(ANKARA) - 2026 FIFA Dünya Kupası yaklaşırken İran’ın turnuvaya katılıp katılmayacağı uluslararası spor gündeminin en dikkati çekici tartışmalarından biri haline geldi. Bir yanda FIFA, İran’ın turnuvada yer alacağını vurgulamayı sürdürürken, diğer yanda Tahran yönetimi ABD’de düzenlenecek organizasyon için “güvenlik, vize ve saygı garantileri” talep ediyor.

Tartışmaların merkezinde, Şubat ayında doğrudan askeri çatışmaya dönüşen ABD-İran krizi yer alıyor. 2026 Dünya Kupası’nın büyük kısmı ABD’de düzenlenecek ve İran Milli Takımı’nın grup maçlarının tamamını ABD topraklarında oynaması planlanıyor. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan savaş Dünya Kupası’nı doğrudan etkileyen yeni bir diplomatik krize dönüşürken İran’ın katılımı hala netleşmedi.

İran Futbol Federasyonu Başkanı Mehdi Taj, bu hafta Tahran’da yaptığı açıklamada İran’ın turnuva hazırlıklarını sürdürdüğünü ancak fiili katılımın FIFA Başkanı Gianni Infantino ve diğer yetkililerle yapılacak görüşmede gündeme getirilecek şartlara bağlı olduğunu söyledi.

Federasyon, FIFA’nın vize ve “İran devlet kurumlarına saygı” konusunda güvence vermemesi halinde milli takımın 2026 Dünya Kupası’ndan çekilebileceği uyarısında bulundu. Federasyon Başkanı Mehdi Taj, İranlı yetkililer ve futbolcuların ABD’de herhangi bir kısıtlama veya “hakaretle” karşılaşmayacağına dair garanti verilmesi durumunda takımın “kesin olarak katılacağını” söyledi. İran’ın grup aşamasındaki üç maçını da ABD’de oynaması planlanıyor.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Bakei, ABD’nin siyasi anlaşmazlıklardan bağımsız olarak İran Milli Takımı’na vize vermekle yükümlü olduğunu söyledi. “Futbolcularımız ABD’ye yalnızca Dünya Kupası için gidecek” diyen Bakei Tahran’ın Dünya Kupası sürecinde İran Milli Takımı’nın sorun yaşamaması için “mümkün olan tüm çabayı” gösterdiğini, FIFA’nın “itibarının koruması için gerekli adımların atılmasını” beklediklerini ifade etti.

KANADA İRANLI SPOR YETKİLİLERİNİ SINIRDAN GERİ ÇEVİRMİŞTİ

Kanada’nın Vancouver kentinde geçen ay düzenlenen FIFA Kongresi öncesinde Kanada, Taj dahil İranlı yetkilileri sınırdan geri çevirilmişti. Ottawa karara gerekçe olarak Taj’ın İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ile bağlantılarını göstermişti.

İran bu olayı, siyasi anlaşmazlıkların Dünya Kupası sürecini sekteye uğratabileceğinin göstergesi olarak değerlendirirken, FIFA’nın ev sahibi ülkelerden vize ve delegasyona yönelik muamele konusunda güvence alması gerektiğinin altını çiziyor.

İRAN MİLLİ TAKIMI TÜRKİYE’DE KAMP YAPACAK

Tartışmalara rağmen FIFA ve turnuva organizatörleri İran’ın turnuvada yer alacağı varsayımıyla hazırlıklarını sürdürüyor. Infantino, FIFA Kongresi’nde yaptığı konuşmada “Elbette İran 2026 FIFA Dünya Kupası’na katılacak ve ABD’de oynayacak” ifadelerini kullandı.

FIFA İran’ın maç programını değiştirmedi. İran, G Grubu’nda Belçika, Mısır ve Yeni Zelanda ile eşleşti. İran’ın ilk maçını 15 Haziran’da Yeni Zelanda’ya karşı oynaması bekleniyor.

İran Futnol Federasyonu’nun bu hafta 30 kişilik geçici kadrosunu açıklaması öngörülüyor. İranlı futbol yetkilileri, takımın turnuva hazırlıkları kapsamında Türkiye’de kamp yapacağını, ABD’ye daha sonra geçeceğini açıkladı.

ABD ve İsrail’in şubat sonunda İran’a saldırılarını başlatmasının ardından Tahran, ABD tarafından düzenlenen bir turnuvaya katılımının güvenlik ve siyasi açıdan uygunluk yönünü tartışmaya başladı. İran Spor Bakanı Ahmad Donyamali mart ayında yaptığı açıklamada İran’ın "çatışmalar sürdüğü sürece hiçbir koşulda Dünya Kupası’na katılamayacağını” söyledi.

Açıklamalar FIFA yönetimiyle gerilime yol açarken, FIFA Başkanı Gianni Infantino, İran’ın ABD’de “memnuniyetle karşılanacağını” savunmuş ve futbolun “insanları bir araya getirme” rolüne vurgu yapmıştı.

ABD’Lİ YETKİLİLER NE DİYOR?

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, geçen ay Washington’ın İranlı futbolcuların 2026 Dünya Kupası için ABD’ye gelmesine “itirazı olmadığını” söyledi. Rubio, İran’ın katılmaması halinde bunun “kendi kararı” olacağını belirtirken, sorunun futbolcular değil, İran Devrim Muhafızları Ordusu’yla (IRGC) bağlantılı bazı yetkililer olduğunu ileri sürdü. ABD’nin, IRGC bağlantılı isimlerin ülkeye girişini engelleyebileceğini söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump da yönetiminin “sporcuları etkilemek istemediğini” söyledi ancak daha önce güvenlik gerekçesiyle İran takımının katılımının “uygunsuz olabileceğini” ima eden çelişkili açıklamalar yapmıştı.

İran’ın FIFA’dan talep ettiği siyasi garantilerle Washington’ın koşullu yaklaşımı arasındaki çelişki tarışmaların gerisindeki temel anlaşmazlığı oluşturuyor. İran, tüm heyetin ülkeye kabul edilmesini isterken, ABD futbolcuların gelebileceğini ancak IRGC bağlantılı kişilerin yaptırım ve terör yasaları kapsamında engellenebileceğini ifade ediyor.

2025 yılının sonlarında İran, ABD’nin heyet üyelerinden bazılarına vize vermemesi üzerine Washington’daki Dünya Kupası kura çekimini boykot etme kararı almış ve engellerin “sporun ötesine geçtiğini” açıklamıştı.

Uzmanlar, İran Futbol Federasyonu resmi çekilme başvurusu yapmadığı sürece FIFA’nın savaşa rağmen İran’ı tek taraflı olarak turnuvadan çıkarmasının düşük ihtimal olduğunu belirtiyor.

İran’ın bu aşamada çekilmesi halinde FIFA’nın, G Grubu’nu nasıl yeniden düzenleyeceği konusunda karmaşık bir süreçle karşı karşıya kalması bekleniyor.

Buna karşın kampların başlamış olması ve Taj ile Infantino arasında bu hafta yapılması planlanan görüşme, tarafların siyasi gerilimi yöneterek İran Milli Takımı’nın turnuvaya katılımını sağlayacak bir uzlaşıya varabileceğine işaret ediyor.