(ANKARA) - İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, 12 yıl sonra Suriye'ye tekrar büyükelçi göndereceklerini açıkladı. Roma'nın, Şam ile diplomatik ilişkileri yeniden kurma niyeti olduğunu ve Şam Büyükelçisi olarak Suriye Özel Temsilcisi Stefano Ravagnan'ın atandığını dile getiren Tajani, bu kararın, dikkatleri Suriye’ye çekmede ve yeni bir göçmen krizinin oluşmasının önüne geçilmesinde daha etkili olacağını belirtti.
İtalya, yıllar sonra tekrar Şam’a büyükelçi gönderen ilk G7 ülkesi oldu. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, perşembe günü parlamento komiteleri önünde yaptığı konuşmasında, 12 yıl sonra Şam’a tekrar büyükelçi göndereceklerini duyurdu. Buna göre, Suriye Özel Temsilcisi Stefano Ravagnan'ın Şam Büyükelçisi olarak atanmasının dikkatleri Suriye’ye çekmede önemli bir adım olacağını belirtti. AB'nin Suriye politikasının, bölgenin durumuna yönelik gelişmelere göre uyarlanması gerektiğini söyleyen Tajani, İtalya'nın; Avusturya, Hırvatistan, Yunanistan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Slovakya'nın da desteğini aldığını söyledi.
"Suriyeli mültecilerin, güvenli ve gönüllü dönüşleri için koşulların sağlanması gerekli"
Geçen hafta, İtalya’nın yanı sıra Avusturya, Slovenya, Slovakya, Hırvatistan, Yunanistan, Çek Cumhuriyeti ve Güney Kıbrıs Yönetimi’nin Dışişleri Bakanları, Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Josep Borrell'a Şam'a yönelik politikanın yeniden gözden geçirilmesine yönelik isteklerini içeren bir mektup gönderdi. AB’nin Suriye’ye yönelik uyguladığı politikalara değinilen ve bölgeye dair daha aktif, sonuç odaklı ve operasyonel bir politika çağrısının olduğu mektupta şu ifadelere yer verildi:
"Şimdiye kadar elde edilen stratejinin sonuçlarını, eylemlerimizin ve araçlarımızın etkinliğini gözden geçirme ve değerlendirme zamanının geldiğine inanıyoruz. Pek çok Suriyelinin ülkelerini terk etmeye devam etmesiyle, tansiyon yükseliyor. Yeni bir mülteci dalgası riskinin olduğu bir dönemde, bu durum, komşu ülkelere ilave yük getiriyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin (UNHCR) standartlarına uyarak Suriyeli mültecilerin güvenli, gönüllü ve onurlu dönüşleri için koşulların sağlanması gereklidir."
"Orta Doğu'nun bu kısmı için de bir Avrupa stratejimiz olmalı"
Mektupta aynı zamanda, ekonomisi "darmadağın" olan ülkelerdeki "daha da kötüleşen insani durumdan" bahsedildi. Buna göre, mektuba yönelik açıklamalarda bulunan Tajani, Suriye'nin, Ukrayna ve Gazze'deki son çatışmaların gölgesinde kalarak "hakkında çok az konuşulan" bir konu haline geldiğini dile getirirken, "Orta Doğu'nun bu kısmı için de bir Avrupa stratejimiz olmalı, çünkü Suriye, çok sayıda mültecinin ayrıldığı bir yer" ifadelerini kullandı.
İtalya’nın Şam’a elçi gönderme kararına "Esad’ı rehabilite etmek isteniliyor" eleştirisi
İtalya’nın bu hamlesi, birçok tartışmayı da beraberinde getirdi. Brüksel'deki Demokrat Parti ise, Tajani’yi "Suriyeli mültecileri geri gönderebilmek için Esad'ı rehabilite etmek" istemesiyle suçladı. Tajani ise buna karşılık, "Sivil haklar konusunda bazı davranışları her zaman kınadık, ancak olanları göz ardı edemeyiz, bir stratejiye ihtiyacımız var ve bunu tartışmamız gerekiyor" yanıtını verdi.
İtalya, Rusya’nın Suriye’yi tekeline almasını engellemeye mi amaçlıyor?
Öte yandan bu karar, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın uluslararası meşruiyet arayışları ve Avrupa'ya göçü durdurma çabaları açısından önemli bir adım olarak yorumlanırken, İtalya’nın, Rusya'nın Suriye ile ilişkilerini tekeline almasını engellemek istediği de iddia edildi.
İtalya’nın Şam’a tekrar elçilik gönderme kararı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad arasında Moskova’da gerçekleşen görüşmenin ardından geldi. İkili görüşmede, ticari ve ekonomik bağlar ile jeopolitik gelişmeler ele alındı. Rusya, Suriye'de iç savaşın başladığı Mart 2011'den bu yana, iktidardaki Esad'ın önemli bir destekçisi.
Suriye’de çatışmalar büyük ölçüde yatışmış durumda
Yaklaşık yarım milyon insanın ölümüne ve ülkenin savaş öncesi 23 milyonluk nüfusunun yarısının yerinden edilmesine neden olan iç savaş, devam eden küçük çaplı çatışmalara rağmen şu anda büyük ölçüde yatışmış durumda.
Esad, topraklarının çoğunda kontrolü yeniden ele geçirmesinden bu yana, komşu Arap ülkeleriyle kademeli olarak ilişkilerini düzeltti ve geçen yıl Suriye'nin Arap Birliği'ne yeniden kabul edilmesi sembolik açıdan en önemli adım oldu.
ABD ve birçok AB ülkesi, Esad’a yönelik tutumlarını sürdürüyor
Şu anda Suriye’de büyükelçilikleri olan sadece altı AB ülkesi bulunuyor. Bu ülkeler arasında Romanya, Bulgaristan, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti var. Ancak ABD ve Avrupa'daki müttefik ülkeler, insan hakları ihlalleri konusundaki endişeleri nedeniyle Esad hükümetine karşı tutumlarını büyük ölçüde sürdürüyor.