(İSTANBUL) - CHP Bursa Milletvekili ve CAO Sağlık Politikaları Kurulu Başkanı Kayıhan Pala, “Sağlık Bakanlığı, ağırlıklı olarak bağımlılıkla mücadeleyi Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin üstüne yıkmış durumda. Bakanlığın işlevini Yeşilay’a ya da başka bir yere devretmesi asla kabul edilemeyecek bir durum” dedi.

CHP İstanbul İl Başkanlığı tarafından düzenlenen “Halkın Gündemi Buluşmaları” toplantılarının ilki “uyuşturucu ile mücadele” başlığı altında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Prof. Dr. Adem Baştürk Kültür Merkezi’nde yapıldı.

CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik’in açılış konuşmasının ardından moderatörlüğünü gazeteci-yazar Bahadır Özgür’ün yaptığı panele düzenlendi. Panelde Prof. Dr. Cüneyt Evren, klinik psikolog Seher Özdemir Arı ile CHP Bursa Milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi (CAO) Sağlık Politikaları Kurulu Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala konuşmacı olarak yer aldı.

Uyuşturucunun İstanbul için çok önemli bir sorun olduğuna dikkat çeken Kayıhan Pala, şunları söyledi:

“İki hafta kadar önce Meclis’te bağımlı anneleriyle bir aradaydık.Türkiye’nin değişik yerlerinden gelmiş 25 bağımlı annesini dinledik. Ayrıca bazı gözlemlerimiz var. Örneğin ben geçen yıl Bakırköy Cezaevi’ni ziyaret ettiğimde oradaki kadın tutukluların böylesine hasta olan, yalnızca kullanıcı olan ama bir rehabilitasyon sürecinden geçmediği için cezaevinde ne kadar ciddi kesilme bulgularıyla sorun yaşayan insanların öykülerini dinledik. Sağlık Bakanlığı’nın resmi rakamına göre Türkiye’de 1 milyon 750 bin kadar kullanıcı var. Dolayısıyla oldukça yüksek bir kullanıcı sayısı. Bu kullanıcılar söz konusu olduğunda İstanbul çok ön plana çıkıyor. Avrupa Birliği Uyuşturucu Ajansı’nın 2024 rakamlarına göre metamfetamin kullanılan iller arasında İstanbul, maalesef bütün Avrupa’da ilk 20 arasında. Dolayısıyla uyuşturucu türlerine göre ciddi farklılıklar var ama Türkiye açısından çok ciddi ilerleyen bir sorun. İstanbul da bu sorunun en yüksek yaşandığı yerlerden bir tanesi."

“GÜVENLİKÇİ POLİTİKALAR ÖNEMLİ”

Ortaya çıkma ihtimali olan yeni maddelere de dikkat çeken Pala, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunlara karşı da bizim önce koruyan, sonra eğer böyle bir sorun çıkarsa ne yapacağını bilen bir sisteme ihtiyacımız var. Türkiye’de bu alandaki en önemli sorunu, bu alanı yalnızca güvenlikçi politikalarla ele almak olarak görüyoruz. Tek başına güvenlikçi politikalarla baş edilemeyeceği Türkiye’de de görüldü, dünyanın diğer yerlerinde de görüldü. Dolayısıyla güvenlikçi politikalar çok önemli. Yani maddenin üretilmesini de önlemek, maddenin transit geçiş ülkesi olmasını da önlemek çok önemli ama tek başına yetmiyor. Ben bu sunumda güvenlikçi politikalar dışındaki bölümlerle ilişkili konuşma yapacağım ama öneririm, bir gün kapsamlı olarak güvenlikçi politikaların da nerede sıkıntı yaşadığını çok ayrıntılı şekilde ortaya koymak çok değerli olabilir. Bu sistem sokakla, adalet sistemiyle yakından ilişkili gibi görünüyor ama tedavi merkezleriyle ilişkisi çok zayıf.”

“HASTAYLA SATICIYI AYIRMALIYIZ”

“Biz burada hastayla satıcıyı ayırmak zorundayız” vurgusu yapan Pala, şöyle devam etti:

“Eğer kullanıcıyla satıcıyı ayırmayan bu sistem devam edecek olursa bir çözüm üretilebilmesini çok mümkün görmüyoruz. Bunu yalnızca ben söylemiyorum. Bugüne kadar Meclis iki defa, 2008’de ve 2018’de iki araştırma komisyonu kurmuş. Araştırma komisyonları uzun zaman çalışmış ve raporlarında bazı öneriler sunmuşlar. Üzülerek görüyoruz ki bu önerilerin neredeyse hiçbiri hayata geçmemiş. Çünkü komisyon raporlarına baktığımız zaman aslında tek başına güvenlikçi önlemlerle bu sorunların çözülemeyeceği gayet net ortaya konmuş. Bunun aynı zamanda sosyal politikalarla ve sağlık sistemiyle ilişkisine dönük öneriler de gündeme getirilmiş ama bunu pek göremiyoruz. Biz şimdi CHP olarak Meclis’i tekrar bu alanda üstüne düşeni yapmaya zorluyoruz. Yani bir araştırma komisyonu daha kurulsun ama bu sefer araştırma komisyonu, yalnızca raporlayarak ve önerilerini sıralayarak değil; geçmişteki araştırma komisyonlarındaki önerilerin neden hayata geçirilmediğini de araştırsın istiyoruz. Böyle bir çabamız var.”

“HEDEFİ YAZMAKLA ULAŞMAK AYNI DEĞİL”

12. Kalkınma Planı’ndaki önerilere değinen Pala, "Hiç de fena olmayan öneriler var. Bir tanesini söyleyeyim, örneğin bağımlılık alanında tedavi hizmeti sunan merkezlerin bilinirliğinin artırılması ve ihtiyacı olan kişilerin bu hizmetlere erişiminin sağlanması. Çok güzel bir hedef ama bu hedefi buraya yazmakla o hedefe ulaşmak aynı şey değil. Böylesine hedefler olduğu hâlde bu hedeflerin yalnızca kâğıt üstünde kaldığını size birkaç örnekle göstereceğim. Türkiye’nin 2024-2028 döneminde Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı var. Buna yalnızca uyuşturucu dememek lazım. ‘Madde bağımlılığı’ kavramı daha fazla hayatı karşılayan bir kavram. Oradan bakmak lazım. Daha adının konmasında bile bu özenin gösterilmemiş olduğunu görüyoruz. Sağlık Bakanlığı, ağırlıklı olarak bağımlılıkla mücadeleyi Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin üstüne yıkmış durumda. Türkiye Yeşilay Cemiyeti, çok önemli bir kurum. Hepimizin gözdesi olması gereken bir kurum ancak Bakanlığın işlevini Yeşilay’a ya da başka bir yere devretmesi asla kabul edilemeyecek bir durum. Dolayısıyla Yeşilay desteklensin, bu alanda üstüne düşeni yapsın ama Bakanlık kendi üstüne düşeni yapmaktan çekildiği andan itibaren işin sağlık boyutunun çok zayıf kaldığını görüyoruz” ifadelerini kullandı.