İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) nisan ayı ‘iş cinayetleri raporu’na göre, yılın ilk 4 ayında en az 479 emekçi hayatını kaybetti.
İSİG, yılın ilk 4 ayını içeren nisan ayı iş cinayetleri raporunu yayınladı. Rapora göre, 4 ayda en az 479 emekçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
“EN ÇOK İŞ CİNAYETİ İNŞAAT VE YOL İŞ KOLUNDA”
En çok iş cinayeti, yüzde 17’lik oran ile inşaat ve yol iş kolunda yaşandı. Bu iş kolunu yüzde 13’lük oranla taşımacılık, yüzde 12’lik oranla da tarım ve orman iş kolu izledi.
Kazaların nedenlerine bakıldığında trafik kazası, ezilme, göçük yüzde 19’la birinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 14’le yüksekten düşme, yüzde 13 ile kalp krizi izledi.
“33 KADIN EMEKÇİ ÖLDÜ”
Dört ayda 33 kadın emekçi, 28 mülteci emekçi ve 18 yaşından küçük 8 çocuk işçi iş cinayetlerinde öldü.
İSİG her raporunda olduğu gibi bu raporunda da iş cinayetlerinin önlenmesi için şu tespitlerde bulundu:
“HAVALARIN ISINMASIYLA İNŞAAT VE TARIMDAKİ İŞ CİNAYETLERİNDE ARTIŞ MEYDANA GELDİ”
1- Nisan ayı ile birlikte (havanın ısınması, sezonun başlaması) güvencesiz çalışmanın en yoğun olduğu inşaatlarda ve tarımdaki iş cinayetlerinde bir artış meydana geldi. Yaz sürecinde bu artışın devam edeceğini söyleyebiliriz. Diğer yandan özellikle metal, maden, enerji ve kimya başta olmak üzere sanayi işkollarında da iş cinayetleri oransal olarak artıyor. Bu durum geleneksel sendikal merkezlerin çekirdeğini oluşturan işkollarında da güvencesiz çalışma koşullarındaki derinleşmeye (üretim zorlaması, işsizlik baskısı) ve sendikal hareketin giderek etkisizleştiğine işaret ediyor.
2- İş cinayeti nedenlerinden biri olan servis/trafik kazalarında bir artış meydana geldi. Bu durumun bir ayağını tarım sektöründeki hareketlilik ve buna bağlı olarak özellikle traktör taşımacılığı oluşturuyor. Diğer yandan sanayi işkollarında da servis kazaları daha fazla gündeme geldi. Burada da uygun olmayan (eski, bakımsız vb.) minibüs ve otobüslerin kullanılmasına dikkat çekmek gerekiyor. Son olarak taşımacılık işkolunda ise şoförlerin uzun ve yorucu iş saatlerinde, yedek şoför olmadan, dinlenme-barınma-beslenme sorunları içinde çalışmaları iş cinayetleri sonucunu doğuruyor.
3- 2020 yılı mart ayından itibaren çıkardığımız raporlarda ‘Covid-19 bir işçi sınıfı hastalığıdır’ tespitini yapmıştık. 2021 yılının temmuz ayından itibaren yaygın aşılamanın başlamasıyla hastalık, işçi sınıfı içinde daha çok yaşlı ve emekli işçilere daralan bir işçi sağlığı sorunu olmaya devam etmişti. Ancak iki yıl sonra ilk defa nisan ayında Covid-19 nedenli bir işçi ölümü (aktif çalışan) tespit edemedik.
“SANAYİ İŞKOLLARINDA GÖZLE GÖRÜLÜR YAYGINLAŞMA MEVCUT”
4- Sanayi işkollarında iş cinayetlerinin oransal olarak artışı ile ezilme, patlama, yanma, elektrik çarpması vb. ölüm nedenlerinde de gözle görülür bir yaygınlaşma mevcut. Bu noktada İstanbul, Kocaeli, İzmir, Manisa, Bursa, Ankara, Tekirdağ, Sakarya, Gaziantep gibi şehirlerde endüstriyel kazalar olarak adlandırılan iş cinayetlerini daha sık görebiliriz. Bu durum diğer yandan halk sağlığı için de önemli bir tehdit (Örneğin son Tuzla’daki patlama).
5- Genç işçi ölümleri özellikle moto kurye, metal-inşaat-tekstil işçileri arasında yoğun. Yine tarım ve inşaat işkolunda çocuk işçi ölümleri mevcut. Bu durum özellikle yaz aylarında daha da artıyor. Diğer yandan 30 yaş altı genç işçilerde örgütsüzlük had safhada. Bu noktada genç işçilere dönük özel bir örgütlenme seferberliğine girişmek gerekiyor.
“MEVSİMSEL HAREKETLENME İLE KADIN İŞÇİ ÖLÜMLERİNDE ARTIŞ OLABİLİR”
6- İlk dört ayda 33 kadın işçi hayatını kaybetti. Kadın işçiler tarım, eğitim, ticaret, büro, metal, taşımacılık, sağlık, konaklama ve genel işler işkollarında çalışıyorlardı. Yaz aylarında tarım ve turizm işkolundaki mevsimsel hareketlenme ile birlikte kadın işçi ölümlerinde de bir artış olabilir. Kadın işçilere dair çalışmaların yoğunlaştırılması gerekiyor.
7- Türkiye’de her yıl 100 civarında göçmen-mülteci işçi hayatını kaybediyor. Tabi büyük bir çoğunluğu sigortasız çalışıyor, en az paraya ve en tehlikeli koşullarda. Bu çalışma koşulları birçok göçmen-mülteci ölümünün de hasır altı edilmesine yol açıyor. Ancak emek hareketinin bazı girişimleri olsa da alana dair çalışmalar çok sınırlı. Siyasal atmosferi de dikkate alınca göçmen-mülteci işçilere dair daha somut adımların atılması elzem.
“SENDİKAL ÜYELİK KAĞIT ÜZERİNDE KALIYOR”
8- Bu dört aylık süreçte 17 sendikalı işçi ölümü (yüzde 3,54) tespit edebildik. Elbette raporumuzun son kısmında isimlerine de yer verdiğimiz ölen işçi arkadaşlarımız içinde sendikalı sayısının fazla olduğunu biliyoruz. Ancak bu sendikal üyelik kağıt üzerinde kalıyor. Sendikaların bir kısmı üyelerinin iş cinayeti sonrası ölümünde herhangi bir açıklama yapmadığı için bir bilgiye ulaşmak zorlaşıyor.”