DİLAN KUTLU
Konyalı çiftçi Hacı İyilik, enflasyon artışını; “Benim elektrik faturam geçen sene aylık 20 milyar lira (bin lira) geliyordu. Bu sene gelecek faturam 40 milyarın (bin lira) üzerinde. Geçen sene 6 milyar liraya (bin lira) aldığım gübre bu sene 70 milyar lira (bin lira). Benim enflasyonum yüzde yüz" dedi. Çiftçi Mehmet Kani ise "5 litreyle traktörün deposunu dolduramıyoruz. 5 litre 65 liraya mazot doluyor. Hani bize enflasyon farkı? Bizim gelirimiz niye artmıyor da düşüyor?" diye sordu.
Yeni yılın ilk gece yarısı elektrik, doğal gaz, benzin, motorin gibi yaşamın her alanını doğrudan etkileyecek pek çok ürüne zam yapıldı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun verilerine göre; Aralık 2021 enflasyonda yüzde 13,58 oranında artış olurken, yıllık enflasyon ise yüzde 36,08 oldu. Gıda enflasyonu çok daha yüksek, yıllık bazda yüzde 43,80 oranında artış gösteren gıda fiyatları sadece 2021 Aralık ayında yüzde 15,99 oranında arttı.
Enflasyon arttıkça üreticinin alım gücü düştü. En büyük girdi maliyeti olan gübrenin tonu 17 bin liralara dayandı. Doğal gaz ve elektriğe yapılan yeni zamlar gübre fiyatlarını doğrudan etkileyecek.
ANKA Haber Ajansı'na konuşan çiftçiler maliyetlerinin artışı karşısında üretimden çekilmeyi düşünüyor.
“ŞEKER PANCARI PARAMIZ ENFLASYONA YENİK DÜŞTÜ"
Konyalı çiftçi Hacı İyilik, şunları söyledi:
“Ben tarım ve hayvan üreticisiyim. Buradan tüketicilere sesleniyorum. Bizim girdi maliyetlerimiz şu an da elektrikte yüzde 100. Gübre de yüzde 450. Mazotta yüzde 100. Şu şartlarda benim üretim yapmamı istiyorsunuz. Buğdayı 2,5 liraya arpayı 2 liraya sattım. Elektrikli kuyum var. Elektrikli kuyuyla arazilerimdeki hasat yaptığım ürünleri suluyorum. Benim elektrik faturam geçen sene aylık 20 milyar lira (bin lira) geliyordu. Bu sene gelecek faturam 40 milyarın (bin lira) üzerinde. Geçen sene 6 milyar liraya (bin lira) aldığım gübre bu sene 70 milyar lira (bin lira). Benim enflasyonum yüzde yüz. Benim yerime kendinizi koyun. Ben bu şartlarda üretim yapacağım. Siz de benim yaptığım üretimdeki ürünlerden bakkaldan, marketten, manavdan alışveriş yapacaksınız. Ona göre değerlendirin.
Şeker pancarı üretimi de yaptıklarını söyleyen Hacı İyilik, “Şeker pancarına bu sene yüzde 25 oranında bir zam yapıldı. Biz şeker pancarını fabrikaya teslim ettikten 4 ay sonra para alıyoruz. Bize açıklanan fiyat 420 lira ama paramızı daha almadan bizim paramız eridi, enflasyona yenik düştü” dedi, çiftçilerin önümüzdeki dönemde üretimden çekileceğini söyledi.
“ÇİFTÇİ ENFLASYONA RAĞMEN ÜRETİME DEVAM ETTİ. KARŞILIĞI NE? HAVA İLE CIVA”
İzmir Kiraz’dan çiftçi Mehmet Kani, enflasyon oranlarının artışından üreticilerin tamamen zarar gördüğünü, girdilerin arttığını ancak; ürünlerinin fiyatları geriye düştüğünü söyleyerek, şu açıklamayı yaptı:
“Süt sabit kalıyor. Niye bu enflasyon oranına göre sütün fiyatı artmıyor, yemin fiyatı artıyor. Çiftçi pandemi döneminde üretime devam etti. Hiç durmadı. Bu pahalılığa enflasyona rağmen üretime devam etti. Karşılığı ne? Hava ile cıva.
Elinde 5 litrelik bidonu göstererek, “Bu 5 litreyle traktörün deposunu dolduramıyoruz. 5 litre 65 liraya mazot doluyor. Hani bize enflasyon farkı? Tarlada patates var. Patatesin fiyatı 10 gün önce 3 liraydı. Şu an da 2 lira 30 kuruş (kilo) civarında. Bu enflasyon farkından biz niye faydalanamıyoruz. Bizim gelirimiz niye artmıyor da düşüyor? Sayın Bekir Pakdemirli, ‘Gübreyi siz alın düşünmeyin’ diyordunuz. ‘Bir karış boş yer bırakmayın’ diyordu sayın Cumhurbaşkanı. Bırakmadık, ne oldu? Gelin alın, sebebi ne? Depoya koysak adımız terörist. Mazot alınacak gibi değil zaten gübreyi alamadık. Bir de bunun üzerine kuraklık eklenecek. Alın size açlık kıtlık nasıl oluyormuş görün."
TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Yaşar Üzümcü ise şu değerlendirmeyi yaptı:
“Son zamanlarda elektrik doğal gaz ve akaryakıta yapılan yüksek zamlar gıda fiyatlarının aşırı yükselmesine neden olmaktadır. Gıda üretiminde kullanılan temel enerji kaynakları elektrik ve doğal gazdır. Aynı zamanda üretilen gıdanın nakliyesinde akaryakıt kullanmaktadır. Son üç ay içerisinde gıda işletmelerinin elektrik, doğalgaz ve akaryakıt giderleri ikiye katlanmaktadır. Gübre ve yemin üretiminde elektrik ve doğalgaz kullanılmaktadır. Sulama da ise ana maliyeti oluşturmaktadır. Bunlara yapılan aşırı zamlar gıda fiyatlarının raflardaki fiyatını yükselmektedir.”