(İZMİR)- Devrim şehidi Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay, Cumhuriyet karşıtları tarafından katledilişinin 94’üncü yılında Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) düzenlenen sergi ve panel ile anıldı. Anmaya katılan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, “Bizleri kimlik kavgalarına sürükleyip ayrıştıranlara inat bizler ayrışmadan birleşip hep beraber bu uğurda mücadele etmeye devam edeceğiz” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, 1924’te yayımlanmaya başlayan köklü gazete Cumhuriyet ile iş birliği yaparak önemli bir anma programına ev sahipliği yaptı. Cumhuriyet karşıtları tarafından 1930 yılında Menemen’de katledilen devrim şehidi Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay ve arkadaşları Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) açılan “Kubilay Anıtı Sergisi” ve sergi açılışının ardından gerçekleşen “Şehit Kubilay’ın Işığında Laiklik İlkesi” konulu bir panel ile anıldı. Çok sayıda Cumhuriyet sevdalısının katıldığı anma programında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, “Bizleri kimlik kavgalarına sürükleyip ayrıştıranlara inat, bizler ayrışmadan birleşip hep beraber bu uğurda mücadele etmeye devam edeceğiz. Birlikte zenginleşeceğiz, birlikte bölüşeceğiz. Bir diğerimizin özgürlüğünü kendi özgürlüğümüz sayıp beraber koruyacağız. Kubilay’ın ideallerini kendi yaşamamıza ve toplumsal yaşamımıza rehber kılacağız. Bizi ayrıştırmaya çalışanlara ‘dur’ deyip bütün farklılıklarımız ve zenginliklerimizle hep birlikte ulus olduğumuzu hatırlayacağız” dedi.
“Cumhuriyetin sağlam temellerinden biri”
Kubilay ve arkadaşlarının özverisinin, Cumhuriyet’in sağlam temellerinden biri olduğunu dile getiren Başkan Vekili Yıldır, Cumhuriyet’in eşit yurttaşlık ilkesine dayanan, her bir vatandaşın hak ve özgürlüklerini güvence altına alan bir yönetim anlayışı olduğunu söyledi. Yıldır, bugün burada toplanılmasının amacının sadece geçmişin acılarını hatırlamak değil, aynı zamanda Kubilay ve silah arkadaşlarının bizlere armağan etmeye çalıştığı aydınlık geleceğe dair umutlarımızı tazelemek olduğunu belirterek “O fedakâr kahramanlarımızın zihnindeki Cumhuriyet yalnızca bir yönetim biçimi olmanın ötesinde, halkın eşit haklara sahip olduğu, fırsat eşitliğinin ötesinde fırsat adaletinin de sağlandığı ve toplumsal barışın inşa edildiği bir idealin adıdır” diye konuştu.
“O hayalin adı Cumhuriyet’tir”
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Cumhuriyet, bilhassa kimsesizlerin kimsesidir” sözünü hatırlatan Yıldır, Kubilay ve arkadaşlarının kurduğu Türkiye hayali için çalışmaya devam etmek zorunda olunduğunu dile getirdi. Yıldır, “O hayalin adı Cumhuriyet’tir, o Cumhuriyet ki herkes için eşit yaşamın, özgürlüğün ve adaletin adıdır. O Cumhuriyet ki köylünün de şehirlinin de aynı haklara sahip olduğu, hiçbir çocuğun geleceğinden kaygı duymadığı bir düzenin simgesidir. Yani, kimsesizlerin kimsesidir” dedi.
Kubilay Anıtı’nın öyküsü
Cumhuriyet gazetesinin öncülük ettiği, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile ortaklaşa hazırlanan Kubilay Anıtı Sergisi, gazetenin kuruluşunun 100. yılı nedeniyle başta Kubilay ve arkadaşları olmak üzere tüm Cumhuriyet devrimi şehitlerinin anısına düzenlendi. Cumhuriyet gazetesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün isteği üzerine Cumhuriyet ilkelerini ve düşüncesini savunmak üzere Yunus Nadi tarafından 7 Mayıs 1924’te yayımlanmaya başladı. Cumhuriyet devrimi şehidi Kubilay öğretmenin 1930’da gerici ayaklanmada öldürülmesi üzerine Nadir Nadi, babası Yunus Nadi’ye bir mektup yazarak Menemen’de görkemli bir anıt dikilmesini önerdi. Cumhuriyet gazetesinin öncülüğünde halkın da katıldığı bir kampanya ile yapılan, 26 Aralık 1934'te Menemen Ayyıldız Tepesi’nde açılan Kubilay Anıtı’nın öyküsü, serginin ana konusunu oluşturdu. Sergide yer alan bilgi, belge ve fotoğraflar, şehit Kubilay ve arkadaşları ile anıtın ayrıntılı öyküsünü içeriyor.
Sergiyi incelediler
Cumhuriyet Vakfı Genel Sekreteri Işık Kansu’nun hazırladığı, küratörlüğünü Güven Baykan’ın yaptığı Kubilay Anıtı Sergisi’ne gazeteci, araştırmacı yazar ve Menemen Belediyesi Kent Arşivi Müzesi Koordinatörü Oktay Özengin ile Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Genel Başkan Baş Danışmanı Ahmet Gürel katkıda bulundu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, Işık Kansu, Cumhuriyet Gazetesi Ege Bölge Temsilcisi Mehmet Şakir Örs, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel ve ADD Genel Başkanı Mustafa Hüsnü Bozkurt ile çok sayıda ziyaretçi, sergiyi inceledi. Sergi 31 Ocak 2025 tarihine kadar AASSM’de bulunan alt galeri bölümünde gezilebilecek. Ziyaret saatleri ise hafta içi ve cumartesi günleri 09.30-17.30, pazar günleri ise 12.00-17.00 olarak belirlendi.
“Direncimiz ve kararlılığımızla yürümeye devam edeceğiz”
Sergi açılışında konuşan Cumhuriyet Vakfı Genel Sekreteri Işık Kansu, serginin başta Kubilay olmak üzere tüm Cumhuriyet şehitlerinin anısına düzenlendiğini vurguladı. Anıtın yapılma hikâyesini aktaran Kansu, “Ulusumuz, 1923 devrimi ilkelerinin, özellikle yaşadığımız bu karanlık ortamda ne denli değerli ve vazgeçilmez olduğunun bilincindedir. Biz de bu yönde direncimiz ve kararlılığımızla yürümeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
“Daha çok dayanışmalıyız”
Cumhuriyet gazetesi Ege Bölge Temsilcisi Mehmet Şakir Örs ise Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihi ile Cumhuriyet gazetesinin tarihinin iç içe geçtiğini belirtti. Gazete olarak kritik dönemeçlere ışık tutmak istediklerini söyleyen Örs, “Bundan sonraki kritik dönemlerde de Cumhuriyet gazetesi olarak üstlendiğimiz misyonu yerine getirmeye çalışacağız. Cumhuriyet ailesi olarak hem geçmişimize hem de geleceğimize daha çok sahip çıkmamız gerektiğini düşünüyoruz. Daha çok dayanışmalıyız” dedi.
Şehit Kubilay’ın Işığında Laiklik İlkesi paneli
Şehit Kubilay’ın Işığında Laiklik İlkesi adını taşıyan panelin moderatörlüğünü ise Işık Kansu yaptı. Panelde, ÇYDD Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel, ADD Genel Başkanı Mustafa Hüsnü Bozkurt ve Cumhuriyet gazetesinin yöneticileri konuşma yaptı. Panelde, Cumhuriyet gazetesinin tarihine ilişkin belgesel gösterimi de yapıldı.