(DİYARBAKIR) - Diyarbakır’da tarımsal faaliyetler ile hayvancılık sektörünün durumu, DTSO İnnovasyon Merkezi’nde masaya yatırıldı.

Kentte 21-25 Nisan 2026 tarihleri arasında yapılacak “17. Mezopotamya Tarım Hayvancılık Fuarı” öncesi geçekleşen toplantıya, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, Diyarbakır Ticaret Borsası Başkanı Engin Yeşil, Tarım İl Müdürü Adil Alan, 17 ilçe tarım müdürü, 11 ziraat oda başkanı, Diyarbakır Koyun Keçi Yetiştirici Birlik Başkanı Abdullah Çetinkaya, Mezopotamya Fuarcılık AŞ Genel Müdürü Mehmet Velat Ektirici katıldı.

Toplantıda kentin tarım ve hayvancılık sektöründeki mevcut tablo tüm yönleriyle değerlendirilirken, sektörün gelişimi için ortak adımların atılması konusunda görüş birliğine varıldı.

Toplantıda konuşan DTSO Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, Diyarbakır’ın güçlü tarım potansiyeline rağmen mevcut durumun yeterli olmadığını vurguladı.

Avşar, amaçlarının tarım ve hayvancılık sektörünün tüm paydaşlarını aynı masa etrafında buluşturmak olduğunu belirterek, “Kamu kurumlarımız, sektör temsilcilerimiz ve sivil toplum kuruluşlarımızla verimli bir görüş alışverişi yaptık. Önümüzdeki süreçte düzenlenecek tarım fuarının daha güçlü geçmesi için katılımın artırılması ve iş birliklerinin geliştirilmesi yönünde ortak bir irade ortaya çıktı” dedi.

Tarım alanındaki istişare mekanizmalarının güçlendirilmesinin önemine dikkati çeken Avşar, toplantıda Tarım İl Müdürü Adil Alan’ın kurumda gerçekleştirdikleri aylık değerlendirme toplantılarına sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin de dahil edilmesi yönündeki önerinin kabul gördüğünü aktardı.

Avşar, “Bu model hayata geçtiğinde tarım ve hayvancılık politikalarının sahadaki gerçek ihtiyaçlara daha uygun şekilde şekilleneceğine inanıyoruz. Diyarbakır yaklaşık 7 milyon dönüm ekilebilir araziye sahip çok önemli bir tarım kentidir. Ancak açıkça ifade etmek gerekir ki, mevcut potansiyelimize rağmen tarımın bulunduğu nokta yeterli değildir. Bu yalnızca çiftçilerimizin tercihlerinden değil, tarım politikalarının bütüncül şekilde ele alınmamasından kaynaklanmaktadır” diye konuştu.

"Üretici, yıl başında ne ekeceğini ve yıl sonunda ne kazanacağını bilmelidir"

Avşar, bölgede yüksek su tüketimi gerektiren ürünlerin yaygınlaşmasının yeraltı su kaynakları üzerinde baskı oluşturduğunu, mazot, gübre ve ilaç maliyetlerindeki artışın ise üreticiyi üretimden uzaklaştırdığını söyledi. Avşar, şöyle devam etti:

“Çiftçi son yıllarda beklediği geliri elde edemiyor. Bu durum kırsalda nüfusun azalmasına ve tarımsal üretimin zayıflamasına yol açıyor. Kırsalda yaşamı güçlendirecek sosyal politikalara ihtiyaç var. Taşımalı eğitim sisteminin yeniden gözden geçirilmesi ve köy okullarının yeniden aktif hale getirilmesi, nüfusun yerinde tutulması açısından kritik önemdedir.”

Tarıma dayalı sanayinin kırsalda gelişmesini sağlayacak düzenlemelerin önemine de değinen Avşar, üretimin katma değere dönüşmesi için yerinde yatırımların önünün açılması gerektiğini belirtti. Avşar, “Organize Sanayi Bölgeleri elbette gereklidir ancak tarımsal üretimin yapıldığı alanlarda tarıma dayalı tesislerin kurulmasının önü açılmalıdır. Tarım ve hayvancılık birbirinden ayrı düşünülemez. Bu iki alan birlikte planlanmalıdır” dedi.

Gelişmiş ülkelerde üretimin veri temelli planlandığını, Türkiye’de ise çoğu zaman bireysel kararlarla üretim yapıldığını anlatan Avşar, “Üretici, yıl başında ne ekeceğini ve yıl sonunda ne kazanacağını bilmelidir. Arz-talep dengesi bilimsel verilerle planlanmalıdır. Bu nedenle ulusal ölçekte veri temelli üretim planlaması yapılması ve çiftçi temsilcilerinin sürece dahil edilmesi şarttır” dedi.

"Tarım politikalarının A’dan Z’ye gözden geçirilmesi zorunluluktur"

Avşar, Diyarbakır’da alternatif ürün çeşitliliğinin artırılması, suyu koruyan üretim modellerinin geliştirilmesi ve kooperatifçilik anlayışının güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Tarım politikalarının A’dan Z’ye gözden geçirilmesi, üreticinin desteklenmesi, kırsalda yaşamın güçlendirilmesi ve tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesi hem Diyarbakır’ın hem de ülkemizin geleceği açısından stratejik bir zorunluluktur. DTSO olarak tüm paydaşlarla birlikte çözüm üretmeye ve tarımın hak ettiği noktaya gelmesi için çalışmaya kararlıyız.”

Tarım ve hayvancılık zirvesine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Engin Yeşil de toplantının geniş katılımla ve verimli geçtiğini söyledi. Yeşil, ilçe tarım müdürleri, ziraat oda başkanları, ticaret odası ve borsa temsilcileri ile hayvancılık birliklerinin bir araya gelmesinin önemli bir adım olduğunu belirterek, fuar öncesi katılımın artırılması ve sektörün sorunlarının ele alınması yönünde kapsamlı istişare yapıldığını ifade etti.

Yeşil, toplantının en önemli çıktılarından birinin her ay düzenli tarım ve hayvancılık istişare toplantıları yapılması olduğunu vurgulayarak, “Bu modelin Diyarbakır’da hayata geçirilmesiyle sektör paydaşları sürekli aynı masa etrafında buluşacak. Bunun Türkiye’de örnek bir uygulama olacağına inanıyoruz” dedi.