(ANKARA) - İspanya'da 46 dereceyi aşan rekor sıcaklıklar, Fransa'nın neredeyse tamamında verilen alarmlar ve artan orman yangınlarıyla birlikte Güney Avrupa, yazın ilk büyük sıcak hava dalgasının etkisi altında. Uzmanlar, ısı kubbesi etkisi ve fosil yakıt kaynaklı iklim krizinin sıcaklıkları daha da arttırdığına dikkat çekti.

Şiddetli sıcak hava dalgası, Güney Avrupa'yı etkisi altına aldı. Uzmanlar, Avrupa’daki aşırı sıcaklıkların, şu anda ABD’yi de etkisi altına alan ve yüksek basınçla sıcak havayı yer seviyesinde hapseden bir “ısı kubbesi” fenomeninin sonucu olduğunu belirtti.

Maine Üniversitesi İklim Değişikliği Enstitüsü'nün verilerine göre bu durum, Akdeniz'i normalden 5 derece daha sıcak hale getiren ve devam etmekte olan bir deniz sıcak dalgasının ortasında gerçekleşiyor.

Fosil yakıt kaynaklı kirliliğin etkisiyle daha da şiddetlenen aşırı sıcaklar, son birkaç gündür Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya ve Yunanistan’ı kavuruyor. Güney Avrupa ise yaz mevsiminin ilk büyük sıcak hava dalgasını yaşıyor. Yüksek sıcaklıklar, birçok ülkede yetkilileri yeni sağlık uyarıları yayınlamaya ve olası orman yangınlarını önlemek amacıyla itfaiye ekiplerini alarma geçirmeye yöneltti.

İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'na göre Türkiye'de 50 binden fazla kişi orman yangınları nedeniyle evlerinden tahliye edildi.

Guterres: “Gezegen giderek ısınıyor ve daha tehlikeli hale geliyor”

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, dün Sevilla'da düzenlenen bir kalkınma konferansında, “Aşırı sıcaklar artık nadir görülen bir olay değil, yeni normal haline geldi” dedi. İklim değişikliğini durdurmak için daha fazla eylem çağrısında bulunan Guterres, “Gezegen giderek ısınıyor ve daha tehlikeli hale geliyor. Hiçbir ülke bağışık değildir” diye konuştu.

İspanya’nın Mora kentinde 46.6 derece sıcaklık kaydedildi. Meteoroloji yetkilileri, “bunun, haziran ayı için yeni bir rekor olup olmadığını teyit etmeye” çalışıyor.

Mora’da, önümüzdeki üç gün boyunca 40 dereceden fazla sıcaklık görüleceği ve 3 Temmuz Perşembe sabahına kadar gece sıcaklıklarının en az 25 derece olacağı tahmin ediliyor. Sağlık yetkilileri, gündüz yaşanan aşırı sıcaklarla birlikte gecelerin de bunaltıcı derecede sıcak geçmesinin, insan vücudu üzerinde ölümcül bir stres oluşturabileceği konusunda endişelerini dile getirdi.

İspanya'da, Endülüs'ün Huelva eyaletindeki El Granado'da, 28 Haziran Cumartesi öğleden sonra 46 derece görüldü. Bu derece ile haziran ayı sıcaklık rekoru kırıldı. Daha önce haziran ayı için kaydedilen en yüksek sıcaklık 1965 yılında Sevilla'da kaydedilen 45.2 dereceydi.

İspanyol meteoroloji kurumu Aemet'in 1950'ye kadar uzanan kayıtlarına göre, pazar günü İspanya'da kayıtlara geçen en sıcak 29 Haziran oldu. Buna göre, sıcaklığın 3 Temmuz Perşembe gününe kadar sürmesi bekleniyor.

Meteoroloji uzmanları, 18 bölgeden yedisinin kırmızı “aşırı risk” uyarısı altında olduğu Portekiz'de yarın gece havanın soğumasını bekliyor.

Fransa’da okullar bugün de kapalı

İtalya'da 27 şehrin 21’inde “en yüksek sıcaklık” alarmı verilirken, Toskana gibi en sıcak bölgelerde hastanelere başvurular yüzde 20 oranında arttı. Yetkililer, vatandaşlara sabah 11 ile akşam 6 saatleri arasında dışarı çıkmamaları yönünde uyarıda bulundu.

Fransa’da ilk kez sıcak hava uyarıları neredeyse tüm anakara genelini kapsadı. Resmi meteoroloji kurumu Meteo-France, ülkenin idari bölgelerinin yüzde 88’ine ikinci “en yüksek seviye olan turuncu sıcaklık” uyarısı verdi. Ekoloji Bakanı Agnes Pannier-Runacher durumu “Bu, eşi benzeri görülmemiş bir olay” sözleriyle değerlendirdi.

Fransız hükümeti, işletmelerden, çalışanları sıcaktan korumak için çalışma saatlerini ayarlamalarını istedi. Fransa’da ayrıca ülke genelindeki 200 devlet okulu, bugün de kısmen ya da tamamen kapalı olacak. Fransa'da yazın ilk yangını, hafta sonunda ülkenin güneybatısında çıktı ve 400 hektarlık bir alanın yanmasına ve 100'den fazla kişinin tedbir amaçlı evlerinden tahliye edilmesine yol açtı.

Uzmanlara göre, daha kuzeydeki ülkeler de tehlike altında

Uzmanlara göre, daha kuzeydeki ülkeler de tehlike altında. Alman meteoroloji servisi, sıcak ve kuru havanın orman yangını riskini artırdığını ve yarın ülkenin bazı bölgelerinde sıcaklıkların 40 dereceye yaklaşması nedeniyle bazı şehirlerin su kullanımına sınırlama getirdiğini açıkladı. Berlin'i çevreleyen Brandenburg eyaletinde hükümet, işverenleri çalışanlarına yönelik tehlikeyi dikkate almaya çağırdı.

İngiltere’de de Londra ve ülkenin güneydoğusunda sıcaklıkların 34 dereceye ulaşacağı tahmin edildi.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu’ndan destek ekibi gönderildi

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu, ekiplerinin Türkiye, Yunanistan ve Norveç’te yangınlarla mücadele eden personeli desteklediğini duyurdu. İspanya, İtalya ve İngiltere gibi diğer ülkelerde ise gönüllüler, su dağıtarak ve savunmasız bireylerin durumunu kontrol ederek sıcak hava dalgasına karşı sahada aktif rol alıyordu.

Sıcaklar her yıl dünya genelinde tahminen yarım milyon insanın ölümüne neden olurken, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar bu durumdan etkileniyor.

Avrupalı araştırmacılar, tehlikeli sıcaklıkların artmasıyla birlikte yüzyılın sonuna kadar Avrupa'da 8 bin ile 80 bin arasında ek ölüm yaşanabileceğini öngörüyor. Çünkü daha şiddetli sıcaklar nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının, hafif geçen kışlar sayesinde soğuktan kurtulanların sayısını aşması bekleniyor.