(ANKARA) - Paris’ten Dakka’ya, Havana’dan Taipei’ye kadar dünyanın dört bir yanında yüz binlerce işçi 1 Mayıs’ta sokaklara çıkarak, İşçi Bayramı’nı kitlesel yürüyüşler ve mitinglerle kutladı. Sendikalar ve sol partiler tarafından düzenlenen etkinliklerde, yüzbinler hak kayıplarına karşı sesini yükseltti, küresel iş gücü piyasalarındaki dönüşümün gelir eşitsizliğini derinleştirmesine ve çalışanlar üzerindeki baskıyı artırmasına dikkati çekti.
Dünya genelindeki 1 Mayıs etkinliklerinin bir çoğunda 1886 yılında ABD’nin Chicago kentinde sekiz saatlik iş günü talebiyle başlatılan ve işçi hareketinin sembolü haline gelen Haymarket olaylarında hayatını kaybeden işçiler anıldı. Katılımcılar, daha iyi çalışma koşulları ve adil ücret talepleri doğrultusunda mücadeleyi sürdürme kararlılığını yineledi.
Küba’da ABD yaptırımları gölgesinde kitlesel yürüyüşler
Küba’da 1 Mayıs kutlamaları, ABD’nin ek yaptırım tehditleri ve ekonomik ablukasının gölgesinde, başkent Havana başta olmak üzere ülke genelinde kitlesel yürüyüşlerle gerçekleştirildi. Jose Marti Anti-Emperyalist Meydanı’nda düzenlenen ana etkinliklere, Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ve eski lider Raul Castro da katıldı.
Gösterilerde, ABD’nin son yaptırımlarına tepki öne çıkarken, enerji krizi ve ekonomik zorluklara rağmen hükümetin direniş mesajı vurgulandı. Katılımcılar, “Savaşa hayır, diyaloğa evet” sloganı taşıyan pankartlarla yürüdü.
Fransa’da işçiler: Ücretlerimiz için, emeklilik için, aşırı sağa karşı ve barış için...
Fransa’da Paris başta olmak üzere Toulouse, Marsilya, Nantes ve Lille kentlerinde kitlesel yürüyüşler düzenlendi. Lyon ve Nantes kentlerinde polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Lyon’da “siyah blok” gruplarının havai fişek ve çeşitli cisimler atmasının ardından polis göz yaşartıcı gaz kullanırken, Nantes’te çıkan olaylarda bir polis memuru yaralandı. Sendika liderleri Paris’te yürüyüşe öncülük ederken, Genel İşçi Konfederasyonu (CGT) lideri Sophie Binet asgari ücrete yüzde 5 zam çağrısı yaptı. Toulouse’daki yürüyüşte taşınan pankartta ise “Ücretlerimiz için, emeklilik için, aşırı sağa karşı ve barış için” ifadeleri yer aldı.
Öte yandan, fırın ve çiçekçilerin 1 Mayıs’ta açık kalmasına ilişkin tartışma da Fransa’nın gündemdeydi. Bazı işletmeler hükümet desteğiyle açılırken sendikalar bunu yasa ihlali ve “provokasyon” olarak nitelendirdi. Toulouse’deki yürüyüşte “1889’dan beri mücadele günü, 1947’den beri resmi tatil: 1 Mayıs’a dokunamazsınız” sloganı öne çıktı.
Endonezya’da hükümetten kuryelere 1 Mayıs müjdesi
Endonezya’da başkent Cakarta’daki 1 Mayıs eylemlerinde göstericilere hitap eden Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto kurye ve taksicilere yönelik yeni ekonomik düzenlemeler açıkladı. Subianto, dijital platformların sürücülerden aldığı komisyon oranının yüzde 20’den en fazla yüzde 8’e düşürüldüğünü duyurdu.
Ülkedeki yaklaşık 7 milyon teslimat sürücüsü uzun süredir yüksek komisyon oranlarının gelirlerini baskıladığını savunuyordu. Hükümet ayrıca işçiler için 1 milyon konut inşa etme ve düşük faizli kredi sağlama planlarını da gündeme getirdi.
Sri Lanka’da etkinliklere hükümet yetkilileri de katıldı
Sri Lanka’da başkent Kolombo dahil birçok şehirde geniş katılımlı mitingler düzenlendi. Cumhurbaşkanı Anura Kumara Dissanayake’nin de katıldığı etkinliklerde yetkililer, çalışma koşullarının iyileştirilmesi için “kolektif çaba” çağrısı yaptı.
Hindistan’da hükümete "işçi haklarını zayıflatma" eleştirisi
Hindistan’da Mumbai, Kalküta, Bangalore ve Yeni Delhi başta olmak üzere birçok şehirde mitingler düzenlendi. Başkent Yeni Delhi’de düzenlenen büyük yürüyüşte atılan sloganlarda özellikle kayıt dışı sektörlerde artan işçi hareketliliğine işaret edildi. Noida’da polis yasaklarına rağmen düzenlenen protestolarda, düşük asgari ücret ile işçi haklarına yönelik baskılara tepki gösterildi. Ayrıca hükümetin yeni iş yasalarına yaklaşımının şirket yanlısı olduğu ve işçi haklarını zayıflattığı ifade edildi.
Tayvan’da öğretmenler maaş ve emeklilik reformu talebiyle meydanlardaydı
Tayvan’ın başkenti Taipei’de 1 Mayıs eylemlerinde öğretmenlerin maaş ve emeklilik haklarına ilişkin talepleri öne çıktı. Eğitim sendikaları, ilk kez öğretmenlerin de resmi tatil kapsamında 1 Mayıs izni kullanmasının ardından düzenlenen mitinglerde hükümete çağrıda bulunarak kamu emeklilik fonlarının tam olarak finanse edilmesini ve katkı paylarının artırılmasını istedi.
Gösterilere 100’den fazla işçi örgütünden yaklaşık 7 bin kişi katıldı. Gösterilerde emeklilik sisteminin yeniden düzenlenmesi, maaşların iyileştirilmesi ve çalışma koşullarının hafifletilmesi talepleri dile getirildi. Tayvan İşçi Sendikaları Konfederasyonu Başkanı Tai Kuo-jung 1 Mayıs taleplerinin odağında emeklilik reformunun bulunduğunu belirterek, “küresel iş gücü piyasalarındaki dönüşümün gelir eşitsizliğini artırdığı” uyarısında bulundu.
Yunanistan’da grevler nedeniyle ulaşım durdu
Yunanistan’da 1 Mayıs, başkent Atina ve Selanik başta olmak üzere ülke genelinde sendikaların öncülüğünde düzenlenen kitlesel yürüyüşlerle kutlandı. Gösteriler nedeniyle metro, tramvay ve demir yolu seferleri durdurulurken, toplu ulaşımda aksamalar yaşandı.
Atina’da farklı sendika ve gruplar birden fazla noktada toplandı, özel sektörün en büyük konfederasyonu Genel Yunan İşçi Konfederasyonu (GSEE) ve kamu çalışanlarını temsil eden ADEDY ayrı mitingler düzenlerken, Komünist Parti’ye bağlı PAME cephesi Parlamento önündeki Sintagma Meydanı’nda toplandı. Gösterilerde taşınan pankartlarda “İşçi sınıfı uluslararası dayanışması” ve “Yoksulluk, savaş ve sömürü olmayan bir toplum için” sloganları dikkati çekti.
Siyasi liderler de yürüyüşlere katılırken, Komünist Parti Genel Sekreteri Dimitris Koutsoumbas yaptığı konuşmada, “Chicago işçilerinin ayaklanmasından 140 yıl sonra yeni haklar ve kazanımlar için mücadeleyi sürdürüyoruz” dedi.
Pakistan'da asgari ücrete zam talebi
Pakistan’ın Lahur kentinde işçi örgütleri tarafından 23 kilometrelik üç tekerlekli motorlu araç konvoyu düzenlendi. Binlerce sürücünün katıldığı etkinlikte, asgari ücret artışı, işçi haklarının uygulanması ve ekonomik eşitsizlikler gündeme getirildi. Faisalabad ve Lahor’da düzenlenen diğer mitinglerde de benzer talepler gündeme geldi.
Güney Kore'de ilk resmi bayram
Güney Kore’de 1 Mayıs’ın resmi olarak ''İşçi Bayramı'' ilan edilmesinin ardından sendikaların çağrısıyla başkent Seul’de kitlesel gösteriler düzenlendi. Sokaklara çıkan binlerce kişi, çalışma koşulları ve işçi haklarına ilişkin taleplerini pankart ve sloganlarla dile getirdi.
Bangladeş’te sosyal adalet çağrısı
Bangladeş’in başkenti Dakka’da İşçi Partisi tarafından düzenlenen yürüyüşte, düşük ücretler ve işçi haklarının yeterince korunmaması eleştiren pankart ve sloganlar öne çıktı. Parti açıklamasında, kayıt dışı istihdamdan sanayi üretimine kadar birçok alanda emek sömürüsünün sürdüğü belirtilerek, daha adil bir ekonomik düzen için mücadelenin devam edeceği vurgulandı.