Haber: Olcay AYDİLEK
(ANKARA) - Akaryakıtın ardından elektrik ve doğal gaz da zam sürecine girdi. Motorin, ABD-İsrail-İran savaşının Brent petrol ve küresel piyasalarda ürün fiyatlarını vurması üzerine üst üste gelen zamlarla 80 TL’ye dayandı. Ankara’da enerji çevrelerinde, elektrik ve doğal gaza, 4 Nisan Cumartesi gününden geçerli yüzde 20-25 aralığında zam konuşuluyor.
Türkiye’de, elektrik ve doğal gaza, 2023 yılı haziran ayından itibaren ekonomi yönetiminin enflasyon hedefiyle uyumlu zamlar yapılıyor. Ekonomi yönetiminin, değerlendirmeleri ışığında elektrik zammına Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), doğal gaz zammına da BOTAŞ karar veriyor.
Milyonların ve enerji sektörünün gözü, bugün EPDK’da olacak. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, olağan haftalık toplantısını gerçekleştirecek. Toplantı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın, "Gelişmeleri göz önünde bulundurarak nisan ayı içerisinde hem doğal gazda hem elektrikte bir değerlendirme yapabiliriz" sözlerinin zam sinyali olarak yorumlanması nedeniyle özel bir önem kazandı.
Enerji sektörü, EPDK’nın, bugün yeni elektrik tarifelerini belirlemesine kesin gözüyle bakıyor. Enerji sektöründe ve kulislerde, yeni tarifeye ilişkin gündeme gelen oranlar ve değişiklikler şöyle:
- Elektrik zammı: Konutta yüzde 25, sanayide yüzde 20. Ticarethanelere de yüzde 20’ler düzeyinde artış bekleniyor.
- Tavan fiyat: Sektörde, piyasa takas fiyatı (PTF) olarak bilen tavan elektrik fiyatının, MWh başına 3 bin 400 TL’den 4500 TL’ye çıkabileceği ifade ediliyor. 4 bin 250 TL de dile getiriliyor.
- Dağıtım payı: Şehiriçi elektrik dağıtım şirketlerinin, abonelerine satttığı her birim elektrikten aldıkları payın da artması gündeme geldi. Sektöre göre, dağıtım payı yüzde 30-32 oranında artabilir.
BOTAŞ, zamma ilişkin hesaplamalar yapıyor
BOTAŞ da doğal gaz zammına ilişkin hesaplamalar yapıyor. Sektör kaynakları, BOTAŞ’ın doğal gaz alım maliyetlerinin savaşla birlikte arttığını belirterek, bu nedenle konut dahil tüm abone gruplarına yönelik bir artışın gündeme gelebileceğine işaret ediyor. Sektörde, doğal gaza da yüzde 20’ler düzeyinde zam bekleniyor.
Bu arada elektrikte olduğu gibi doğal gazda da kademeli tarifeye geçiş için çalışma yapılıyor. Sistem, çok tüketenin çok ödemesini öngörüyor.
Bu kapsamda illerin aylık bazda ortalama doğalgaz tüketim miktarları belirlendi.
Örneğin Ankara’da oturan bir abone, belirlenen ortalama miktarın yüzde 75’inin üzerinde gaz tüketti. Bu abone, tükettiği doğal gazın bedelini (devlet desteği ya da sübvansiyon olmamsızın) ödeyecek. Bu ve benzer abonelerin gaz faturası, katlanacak. Uygulamanın başlatılmasına karar verildiğinde her il için ortalama tüketimler, aylık olarak değişecek.
Enerji Bakanlığı’ndan bir yetkili, "BOTAŞ, konutlara, ithal ettiği fiyatın çok altında bir fiyatla gaz satıyor. Aradaki farkı da hazineden sübvanse ediyor. 7 1 bir malikanede oturan, gelir düzeyi yüksek olan birinin gaz faturasını neden devlet sübvanse etsin. Gazda kademeli tarife uygulamasıyla bu aboneler destek kapsamından çıkarılacak. Halen, 23 milyon dolayında konut abonesi var. İlk etapta, en az 2,5-3 milyon abonenin destek kapsamında çıkarılması gündemde" dedi.
Ankara’da güvenilir kaynaklar, enerji zamlarının uygulamaya gireceği tarihe ilişkin soru üzerine, "Diyelim ki çalışmalar doğrultusunda zam kararı alındı. Bu durumda, Gerek doğal gaz gerekse de elektrik zammı, 4 Nisan Cumartesi gününden geçerli olarak uygulamaya girebilir“ diye konuştu.