürmemiz gerektiğinin bilincindeyiz. Tunç Başkanımız da kentsel dönüşümü gerçekten çok ciddiye alıyor ve ivedi çözüm için kendi ekibini çalışmaya başlatmış durum" dedi.
“İKİ YASA BİRLEŞMELİ”
Karabağlar Belediye Başkanı Muhittin Selvitopu depremle birlikte kentsel dönüşümün öneminin bir kez daha ortaya çıktığını belirterek, "Türkiye’de kentsel dönüşüm çalışmaları iki ayrı yasa çerçevesinde sürdürülüyor. Biri 5393 sayılı yasanın 73. maddesi doğrultusundaki uygulamalar, diğeri de 6306 sayılı yasadır. 73. madde, uzlaşmayı öngören bir yasa maddesidir. Belediye alan sınırlarını tespit eder, çalışmasını Bakanlık onayı sonrasında uygulamaya geçirir. 6306 sayılı yasada ise yükümlülük doğrudan Bakanlığa aittir. Bu yönüyle eksiktir. Yerel yönetimler kentin belleğidir, kenti en iyi tanıyan yerel yönetimlerdir. Kentsel dönüşüm çalışmasının dışında tutulmaları kabul edilemez. Hedef aynı ise bu iki yasa birleştirilmelidir" dedi.
İZMİR BÜYÜKŞEHİR'İN YAKLAŞIMI...
Selvitopu şöyle devam etti: "Bugün Karabağlar’da üç ayrı bölgede kentsel dönüşüm çalışması var. İkisi Bakanlık, biri de Büyükşehir Belediyemiz tarafından yürütülüyor. Büyükşehir’in çalışması Uzundere’de yüzde 100 uzlaşı anlayışı ile hayata geçiriliyor ve çok başarılı bir örnek. Bu çalışma öncesinde Uzundere’de halka çok sayıda toplantılar yapıldı, dönüşüm alanı içerisinde bürolar oluşturuldu. Vatandaşların, özellikle de kadınların, ev hanımlarının doğrudan bilgilendirilmeleri sağlandı. Biz o süreçte her türlü bilgiyi oraya taşıdık. Kadınlar ikna oldular, belki evdeki eşlerini de onlar ikna ettiler. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentsel dönüşüm yaklaşımı şu an da Türkiye’nin hiçbir yerinde yoktur. Özellikle yerinde dönüşüm kavramını ülkemizde mevzuata da sokan İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı projelerdir. Bizim Bakanlık ile yürüttüğümüz kentsel dönüşüm çalışmamız Osman Aksünel ve Aksoy Aşık Veysel’de var. Planlama bitti sunduk ama bu aşamaya gelene kadar bütün analizler yapıldı, çözümler tartışıldı onaydan sonra uygulamaya geçilecek. Hedefimiz daha modern bir Karabağlar yaratmak. Kentlerdeki çarpıklık hepimizin sorunu. Doğru projeyi kim yaparsa yapsın ben desteklerim. Kentsel dönüşüm çok yönlü bir çalışmadır; sosyal dönüşüm yönü de ihmal edilmemelidir. Bu çalıştayın düzenlenmesinde Karşıyaka Belediyemizin büyük emeği var. Biz de Karabağlar olarak destek verdik bu anlamda da Karşıyaka Belediye Başkanımız Cemil Tugay ve çalışanlarına teşekkür ediyorum."
ACI TABLO: DÜNYADA BİRİNCİYİZ
İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Eylem Ulutaş Ayatar ise konuşmasının başında 30 Ekim depreminin sonuçlarına dair verileri katılımcılarla paylaştı. Ayatar “Dünyada 2020 yılında meydana gelen depremlerde toplamda 205 kişi yaşamını yitirdi. Bu kayıpların 159’u maalesef ülkemizde; İzmir, Elazığ ve Bingöl’de gerçekleşti. Maalesef 30 Ekim depremi ile İzmir, ölümlü depremlerde birinci sırada. Kentimizde deprem nedeniyle 118 insanımızı kaybettik, binden fazla insanımız yaralandı. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın verilerine göre 100’ün üzerinde yıkılmış ve acil yıkılması gereken, 700 civarında ağır hasarlı, 800 üzerinde orta hasarlı, 8 bin civarında da hafif hasarlı bina tespit edildi. İnşaat Mühendisleri Odası olarak da bir rapor yayınladık, üniversiteler de pek çok rapor yayınladı. Buna göre; depremde tümüyle yıkılan, kısmen göçen ve en çok hasar gören binalar Bayraklı’daki betonarme ve yığma yapılar oldu. Betonarme binalar içerisinde Bayraklı’dan sonra en çok hasar alan ikinci ilçe Karşıyaka oldu. Onu da Buca ve Menderes takip etti. Betonarme ve yığma binaları bütün olarak düşünürsek, Bayraklı’nın ardından Bornova, Konak ve Karaburun en çok hasar alan ilçelerdi. Depremden en çok etkilenen yapılar 8 katlı betonarme ve tek katlı yığma yapılar olarak belirlendi. Bu deprem bize denetim sisteminin ne kadar önemli olduğunu, yapı stoğunun sorgulanması ve risk taşıyanların yenilenmesi gerektiğini de gösterdi" diye konuştu.
“DOĞRU BİNA YAPMAYI ÖĞRENMELİYİZ”
ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdem Canbay da sunumunda yapı güvenliği konusunu ele aldı. Canbay “Birinci problem tasarımı doğru yapmamamız. Bilgisayar programlarının kölesi olmuş durumdayız. Çok önemli bir konu var. Önceki yıllarda yaşanan depremlerden gerekli dersleri çıkarsaydık, son 20-30 yapılan sıfır binaların tamamını mükemmel yapsaydık zaten en büyük sorun çözülmüştü. Doğru bina yapmayı, doğru taşıyıcı sistemi seçmeyi, yetkin mühendislik kullanmayı öğrenmemiz gerekiyor. Güçlendirmeden de korkmamalıyız. 30 yıllık bir binayı yıkıp yeniden yapmak yerine yüzde 20 maliyetle güçlendirip bir 30 yıl daha oturabilirsiniz” dedi.
BARCELONA VE ESKİŞEHİR ÖRNEKLERİ
Mimarlar Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Başkanı Dr. İlker Kahraman da doğru kent planlamasının nasıl yapılması gerektiği konusunda bilgiler verdi. Barcelona’dan Eskişehir’e kadar iyi uygulama örneklerini paylaşarak dönüşümün en önemli noktalarına dikkat çekti; uygulamaların yaşam kalitesini arttırma hedefi üzerine planlanması gerektiğini vurguladı.
İnşaat Mühendisi ve Jeoloji Mühendisi Dr. Mustafa Koç ise yer – yapı etkileşimi konusunda bir sunum gerçekleştirdi. Denizden gelebilecek tehlikelere, doldurulmuş alanlardaki risklere ve oluşabilecek heyelanlara dikkat çeken Koç, bu konularda önlemler alınması gerektiğini söyledi. Karşıyaka’da sıvılaşma analizleri yapılmasına ihtiyaç olduğunu dile getirdi. Ayrıca kamuda yeterli yetkinlikte mühendis olmadığını ifade eden Koç, deprem geoteknik mühendisliğinin ayrı tutulması gerektiğini de dile getirdi.