Analiz: Zülfikar Doğan
(ANKARA) - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu’nun (PPK) yarın yapacağı ilk toplantısından 250 baz puanlık (2,5 puan) faiz indirimi kararının çıkması ve politika faizinin yüzde 45’e çekilmesi ağırlıklı beklenti. TCMB Ocak 2025 Piyasa Katılımcıları Anketi’nde (PİKA), AA ve Reuters’ın anketlerinde de 2,5 puan indirim ve yüzde 45 politika faizi ile ilgili beklentiler öne çıkıyor. Ancak mevcut koşullarda aralık ve ocakta art arda yapılacak toplam 5 puanlık faiz indiriminin dezenflasyonla mücadele programı açısından bir çelişki yaratacağı çok açık. Halen yüzde 44,38 düzeyindeki yıllık enflasyon ile aralıkta yüzde 47,5’a düşürülen politika faizi arasında faiz lehine 3 puanlık bir makas söz konusu.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, Londra’da yaptığı sunumlarda ocak enflasyonunun mevsimsel etkilerle yüzde 4-5 arasında gelmesini öngördüklerini, bunun şubatta da nispi olarak süreceğini ancak yıllık bazda düşüşün devam edeceğini vurguladı. Dolayısıyla ocakta baz etkisiyle aylık enflasyonun biraz da aşağı inmesiyle yıllık enflasyon yüzde 42-43 seviyelerine gerileyecek. Buna karşılık 2,5 puanlık indirim ve politika faizinin yüzde 45’e çekilmesi ihtimalinde makas 2,5-3 puan olsa da dezenflasyon programının inandırıcılığıyla ilgili güven sorunu devam edecek.
PPK’nın daha önceki toplantı metinlerinde odak noktasının ''aylık enflasyon gelişmeleri'' olduğu ısrarla vurgulanıyor. Ocakta yüzde 4-5 arasında yüksek bir düzeydeki aylık enflasyon öngörüsüne rağmen yapılacak olası faiz indirimi, TCMB’nin kendi kendisiyle çelişmesi anlamına gelecek. Oysa bu yıl PPK toplantı sayısını 8’e indiren TCMB yönetiminin bir sonraki PPK toplantısı martta. Dolayısıyla ocakta faiz indiriminin es geçilmesi, marta kadar ocak ve şubattaki aylık enflasyon gelişmelerinin izlenmesi, buna göre daha sağlıklı bir faiz kararı verilmesi, gerekirse 3-4 puanlık daha yüksek bir indirim marjının kullanılması olanaklı.
''Gölge PPK''dan uyarı: ''Faiz indiriminde acele etmeyin''
Nitekim Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (ETÜ) çatısı altındaki saygın ve kurumsal araştırma kurumu Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) bünyesindeki TEPAV Para Politikası Çalışma Grubu, PPK öncesi duyurduğu değerlendirme notunda ocakta politika faizinin ''sabit tutulması'' uyarısında bulunarak, ''Enflasyon verilerinin tahminlerle uyumlu olduğu bir ortamda daha yüksek düzeyde faiz indirimlerinin daha sağlıklı olacağını'' gündeme getirdi.
Eski TCMB Başkanı Süreyya Serdengeçti, eski TCMB Başkan Yardımcıları Fatih Özatay ve Güven Sak, eski TCMB yöneticileri Gülbin Şahinbeyoğlu ve Ali Çufadar’ın yanı sıra Burcu Aydın, M. Coşkun Camgöz gibi deneyimli ve kıdemli hazinecilerle, iktisatçı-analist Ekrem Cunedioğlu’nun yer aldığı 8 üyeli ''Gölge Para Politikası Kurulu'' toplantısında, 6 üye politika faizinin yüzde 47,5'ta sabit tutulması ve indirimin ertelenmesi, iki üye ise 2,5 puanlık indirim yönünde oy kullandı.
Toplantı sonrası yayınlanan TEPAV Para Politikası Değerlendirme Notunda; Aralık 2024’te yapılan faiz indiriminden sonra, enflasyon verilerinin tahminlerle uyumlu olduğu bir ortamda daha yüksek düzeyde faiz indirimlerinin daha sağlıklı olacağı belirtildi. Enflasyonun ana eğiliminde kısmi iyileşmeye rağmen; yüksek bütçe açığı, kredi piyasasındaki kısıtlamalar ve kamu tarafından belirlenen fiyat artışlarının süreci olumsuz etkileyebileceğine vurgu yapılan değerlendirmede, ''Enflasyonla mücadelede başarılı olunabilmesi için maliye politikalarının da destekleyici bir rol üstlenmesi gerekmektedir. Vergi reformu ve kamu harcamalarının verimli yönetimi gibi adımların yanı sıra ekonomik büyüme ve istikrar için eğitim, hukuk ve kurumsal yapının güçlendirilmesi, TCMB, TÜİK ve BDDK gibi kurumların bağımsızlıklarının artırılması, ekonomiye güveni artıracak önemli adımlar olacaktır'' denildi.