Haber/Analiz: Olcay AYDİLEK
(ANKARA) - Doğal gaz, elektrik, benzin, motorin ve LPG fiyatları, son dönemdeki artışlarla tüm zamanların rekorunu kırdı. Fiyat artışında, doğal gaz birinci sıraya yerleşti. Doğal gazda ortalama fiyat artışı nisanda aylık yüzde 44,47, yıllık yüzde 94,71 oldu. Elektrik, doğal gaz ve akaryakıtta devam eden sübvansiyonun yıllık maliyeti 1 trilyon TL olarak hesaplanıyor. Enerji ve ekonomi yönetimi, sübvansiyonları kademe kademe azaltmayı hedefliyor.
ABD-İran savaşı, Brent petrol ve küresel piyasalarda akaryakıt fiyatlarının yüksek oranlarda artmasına yol açtı. Türkiye İstatistik Kurumu’na (TÜİK) göre nisanda motorin fiyatları aylık yüzde 12,05, benzin fiyatları yüzde 3,08 arttı.
Motorinde yıllık artış yüzde 63,63
Savaşın başladığı mart ayında motorin yüzde fiyatı 14,4, benzin fiyatları da yüzde 7,95 oranında artmıştı. Yıllık artışlar, motorinde yüzde 63,63, benzinde yüzde 38,2 oldu. TÜİK, benzin ve motorin fiyatlarını, en son pompa fiyatları yerine ilgili ayda Türkiye’de satılan toplam benzin ve motorinin ortalama fiyatını esas alarak belirliyor. Bu nedenle benzin ve motorin fiyatlarında yaşanan artışların etkisi, mayıs ayında hissedilmeye devam edecek.
Doğal gaz zam şampiyonu
Elektrik ve doğal gaza 4 Nisan'da çok yüksek miktarda zam yapıldı. Konutlarda, kademeli tarifeye geçildi. TÜİK’e göre, nisan ayında doğal gazda ortalama fiyat artışı aylık yüzde 44,47 oldu. EPDK, doğal gaza zam oranını yüzde 25 olarak açıklamıştı. Doğal gazda yıllık fiyat artışı (2025 yılı nisan ayı ile 2026 yılı nisan ayı) da yüzde 94,71 olarak kayıtlara geçti.
Elektrik zammı
TÜİK’e göre, elektrik fiyatları aylık olarak yüzde 16,9 arttı. EPDK, elektrik zammını da yüzde 25 olarak açıklamıştı. Uzmanlar, zammın 4 Nisan’dan geçerli olarak uygulamaya girdiğine işaret ederek, "Nisan ayına yüzde 16,9 oranında yansıtıldığı anlaşılıyor. Geri kalan bölüm, mayıs enflasyonuna yansıyacak" dedi.
Sübvansiyonlar azalacak
Ekonomi ve enerji yönetimi, elektrik ve doğal gaz tarifeleri ile ilgili gelişmeleri, akaryakıtta devreye alınan eşel mobil sistemiyle birlikte değerlendiriyor.
ABD-İran savaşıyla birlikte akaryakıt fiyatlarındaki artışın pompa satış fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla mart ayında "Eşel Mobil" sistemi devreye alındı. Akaryakıta gelen zammın bir bölümü, Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanıyor. "Eşel Mobil" sisteminin bütçeye yıllık etkisi, 600 milyar TL olarak hesaplanıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, bu yıl merkezi bütçeden doğal gaz ve elektrik fiyatlarının sübvansiyonu için ayrılan tutarın 305 milyar TL olduğunu açıklamıştı. Bu tutara, "Eşel Mobil" sisteminden gelen 600 milyar TL de eklendiğinde, enerjide 1 trilyon TL’ye yaklaşan bir sübvansiyon söz konusu. Enerji ve ekonomi yönetimi, sübvansiyonları kademe kademe azaltmayı hedefliyor. Bu da başta doğal gaz ve elektrik olmak üzere enerji fiyatlarında artış anlamına geliyor.