Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) hazırladığı rapora göre; Covid-19 salgınının Türkiye'de görüldüğü 2020 Mart ayından, 2021 Haziran ayı sonuna kadar 3 milyon 613 bin kişi işini kaybetti. Böylece salgın dönemindeki istihdam kaybı oranı yüzde 13,2 oldu.
DİSK-AR; Covid-19 salgınının başlangıcından, salgın kısıtlamalarının azaldığı ve ekonominin açıldığı dönem olan Haziran 2021 arasındaki 1,5 yıllık dönemde Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) eş değer tam zamanlı istihdam kaybı metodolojisini kullanarak Covid-19’un yarattığı istihdam kaybını hesapladı.
Covid-19’un görülmeye başlamasından önceki çeyrek olan 2019'un dördüncü çeyreği baz alınarak yapılan ve mevsim etkisinden arındırılmış verilere dayalı hesaplamaya göre, tam zamanlı istihdam kaybı sayısı 2020 birinci çeyrekte 2 milyon 117 bin (yüzde 7,8), 2020 ikinci çeyrekte 8 milyon 942 bin (yüzde 32,8), 2020 üçüncü çeyrekte 3 milyon 307 bin (yüzde 12,1) ve 2020 dördüncü çeyrekte 2 milyon 862 bin (yüzde 10,5) olarak gerçekleşti.
DİSK-AR'ın raporunda; bu verilere göre, 2020 yılı için tam zamanlı istihdam kaybının 4 milyon 307 bin, eş değer tam zamanlı istihdam kaybı oranının ise 2020 yılında yüzde 15,8 olarak hesaplandığı ortaya konuldu.
Raporda, 2021 yılının ilk çeyreğinde ekonominin kısmen açılmasıyla çalışma sürelerinin yeniden arttığı belirtilerek; 2021 birinci çeyrekte istihdam kaybının 2019 dördüncü çeyreğe göre yüzde 8 ve 2021 ikinci çeyrekte ise yüzde 8,3 olarak gerçekleştiği, böylece salgının 6 çeyreklik döneminde (2020 başı-2021 Haziran ayı) toplam istihdam kayıp oranının yüzde 13,2 ile 3 milyon 613 bin olduğu bilgisine yer verildi.
Raporda, "Türkiye’de salgın sırasında yaşanan eş değer istihdam kaybının dünya ve çeşitli bölge ortalamaları ile karşılaştırıldığında daha yüksek olduğu görülecektir" değerlendirmesi yapıldı.
CİNSİYET EŞİTSİZLİĞİ DERİNLEŞTİ
Salgın döneminde tam zamanlı istihdam kaybının cinsiyetlere oranının da incelendiği raporda, kadınlarda istihdam kaybının erkeklerden daha fazla yaşandığı görüldü. Raporda, 2020 yılında kadınların tam zamanlı istihdam kaybının 2019 dördüncü çeyreğine göre yüzde 18,3 olarak gerçekleştiği, bunun da sayısal olarak 1 milyon 408 bin istihdam kaybına karşılık geldiği belirtildi. Aynı dönemde erkeklerdeki tam zamanlı istihdam kaybının ise kadınlardan 4,5 puan az olarak yüzde 14,8 (2 milyon 899 bin) olduğu vurgulandı.
Raporun devamında, "2020 birinci çeyrek ile 2021 ikinci çeyrek arasındaki 6 çeyreklik dönemde ortalama tam zamanlı istihdam kaybı erkeklerde yüzde 12,5 (2 milyon 422 bin) ve kadınlarda yüzde 15,5 (1 milyon 191 bin) olarak gerçekleşti. İş gücü piyasalarında zaten var olan toplumsal cinsiyet eşitsizliği salgının etkisiyle daha da derinleşti" bilgisine yer verildi.
"ÇALIŞANLAR TARAFINDAN HİSSEDİLEN İSTİHDAM KAYBI BUDUR"
Salgın döneminde 2019 yılının son çeyreğine göre ortalama 3,6 milyon iş kaybının yaşandığına dikkat çekilerek şu açıklama yapıldı:
"Tüm salgın dönemini dikkate alacak olursak ise istihdam kaybı oranı 13,2, istihdam kaybı toplamı ise 3,6 milyon oldu. Bunun anlamı salgın dönemdeki her bir dönemde 2019 yılının son çeyreğine göre ortalama 3,6 milyon kayıp yaşandı. Diğer bir anlatımda 3,6 milyon kişilik daha az çalışma söz konusu oldu. Gerçek istihdam bilançosu, günlük yaşamda hissedilen, çalışanlar tarafından hissedilen istihdam kaybı budur."
