Koronavirüs Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. 3 ay işçi çıkarmak yasaklanacak. İşverenler işçilerini çıkarması halinde brüt asgari ücret oranında ceza yiyecek ve İşçiye ödenen günlük 39.24 liralık nakdi ücret desteği de işverenden tahsil edilecek. Ayrıca toplu sözleşme, uyuşmazlık görüşmeleri, grev ve lokavta ilişkin süreçler 3 ay durdurulacak. Cumhurbaşkanı süreyi 3 ay daha uzatabilecek.

Teklifteki düzenlemeler şöyle:

- 3 ay süreyle işçi çıkarma yasaklandı. Ancak bu sürede işveren işçiyi tamamen veya kısmen ücretsiz izne ayırabilecek. Üstelik bu süre içerisinde işçi ücretsiz izne çıkarıldığı gerekçesiyle ‘haklı fesih’ hakkını da kullanamayacak. Cumhurbaşkanı 3 aylık süreyi 6 aya kadar uzatabilecek. İşçi çıkaran işverene brüt asgari ücret oranında ceza uygulanacak. İşçiye ödenen nakdi ücret desteği de işverenden tahsil edilecek.

- Ücretsiz izne çıkarılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15 Mart’tan sonra işten çıkarılan ve işsizlik maaşı alamayan işçilere (yaşlılık aylığı almamak kaydıyla) günlük 39.24 lira yani aylık bin 177 lira ücret verilecek. Ayrıca bu ödemeden damga vergisi de kesilecek.

- Ücret desteğinden yararlanan işçiler genel sağlık sigortasından faydalanabilecek. Primler işsizlik fonundan karşılanacak.

- Toplu sözleşme, uyuşmazlık görüşmeleri, grev ve lokavta ilişkin süreçler 3 ay durdurulacak. Cumhurbaşkanı süreyi 3 ay daha uzatabilecek.

- İşverenlerin kısa çalışma başvuruları, uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeden beyanları doğrultusunda gerçekleştirilecek. Hatalı bilgi verirse yersiz ödemeler işverenden faiziyle alınacak.

- Sosyal güvenlik prim ödemeleri, maaş, ek ders, yaşlı ve bakıma muhtaç ailelere yapılan ödemeler, öğrenci bursları gibi belirli bir takvime bağlı olan ödemelerde mücbir sebep nedeniyle işlem süreçlerinin ne şekilde yürüyeceğine Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karar verilecek. Mücbir sebep hallerinde Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemleri üzerinden yürütülen işlemlerde yaşanabilecek gecikme nedeniyle ilgililere ceza verilmeyecek. Gerekçede, “kamu ödemelerinde aksaklık yaşanmaması, hak sahiplerinin mağduriyetine yol açılmaması “ gerekçesiyle böyle bir düzenleme yapıldığı belirtildi.

KAÇAKÇILIK MALLARI KAMUNUN OLACAK

- Kaçakçılıkla mücadele kapsamında el konulan aralarında maske, eldiven, kolonya, solunum cihazının da bulunduğu salgınla doğrudan ilgili tıbbi cihaz ve malzemeler bekletilmeden kamuya tahsis edilecek.

- Sermaye şirketlerinde 30 Eylül’e kadar, geçen yılın net dönem kârının yalnızca yüzde 25’i dağıtılabilecek. Geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtılamayacak. Ancak devlete ait şirketlerde bu kısıtlama uygulanmayacak.

-Türkiye Varlık Fonu, Türkiye Varlık Fonu AŞ ve şirket tarafından kurulacak diğer şirketlerin denetim raporlarının sunulması Haziran 2020’den Eylül 2020’ye ertelenecek. Fona sağlanan muafiyetler daha da genişletilecek. Ayrıca fonun Türk Ticaret Yasası’nın “hakimiyetin hukuka aykırı kullanılması” başlıklı 202.maddesinden istisna uygulaması da genişletiliyor.

- Hazine taşınmazlarına ilişkin ödenmesi gereken bedeller 6 aya kadar ertelenebilecek. Gecikme faizi uygulanmayacak.

TURİZM TESİSLERİNDEN 6 AY BEDEL ALINMAYACAK

- Turizm tesisi için verilen izinler hariç ormanlara dair izinler ile kiraya verilen mesire yerleri ve taşınmazlardan 6 aya kadar bedel alınmayacak. Bu sürede faiz işletilmeyecek. Ayrıca banka teminat mektubu karşılığı yer teslimi de yapılabilecek. Milli parklardaki kiralama bedelleri de 6 aya kadar ertelenebilecek.

- Belediyelere ait taşınmazların satış, ecrimisil ve kiralamadan kaynaklanan bedelleri 3 ay ertelenebilecek. Kararı belediye verecek. 3 ayın sonunda Çevre bakanı süreyi bir 3 ay da uzatabilecek. Faiz uygulanmayacak. Çalışmayan işletmelerden kira alınmayacak.

BELEDİYE ÖDEMELERİ 3 AY ERTELENECEK

- Belediyelerin gelir vergisi tevkifatı beyan ve süreleri, prim ödemeleri 3 ay ertelenecek. Sonrasında Cumhurbaşkanı 3 ay daha uzatabilecek. Gecikme faizi uygulanmayacak.

- Belediyelerin konut ve faaliyetleri durdurulan ya da çalışamayan işyerlerine ilişkin su tüketim alacakları belediye meclisi tarafından 6 aya kadar ertelenebilecek. Gecikme faizi uygulanmayacak.

- Belediyelerden izin veya ruhsat alarak ya da hat kiralayarak toplu taşıma hizmeti veren gerçek ve tüzel kişilere 3 ay gelir desteği ödemesi yapılabilecek. Bu sürede borçları da 3 ay ertelenecek. Çevre Bakanı süreyi 3 ay daha uzatabilecek.

- Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerden yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik vergileri alınmayacak.

ÖĞRENİM KREDİLERİ 6 AY ERTELENECEK

- Öğrenim kredi borçları 6 aya kadar ertelenebilecek. Gecikme faizi uygulanmayacak.

- Tarım kooperatiflerinin destekleme ve fiyat istikrar fonu kaynaklı kredi borçlarının 2020 ödemesi faizsiz 2021’e ertelenecek. Sonraki yıllarda ödenecek taksit tutarları da faizsiz birer yıl ertelenecek.

- Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Yasası kapsamında düzenlenen yıllık aidat bu yıl alınmayacak.

- TEDAŞ’ın elektrik tüketiminden kaynaklanan alacakları (özelleştirme devir işlemleri sırasında TEDAŞ’a devredilmiş olan alacaklar) bazı şartlarla yapılandırılacak.

- Lisanslı depoculuk yasası kapsamında verilen lisansların geçerlilik süresi bir yıl uzatılacak. Ticaret gemilerine düzenlenen denize elverişlilik belgelerinin süresi kasıma kadar uzatılabilecek.

- Ticaret gemilerindeki makine, kazan, genel donanım gibi denetlemeler 1 Kasım’a kadar ertelenebilecek.

- Dernekler, kooperatifler, tarımsal üretici birlikleri ve TOBB gibi çeşitli kuruluşların genel kurul toplantıları ertelenecek. Mevcut organlar göreve devam edecek. Mayıs ayında yapılacak olan TOBB Genel Kurulu bir sonraki yıl genel kurulu ile birlikte yapılacak.

MUHTARLIK SEÇİMLERİ İLERİ TARİHTE YAPILACAK

- Boşalan muhtarlık, ihtiyar meclisi ve heyet üyeliği için yapılacak seçimler ertelenecek.

- Memur sendika ve konfederasyonları için yapılacak yetki tespitleri 15 Mayıs 2021 tarihine kadar Cumhurbaşkanı kararı ile uzatılabilecek.

SATIŞ İHALELERİ ELEKTRONİK ORTAMDA

- Her şey ertelenirken Hazine’nin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ile devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ihaleleri elektronik ortamda yapılabilecek.

- Salgın nedeniyle seyahat acentaları, işletme belgelerini farklı bir tüzel kişiliğe devredebilecek. Bu yolla mevcut işletmenin ekonomik bütünlüğünü koruyarak yeni bir yatırımcı ile faaliyetine devam etmesinin sağlanması amaçlanıyor. Belge devri bakanlık iznine bağlı olacak.

- Devlet üniversitelerine bağlı tıp ve diş hekimliği fakültelerine Hazine’den kaynak aktarılabilecek.

- Engelli bakım merkezleri ve özel huzurevlerinden hizmet alınmasının kolaylaştırılması için gelir ölçütü şartı ile ağır engellilik şartı aranmayacak. Yaşlılar ile engellilere yapılan yardımlar, 3 ay süreyle gelir ölçütleri ile ağır engellilik şartı aranmadan gerçekleştirilecek.