SERRA TAYLAN

Elazığ’da her Ramazan öncesi vatandaşların yoğun alışveriş yaptığı yerlerden biri olan Kapalı Çarşı'nın esnafı bu yıl iş yapamamaktan şikayetçi. Kapalı Çarşı'da 10 yıldır esnaflık yaptığını belirten Vedat Öksüz, "Ben, sattığımı yerine koyamıyorum. İnsanlar fiyat sorup geçiyor sadece. Günümüzde artık böyle oldu. İnsanlar alamıyor, alım gücü düşük olduğu için. Eskisi gibi işlerimiz yok. Giderlerimiz çoğaldı" dedi.

Elâzığ’daki Kapalı Çarşı’nın esnafı, ekonomik kriz nedeniyle yaşadıkları sorunları ANKA Haber Ajansı’na anlattı. Kapalı Çarşı'da esnaflık yapan Vedat Öksüz, şunları söyledi:

"İNSANLAR FİYAT SORUP GEÇİYOR SADECE"

"Elazığ Kapalı Çarşı’da ben 10 yıllık esnafım. Ben, sattığımı yerine koyamıyorum. İnsanlar fiyat sorup geçiyor sadece. Günümüzde artık böyle oldu. İnsanlar alamıyor, alım gücü düşük olduğu için. Eskisi gibi işlerimiz yok. Giderlerimiz çoğaldı. Eskiden yüzde 10 gider oluyordu, şu an yüzde 100 gider oluyor. Umarım her şey çok daha güzel olacaktır. Elektrik olsun, kira olsun, işçi gideri olsun, her şey arttı. Yüzde 50 arttı. Zaten sattığımızı yerine koyamıyoruz. Bugün 130 liraya sattığım fındığı yarın tekrar 130 liraya satamıyorum. Çünkü bana gelişi arttıkça ben fiyat artırıyorum. Halkımız sadece fiyat sorabiliyor."

"MALI SATMASAK DAHA KARLIYIZ"

Esnaf Ferman Kaya ise şöyle konuştu:

"Esnaf olarak gerçekten çok zor durumdayız. Bundan 7-8 sene öncesine göre kâr marjımız yüzde 90 daha düşük. 8 liraya aldığımız ürünü 12-13 liraya satıyorduk. Şu an 120 liraya alıyoruz, 5 lira, 6 lira karla satabiliyoruz. Eğer biz kâr marjımızı yükseltirsek alım gücü daha çok düşer. O yüzden kar marşımızı düşürüyoruz ama ona rağmen yakıt giderleri var. Elektrik faturası benim 814 lira gelmişti, kira bin 500 lira, BAĞ-KUR bin 500 lira, muhasebedir, damga puludur... Yani çok zor durumdayız. Bazen bir ürünü alıyoruz, satmasak daha karlıyız. Sattığımız zaman, o ürünü sattığımız fiyatından yüzde 10, yüzde 20 daha pahalıya alıyoruz. Biz de kararsız kalıyoruz. Malı satarsak zarar ediyoruz. Satmasak bu sefer kartlarımızı ödeyemiyoruz, kredilerimizi ödeyemiyoruz, kiramızı ödeyemiyoruz, elektrik faturamızı ödeyemiyoruz.

"BULUNDUĞUM ÇARŞI MERKEZİNDE BİR AYDA 3-4 DÜKKÂN KAPANDI"

Esnaf kar mı ediyor, zarar mı ediyor belli değil. Hatta bizim bulunduğumuz şu çarşı merkezinde bir ay içerisinde 3-4 tane dükkân kapandı. İşsiz millet. Zor durumdayız, geçinemiyoruz. Yakıt giderleri çok çok yüksek. Eskiden bize kargoyla gelen bir ürüne, bir kolide 40 lira, 50 lira verirken şimdi 150 lira veriyoruz. Onda da karımızı yükseltmek zorunda kalıyoruz. Bazen esnaf komşularımın gerçekten akşam siftah yapmadan eve gittiklerini biliyorum. Üzülüyoruz, elimizden de bir şey gelmiyor. Yanımda kasap vardı. Adam eti 85 liraya satıyordu. Et gelişi şu an, bana dedi ki ‘90 liraya et geliyor’. Elektrik faturası da 2 bin lira gelmiş. 2 bin liraya adam bir tane dana kesiyordu, 110-120 lira etin kilo maliyeti oluyor. Adam şimdi ne kazanacak, evin nasıl geçimini yapacak, kirasını nasıl ödeyecek? Adam dükkânını kapattı. Üzüldük yani, gerçekten çok üzüldük. Baktığımız zaman esnaf çok zor durumda. Hele ki 2022’ye girdik, daha zor durumda. Bundan sonraki öyle gösteriyor. Şu anda stok mal var. Stoktaki mallar bittiği zaman, şu anki kurla hesaplanırsa daha çok yükseleceğini düşünüyorum. Çünkü şu anki stokların, kurun 8-9 lira olduğu zamanın stoku olduğunu tahmin ediyorum."

"SOKAKLARI GEZDİĞİNİZ ZAMAN BİR TANE MUTLU İNSAN BULAMAZSINIZ"

Ahmet Şekerdağ da şunları söyledi:

"Bu işin temel noktasına gelirsek, gelen zamlardan dolayı, nakliye zamlarından dolayı sürekli her şeye, gıdaya zam geliyor. Yani buna ‘dur’ diyecek birisi de yok galiba. Öyle olursa sadece esnaf değil, gelen müşteriler de perişan. Biz, sattığımız malı yerine koyamıyoruz. Bugünkü kar oranıyla sattığımız malı, gidip karımızla beraber toptancıdan geri alıyoruz. Yani biz, arada hiçbir şey kazanmamış oluyoruz. Bu sonuç nereye varır, onu biz tam olarak bilmiyoruz. Yetkililerden buna bir çare bulmalarını istiyoruz. Her şeye anlık zam geliyor. Akşam gidiyorsun, sabah geliyorsun; aldığın malın fiyatı değişmiş. Her şey farklı olmuş. Bu nereye kadar gidecek belli değil. Vatandaşın da hali perişan, esnafın da hali perişan. Yani bugün şu çevreyi gezin. Bütün esnafa bakın. Yani bir tanesi diyemez ki ‘ben para kazandım, akşam evime ekmek götürdüm’. Şu an herkes cepten yiyor, geriye dönük ufak birikmişi varsa. O da bitti bitecek yani. O noktaya geldi herkes. Yani bu zamların bir an evvel ya geri çekilmesi lazım ya destek sağlanması lazım. Çünkü sokakları gezdiğiniz zaman zaten görüyorsunuz. Mutlu olan bir tane insan bulamazsınız."