Haber: Gençağa KARAFAZLI

(RİZE) - Karadeniz Bölgesi, hidroelektrik santraller (HES), taş ocakları ve maden arama faaliyetleri nedeniyle uzun yıllardır yoğun bir doğa tahribatına sahne olurken bölge halkının ve yaşam savunucularının mücadelesi de aralıksız sürüyor. Rize'nin Fındıklı ilçesinde, "Dereler özgürdür, özgür akacak" sloganıyla başlatılan dere nöbeti, Arılı Deresi Vadisi'nde devam ediyor.

Kadın, çocuk, yaşlı ve gençlerin katılımıyla sürdürülen nöbetlerde şirketlerin ve yetkili kurumların vadiye girişine izin verilmezken, yurttaşlar dere yatağının doğal yapısının korunmasını, ekosistemin zarar görmemesini talep ediyor. Arılı Deresi çevresinde yıllardır süren mücadelenin temel gerekçesi de bu hassasiyet olarak öne çıkıyor.

Fındıklı halkı, geçmiş yıllarda "bilimsel çalışma" adı altında bölgeye gelen ekiplerin faaliyetlerini de durdurmuştu. Vadide yaşayan yurttaşlar, bu çalışmaların ilerleyen süreçte HES, taş ocağı ya da benzeri projelere zemin hazırladığını belirterek söz konusu girişimlere izin vermemişti.

Vadi halkı, "derelerin kanala alınması" adı altında yapılmak istenen düzenlemelere de karşı çıkıyor. Yurttaşlar, bu tür müdahalelerin doğal yaşamı yok edeceğini savunarak yetkili kurumlara tepki gösteriyor.

Kepçeler vadiye sokulmadı

Önceki gün Arılı Deresi Vadisi'ne çalışma yapmak üzere gelen bir ekip, yöre halkının tepkisiyle karşılaştı. Vadide toplanan yurttaşlar, kepçe ve iş makinelerinin ağaçları kesmesine karşı çıkarak çalışmayı durdurdu. O anlara tanıklık eden yurttaşlar, yapılmak istenen çalışmanın kendilerinden ve muhtarlıktan izin alınmadan gerçekleştirilmeye çalışıldığını ifade etti.

"Ağaçların sökülmesine izin vermedik"

Yaşam savunucusu Avni Ertaş, plansız çalışmaları ve ağaçların söküldüğünü görünce kepçe operatörüne müdahale ettiğini belirterek, "50–60 santimetre yüksekliğinde, dereyi yoldan geçenlerin görebileceği, ağaçlara zarar vermeden bir çalışma yapılacağı söylenmişti. Ağaçlar kalsın istedik. 'Sadece bir duvar uzatılacak' denildi ama öyle olmadı. Bu ağacın sökülmesinden muhtarın da haberi yoktu, herhangi bir izin alınmamıştı" dedi.

Rize’nin Fındıklı ilçesine bağlı Meyvalı Köyü Aşağı Meyvalı Mahallesi Malivat mevkisinde geçen günlerde makine sesini duyarak bölgeye giden Avni Ertaş, bir ağacın yıkıldığını ve diğer ağaçların da kesilmek üzere olduğunu gördü.

Durumu haber alan gazeteci Ali Osman Ertaş’ın muhtarla yaptığı görüşmede, muhtarın da çalışmadan haberdar olmadığı ortaya çıktı. Muhtar, kaymakamlığa bu yönde herhangi bir başvuru yapmadığını ve söz konusu çalışmayı talep etmediğini ifade etti.

Bu gelişmelerin ardından mahalle sakinleri hızla bölgeye gelerek çalışmaya tepki gösterdi. Yurttaşlardan Demet Ertaş, "Ben hiçbir şekilde burada bir çalışma yapılmasını istemiyorum" diyerek itirazını dile getirdi.

"Ağaçlara dokunulmadan çalışma yapılsın"

Yaşanan tartışmaların ardından yurttaşlar, yapılacak herhangi bir çalışmanın ağaçlara zarar verilmeden, ağaçların önünden duvar örülerek gerçekleştirilmesi konusunda ortak mutabakata vardı.

Ancak Avni Ertaş, çalışmayı yürüten kişilerden birinin sarf ettiği sözlerin kendilerini endişelendirdiğini belirterek şunları aktardı:

"Yıllardır derelerimizi koruyoruz. Bu dereye, hatta Fındıklı’ya bir tane bile HES yaptırmadık. Ama çalışanlardan biri 'Bir sene sonra görürsün' diyerek aslında 'Ne kadar uğraşırsanız uğraşın, HES yapılacak' demek istedi. Bu sözler bizi daha da dikkatli olmaya itti."

Fındıklı’da dere nöbeti sürerken, vadi halkı ve yaşam savunucuları, doğayı koruma mücadelesini kararlılıkla sürdüreceklerini vurguluyor.