Haber: Halil YATAR / Kamera: Ünal AYDIN
(ANKARA) - İYİ Parti Genel Başkan Yardımcı Kadir Ulusoy, "Devlet Su İşleri kağıt üzerinde yatırım yapıyor. 2023'te başlayan gölet baraj ihaleleri var. 2023'den 2026'ya kadar, geldik 2026'ya, yıllık bin lira ödenek ayrılmış bunların çoğuna. Çoğu derken 92 proje var, 76 tane proje böyle. Türkiye'nin yapacağı şey suya yatırım yapmak. Suyu ister yağmur olsun, ister kar olsun, ne şekilde yağarsa yağsın tutmak, korumak. Eğer bununla ilgili tedbirler almazsak zaten dünyada baş göstermeye başlayan su krizi Türkiye'ye çok acı vurur" dedi.
İYİ Parti Tarım Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Kadir Ulusoy, ANKA Haber Ajansı'na açıklamalarda bulunarak, su yönetimine ilişkin parti olarak projelerinin hazır olduğunu söyledi. Yaşanan kuraklık ve büyükşehirlerdeki su sorununa ilişkin Devlet Su İşlerinin ana sorumlu olduğunu belirten Ulusoy, "Eğer su sorununa tedbir almazsak dünyada yaşanan sorun Türkiye'yi daha çok vurur" dedi.
"450 milyar metreküp suyun 57 milyar metreküpünü kullanılabilir suya çeviriyoruz"
İYİ Partili Ulusoy şunları kaydetti:
"Türkiye'nin mevsimsel yağışı esasında şimdiye kadar kötü değildi. Devlet Su İşleri'nin, 2024-2028 planının rakamlarına göre Türkiye yılda 450 milyar metreküp civarında mevsimsel yağış alıyor. Kümülatif toplam. Biz bunun ne kadarını kullanabiliyoruz diye sorarsak yine aynı rapor bize 112 milyar metreküpünü kullanılabilir potansiyel su diyor. Yani bu potansiyel demek kullanılabilir demek değildir. Fakat öyle tarif etmişler. Peki ne kadarı kullanılabilir diye baktığımız zaman 57 milyar metreküpünü kullanabiliyoruz. Yani 450 milyar metreküp Allah bize yağış veriyor; kar, yağmur toplamda. Biz bunun 57 milyar metreküpünü kullanılabilir suya çeviriyoruz. İlk önceki durumumuz bu.
"Su bankacılığını şehirlerde artık yasal hale getirmek..."
Peki bu suyun dağılımı ne? Yüzde 70'i tarımda çoğunlukla kullanılıyor. yüzde 70'ten daha fazlası, yüzde 12 civarında şehirlerde şebeke suyu diyelim, içme suyu olarak kullanılıyor, yüzde 11'de sanayide ve ona benzer yerlerde kullanılıyor. Şimdi bu noktada bizim politikamız şu: Bir, Allah'ın bize vermiş olduğu yağışları daha fazla kullanılabilir suya çevirecek politikalar geliştirmek. İlk önceliğimiz bu. Bunun için de tabii önce gölet, baraj gibi Devlet Su İşleri'nin de yapması gereken birtakım yatırımlar var. Bunları artırmak. Su havzalarımız belli zaten. Bu su havzalarında suyu çoğaltacak yöntemler geliştirmek, bu tarım belgeli olan kısmı. Şehirlerde de su bankacılığını artık yasal hale getirmek. Yani belli metrekareye geçen binalarda yağmur sularını depolayan ve bunları yıl içinde kullanan sistemlere imar verilmeli. Belli bir metrekareyi geçen bölümlerde.
"Devlet Su İşleri 2023'den buyan hiçbir şey yapmamış"
Tarım belgeli ise özellikle kırsalda, köylerde yağmur hasadı dediğimiz; yağmur sularını tutacak, depolayacak yapılara hem teşvik vermek hem de bunlarda ilgili yasal düzenlemeler yapmak. Bu su birlikleriyle, su kooperatifleriyle olabilir veya yerel yönetimleriyle olabilir. Ama Devlet Su İşleri bu tip yatırımlar yapmalı. Peki 'Devlet Su İşleri bu tip yatırımlar yapıyor mu' diye baktığımız zaman kağıt üstünde yapıyor. Bu ne demek? 2023'te başlayan gölet, baraj ihaleleri var. 2026'da bitmiş olması lazımdı. Bunu yatırım planlarından takip ediyoruz. Diyelim ki Ankara'da, diyelim ki Konya'da A göleti, B göleti, Akşehir göleti, Meram göleti gibi ihalleri yapılmış. Sonuç 2023'den 2026'ya kadar, geldik 2026'ya, yıllık bin lira ödenek ayrılmış bunların çoğuna. Çoğu derken ne kadar? 92 proje var, 76 tane proje böyle. Yani bizim su tutmamız lazımken Devlet Su İşleri bizi kandırıyor gibi bunların ihalesine çıktığını söylüyor, bu işleri yapıyoruz diyor. Fakat kağıt üstünde. Yani projede para yok. 2023'den buyana hiçbir şey yapılmamış.
"Türkiye bu şekilde giderse yeraltı sularını tüketecek"
Bizim bunlara yatırım yapmamız lazım. Su artık Türkiye'nin değil, dünyanın meselesi olmaya başladı. Bir milli mesele de oldu. O şekilde bakmak lazım bu hadiseye. Artık çok yaygın bir tarif olduğu için söylememde mahsur yok. Günümüz teknolojisinde topraksız tarım yapılabiliyor, örtü altında. Ama susuz tarım yapılamaz. Susuz hiçbir şey olmaz. Su her şeyden daha değerli. Altından daha değerli, petrolden daha değerli, gümüşten daha değerli. Su en önemli kaynağımız. Türkiye bu şekilde giderse yeraltı sularını tüketecek. Yeraltı suyumuz bizim milli rezervimizdir. Allah'ın bize verdiği yağışların hiçbir para harcamadan süzülerek yeraltında depolanmasıdır.
"Tedbirler almazsak su krizi Türkiye'ye çok acı vurur"
Biz o milli rezervi tüketiyoruz şu anda. Fosil yakıt gibi fosil su tüketiyoruz. Yani milyonlarca yıldır bu Anadolu topraklarında oluşmuş suyu şu son 10 yılda tüketmeye başladık. Geri dönüşü yok bunun. O bakımdan önemli. Yeraltı sularını da korumamız gerekiyor. Türkiye'nin yapacağı şey suya yatırım yapmak. Suyu ister yağmur olsun, ister kar olsun, ne şekilde yağarsa yağsın tutmak, korumak. Suyu en ekonomik şekilde kullanmak. Hem tarımda en ekonomik şekilde kullanacağız hem şehirlerde hem sanayide. Eğer bununla ilgili tedbirler almazsak zaten dünyada baş göstermeye başlayan su krizi Türkiye'ye çok acı vurur. O yüzden bu tedbirler şimdiden alınmalıdır."