Haber: Serdar ÜNSAL

(IĞDIR) - Iğdır, yine Türkiye’nin en kirli havasına sahip ili olarak kayıtlara geçti. Dünya Hava Kalitesi Endeksi verilerine göre kent, 1 Aralık’ta ülke genelinde en yüksek kirlilik düzeyine ulaştı. Daha önce 26 Kasım’da 443 AQI değerine kadar çıkan kirlilik seviyesi, kısa aralıklarla tekrarlanarak halkta endişeye neden oluyor.

Iğdır Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aysun Altıkat, yaptığı açıklamada, özellikle kış aylarında artan kirliliğin artık tahammül sınırlarını aştığını söyledi.

Altıkat, ölçüm değerlerindeki tehlikeli artışa dikkati çekerek, "Iğdır bir gaz odasına dönüştü" dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün sağlıklı hava için PM10’da 15 ppm, PM2.5’te 5 ppm sınırı önerdiğini bildiren Altıkat, “Şu an iyi dediğimiz havada bile hava kalitesi indeksi 166, PM10 değeri 305 ppm. Bu değerler çok ciddi. Yaşlılar, çocuklar ve solunum hastaları dışarı çıkmamalı” diye konuştu.

Kirliliğin temel nedenleri değişmiyor

Uzmanlara göre dağlarla çevrili coğrafya nedeniyle hava sirkülasyonunun zayıf olması, kalitesiz kömür ve tezek yakımı, doğal gaz kullanımının düşük olması, şehirde süren plansız hayvancılık faaliyeti, aşırı betonlaşma ve plansız şehirleşme, bitmeyen altyapı çalışmaları ve erozyon kaynaklı toz taşınımı Iğdır’daki hava kirliliğinin başlıca sebepleri arasında bulunuyor.

Altıkat, Aralık bölgesindeki çölleşmiş alanda acil bir yeşil dönüşüm yapılması gerektiğini belirterek, “Bu alan ağaçlandırılmalı, bitki örtüsü güçlendirilmeli. Yazın da kirliliğin nedeni burası” dedi.

“Tek bir hanenin kirli yakıt kullanma hakkı yok”

Iğdır’ın coğrafi yapısı nedeniyle dumanın yükselip dağlara çarparak yeniden şehir üzerine çöktüğünü belirten Altıkat, "Iğdır’ın havasının tek bir haneden çıkacak dumanı bile kaldıracak gücü yok. Kalitesiz yakıt kesinlikle kullanılmamalı” dedi.

Altıkat, merkezi ısıtma sistemine geçilmesi, doğal gaz dönüşümünün devlet desteğiyle hızlandırılması ve yakıt denetimlerinin artırılması gerektiğini ifade etti.

“Yetkililer artık adım atmalı”

Kentte yaşayan vatandaşlar da kirlilikten büyük endişe duyuyor.

Iğdır halkı, yıllardır süren bu sorunun çözümü için yetkililere çağrıda bulunuyor. Kentte yaşayanlar, “Iğdır’ın havası kirli değil, adeta zehir. Artık nefes almak istiyoruz” diyerek acil çözüm bekliyor.

Kent sakini Kenan Karadağ, merkeze uzak bölgelerde hâlâ kömür ve türevi yakıtların kullanıldığını belirterek, “Bu inanılmaz kirlilik herkesi tedirgin ediyor. Devlet bir an önce tüm Iğdır’da doğal gaz kullanımını desteklemeli” dedi.

Sözer Akyıldırım ise “Kalitesiz kömür ve tezek yakımı nefes almayı bile zorlaştırıyor. Doğal gaz tüm evlere ulaşmalı. Iğdır temiz havaya kavuşmayı hak ediyor” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar Iğdır’daki hava kirliliğinin astım, KOAH, felç, kanser, kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarını tetiklediğini, özellikle çocuklarda gelişim bozuklukları ve ruh sağlığı sorunlarını arttığını belirtiyor.